Zakelijke circulaire / Brief 6 november 1942 NEDERLANDSCHE GROENTEN- EN FRUITCENTRALE

BANKIER: DE TWENTSCHE BANK N.V. 'S-GRAVENHAGE
POSTREKENING No. 224314

DIRECTIE.
AAN de Veilingen.
Dict.: vdW.
No. 509/'42/JL. [Stempel: No 165/45/b M. 1942 9/11]
Toestel 44.
's-Gravenhage, 6 November 1942.

Betreft: 8% Heffing van kleinhandelaren.

Mijne Heeren,

Hierdoor deelen wij U mede, dat ingaande 10 November a.s. eenige wijzigingen worden aangebracht in het Tuinbouwheffingsbesluit 1942 I, waarvan wij U den tekst met onze circulaire dd. 6 Mei No. 187 deden toekomen. De tekst van het wijzigingsbesluit sluiten wij hierbij in.

Ter verduidelijking geven wij hieronder nog in het kort weer wat de gevolgen zijn van deze wijzigingen.

a). Met ingang van 10 November vervalt de incasseering der minimumheffing. U kunt dus van dien datum af volstaan met 8% te berekenen van het aankoopbedrag. Wij meenen dat hiermede aan het verlangen van vele veilingen werd voldaan.

b). Eveneens met ingang van 10 November wordt de categorie der heffingplichtigen uitgebreid tot alle koopers, die ingedeeld zijn of mede ingedeeld zijn in de groep kleinhandelaren.

Voor een goed begrip deelen wij U nog mede, dat thans als heffingplichtig zijn te beschouwen alle aangeslotenen in de groep E., welke in het bezit zijn van K. (Kleinhandelaar), G.K. (Groothandelaar-Kleinhandelaar), K.M. (Kleinhandelaar-Markttuinder), K.P. (Kleinhandelaar-Pachter), G.K.P. (Groothandelaar-Kleinhandelaar-Pachter), E.G.K. (Exporteur-Groothandelaar-Kleinhandelaar), G.K.M. (Groothandelaar-Kleinhandelaar-Markttuinder), K.M.P. (Kleinhandelaar-Markttuinder-Pachter), E.G.K.P. (Exporteur-Groothandelaar-Kleinhandelaar-Pachter), E.G.K.M. (Exporteur-Groothandelaar-Kleinhandelaar-Markttuinder), G.K.M.P. (Groothandelaar-Kleinhandelaar-Markttuinder-Pachter), E.K. (Exporteur-Kleinhandelaar) erkenningskaarten.

Een in onze opdracht bij diverse veilingen ingesteld onderzoek naar de wijze, waarop de heffing wordt geadministreerd, heeft uitgewezen, dat een groot gedeelte der veilingen niet of niet ten volle heeft voldaan aan ons in circulaire dd. 6 Mei No.187 gegeven advies tot inrichting der administratie.

Daar het toch, wil goede contrôle gewaarborgd zijn, noodzakelijk is, dat dit alsnog geschiedt, laten wij hieronder de eischen volgen waaraan de heffing-administratie moet voldoen.

a.) De koopersdagstaten moeten gesplitst worden in aankoopen door heffingplichtigen en aankoopen door niet heffingplichtigen.
Voor het geval U geen dagstaat vervaardigt, doch volstaat met het dagelijks op een telmachine totaliseeren der copie-koopersnota's, dient U dus in het vervolg voor beide categoriën een afzonderlijke telstrook te maken.
Aan deze wijze van administreeren is voor U nog dit voordeel verbonden, dat dagelijks op eenvoudige wijze kan worden nagegaan of door U het juiste bedrag aan heffing in rekening werd gebracht. Immers 8% van

[Linksonder:] 21976 - '42 - K 983 [Rechtsonder:] Z.O.Z. * Administratieve vereenvoudiging vs. uitbreiding: De brief meldt enerzijds een vereenvoudiging (het vervallen van de minimumheffing, wat een langgekoesterde wens van de veilingen was), maar anderzijds een aanzienlijke uitbreiding van de groep mensen die de heffing moet betalen.
* Complexiteit van beroepsgroepen: De lange lijst met afkortingen (zoals E.G.K.M.P.) illustreert de verregaande bureaucratische indeling van de handel tijdens de oorlogsjaren. Iedere combinatie van exporteur, groothandelaar, kleinhandelaar, pachter en markttuinder was strikt gecategoriseerd.
* Controle en Toezicht: De tekst legt de nadruk op "goede contrôle". De Centrale uit haar ontevredenheid over de huidige administratie bij de veilingen en dwingt een striktere scheiding af in de boekhouding (gesplitste dagstaten).
* Toon: De toon is formeel, dwingend en bureaucratisch, kenmerkend voor de gereguleerde distributie-economie tijdens de bezetting. Dit document stamt uit november 1942, de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale was een overheidsorgaan dat de productie en distributie van tuinbouwproducten strak reguleerde.

In deze periode was er sprake van een geleide economie. De "Tuinbouwheffing" was een cruciaal instrument om de markt te beheersen en fondsen te werven voor de regulering van de sector. De noodzaak voor een strikte administratie, zoals in de brief beschreven, was direct verbonden met het distributiestelsel en de pogingen van de bezetter (en de Nederlandse departementen) om de volledige controle over de voedselvoorziening te behouden en de zwarte handel in te dammen. De afkorting "Z.O.Z." (Zie Ommezijde) onderaan geeft aan dat de instructies op de achterzijde van het originele blad doorliepen.