Getypte circulaire / afschrift van een officiële bekendmaking. De Directeur-Generaal van Politie. AFSCHRIFT.

DE DIRECTEUR-GENERAAL
VAN
P O L I T I E .

Hoog Soeren, 31 Mei 1943.

Aan Heeren Politiegezagsdragers
en Afdeelingscommandanten der
Marechaussee.

U.D. I no. 3749.

Onderwerp: Toelichting Prijs-voorschrift Consumptie-ijs 1943.

Ik doe U hieronder volgen een toelichting op het Prijsvoorschrift 1943 Consumptie-ijs, dat dezer dagen is uitgekomen.
Het prijsvoorschrift 1943 Consumptie-ijs is niet van toepassing op bedrijven, welke behooren tot de bedrijfsgroep Hotel-, Café-, Restaurant- en aanverwante Bedrijven (tenzij deze van den verkoop van consumptie-ijs in hoofdzaak hun bedrijf maken), doch bedoelt een regeling te geven van den zgn. straatverkoop van consumptie-ijs in ijssalons, melkinrichtingen, banketbakkerswinkels e.d.

Hierbij kunnen drie vormen onderscheiden worden:

1. Verkoop voor fabriekmatig verpakt ijs (zooals bereid door de R.M.I., Vami, fa. Jamin e.a.) mag geschieden tegen f 0,05 per 40 gram, terwijl deze soort 10 gewichtsprocenten suiker moet bevatten. Voor andere hoeveelheden moet een evenredige prijs met afronding naar beneden berekend worden.

2. Verkoop van schepijs in cartonnen bakjes, tusschen twee wafels enz. is toegestaan tot een prijs van f 0,05 per 60 gram eveneens met afronding naar beneden indien andere hoeveelheden verkocht worden. Het suikergehalte moet voor deze soort 13½ gewichtsprocenten bedragen. In beide gevallen mag voor verpakking, wafels enz. niets extra in rekening gebracht worden.

3. Wanneer de onder 2 bedoelde soort ijs door den ondernemer in hem toebehoorend servies (coupes, glazen, schaaltjes enz.) verkocht wordt, mag de onder 2 genoemde prijs met 100% (naar boven afgerond op een veelvoud van 2½ cts.) verhoogd worden, mits tegelijkertijd hetzelfde ijs in hoeveelheden van 120 gram of minder op normale wijze tegen den onder 2 genoemden prijs verkrijgbaar is. De kooper moet dus de keus hebben tusschen een wafel of bakje van ten hoogste f 0,10 en een coupe.

Voor gewichtscontrôle kan de opsporingsambtenaar, indien hij dit noodig oordeelt, in den naastbijzijnden winkel verzoeken het ijs even op de weegschaal te mogen leggen; eventueele contrôle op het suikergehalte moet in samenwerking met den Keuringsdienst voor Waren geschieden.

In de practijk is reeds gebleken, dat sommige ijssalons zich aan het voorschrift zullen trachten te onttrekken door zich erop te beroepen, dat zij ingeschreven zijn bij het Rijksbureau voor het Hotel-, Café-, en Restaurantbedrijf en niet hoofdzakelijk consumptie-ijs verkoopen. * Inhoud: Het document bevat strikte richtlijnen voor de prijsstelling en samenstelling van consumptie-ijs tijdens de bezettingsjaren. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen drie verkoopvormen: verpakt fabrieksijs, schepijs (in wafels/bakjes) en consumptie in de zaak (coupes).
* Regulering: De overheid stelt vaste prijzen vast (5 cent voor een bepaalde hoeveelheid) en minimale suikergehaltes (10% tot 13,5%). Dit wijst op een schaarste-economie waarin de kwaliteit en prijs van levensmiddelen strikt gecontroleerd werden om zwarte handel en inflatie tegen te gaan.
* Handhaving: De politie krijgt de bevoegdheid om gewichtscontroles uit te voeren (indien nodig met weegschaal van de buren) en de Keuringsdienst voor Waren in te schakelen voor kwaliteitscontrole (suikergehalte).
* Fraude: De laatste alinea signaleert dat ondernemers proberen onder de prijsregels uit te komen door zich voor te doen als horecagelegenheid in plaats van ijssalon, aangezien de regels voor hotels en restaurants minder strikt waren op dit specifieke punt. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). De vestigingsplaats van de Directeur-Generaal van Politie, Hoog Soeren, is historisch relevant: tijdens de oorlog was het hoofdkwartier van de Ordnungspolizei en de Nederlandse politie-top daar gevestigd (nabij Apeldoorn), mede vanwege de nabijheid van het verblijf van de Rijkscommissaris Seyss-Inquart.

De genoemde bedrijven (Jamin, Vami, R.M.I.) waren destijds de grootste spelers op de zuivel- en snoepmarkt. De strikte regulering van suikergehalte is tekenend voor de periode van rantsoenering; suiker was een schaars goed dat op de bon was. Dergelijke prijsvoorschriften waren bedoeld om het dagelijks leven voor de gemiddelde burger betaalbaar te houden onder een totalitair regime dat de volledige controle over de voedselvoorziening opeiste.