Archief 745
Inventaris 745-397
Pagina 106
Dossier 44
Jaar 1943
Stadsarchief

Brief (doorslag/archiefkopie).

9 juli 1943. Van: De Directeur (vermoedelijk van de Gemeentelijke Vischmarkt of een overkoepelende Amsterdamse havendienst). Aan: De Directeur van de Nederlandsche Scheepsbouw Maatschappij (NSM), Corn. Douwesweg 1, Amsterdam-Noord.

Origineel

Brief (doorslag/archiefkopie). 9 juli 1943. De Directeur (vermoedelijk van de Gemeentelijke Vischmarkt of een overkoepelende Amsterdamse havendienst). De Directeur van de Nederlandsche Scheepsbouw Maatschappij (NSM), Corn. Douwesweg 1, Amsterdam-Noord. [Handgeschreven in blauw potlood:] Verzonden 9/7
[Handgeschreven in blauw potlood, omcirkeld:] 2 afschriften

[Getypt:]
1/31/2 M.
vD/SV

                                 9 Juli 1943.

                den Heer Directeur van de
                Nederlandsche Scheepsbouw
                Maatschappij,

                Corn.Douwesweg 1,

                Amsterdam-Noord.
                ===============

      Naar aanleiding van Uw brief d.d. 17 Juni jl.

ref.99912 verleen ik U hierbij tot wederopzegging toe-
stemming om Uw motorboot "Scheepsbouw III" des avonds
te ca. 5.20 uur te meeren aan een der steigers van de
Gemeentelijke Vischmarkt en wel op een plaats, U door
den Chef van den afslag aan te wijzen. Deze boot zal van-
daar des morgens te 8.20 uur weer vertrekken.

      U dient er s'morgens zorg voor te dragen, dat

Uw personeel zich vóór het hek van de Vischmarkt verzamelt
en daarna in één groep naar Uw boot gaat. Deze boot zal
dan onmiddellijk dienen te vertrekken. Ik verzoek U met
klem erop toe te doen zien, dat geen leden van Uw personeel
zich op de markt of in de Vischhal begeven, aangezien
ik in dat geval verplicht zou zijn om de toestemming weder
in te trekken.

                                 De Directeur, *   **Inhoud:** De brief is een formele toestemming aan de Nederlandsche Scheepsbouw Maatschappij (NSM) om een bedrijfsvaartuig, de "Scheepsbouw III", aan te meren bij de Gemeentelijke Vischmarkt. Dit was waarschijnlijk bedoeld voor het vervoer van personeel tussen Amsterdam-Noord en de stad.
  • Restricties: De toestemming is strikt geconditioneerd. Er zijn vaste tijden (aankomst 17:20 uur, vertrek 08:20 uur) en de exacte ligplaats wordt bepaald door de 'Chef van de afslag'.
  • Personeelsbeheersing: De directeur stelt zeer strikte eisen aan het gedrag van het NSM-personeel. Zij moeten buiten het hek verzamelen en als één groep direct naar de boot lopen. Het betreden van de vismarkt of de vishal is streng verboden op straffe van intrekking van de vergunning. Dit wijst op een sterke behoefte aan segregatie tussen de verschillende groepen arbeiders en het voorkomen van ongewenste drukte of handel (mogelijk zwarte handel) op de markt.
  • Toon: De toon is ambtelijk, dwingend en kortaf, passend bij de bestuurlijke stijl van die tijd, zeker onder de extra druk van de bezettingsjaren. * Tweede Wereldoorlog: De brief is gedateerd juli 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland. Amsterdam-Noord was in deze periode een vitaal industrieel centrum.
  • NSM: De Nederlandsche Scheepsbouw Maatschappij was een van de belangrijkste scheepswerven van Nederland. Tijdens de oorlog stond de werf onder Duits toezicht (Beauftragte) en werd er gewerkt aan opdrachten voor de Duitse Kriegsmarine en koopvaardij.
  • Vervoer over het IJ: Het vervoer van duizenden arbeiders naar de werven in Noord was een logistieke uitdaging, zeker door brandstoftekorten en beperkingen op het openbaar vervoer. Het inzetten van eigen motorboten was een noodzakelijke oplossing.
  • Locatie: De Gemeentelijke Vischmarkt bevond zich destijds aan de De Ruyterkade, achter het Centraal Station, een strategisch punt voor de oversteek naar Noord.
  • Luchtaanvallen: Pikant detail is de datum: slechts een week na deze brief, op 17 juli 1943, en later op 25 en 28 juli, voerden de geallieerden zware bombardementen uit op Amsterdam-Noord, waarbij de scheepswerven (waaronder de NSM) het doelwit waren. Deze bombardementen veroorzaakten ook enorme schade in woonwijken en eisten honderden slachtoffers.

Samenvatting

  • Inhoud: De brief is een formele toestemming aan de Nederlandsche Scheepsbouw Maatschappij (NSM) om een bedrijfsvaartuig, de "Scheepsbouw III", aan te meren bij de Gemeentelijke Vischmarkt. Dit was waarschijnlijk bedoeld voor het vervoer van personeel tussen Amsterdam-Noord en de stad.
  • Restricties: De toestemming is strikt geconditioneerd. Er zijn vaste tijden (aankomst 17:20 uur, vertrek 08:20 uur) en de exacte ligplaats wordt bepaald door de 'Chef van de afslag'.
  • Personeelsbeheersing: De directeur stelt zeer strikte eisen aan het gedrag van het NSM-personeel. Zij moeten buiten het hek verzamelen en als één groep direct naar de boot lopen. Het betreden van de vismarkt of de vishal is streng verboden op straffe van intrekking van de vergunning. Dit wijst op een sterke behoefte aan segregatie tussen de verschillende groepen arbeiders en het voorkomen van ongewenste drukte of handel (mogelijk zwarte handel) op de markt.
  • Toon: De toon is ambtelijk, dwingend en kortaf, passend bij de bestuurlijke stijl van die tijd, zeker onder de extra druk van de bezettingsjaren.

Historische Context

  • Tweede Wereldoorlog: De brief is gedateerd juli 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland. Amsterdam-Noord was in deze periode een vitaal industrieel centrum.
  • NSM: De Nederlandsche Scheepsbouw Maatschappij was een van de belangrijkste scheepswerven van Nederland. Tijdens de oorlog stond de werf onder Duits toezicht (Beauftragte) en werd er gewerkt aan opdrachten voor de Duitse Kriegsmarine en koopvaardij.
  • Vervoer over het IJ: Het vervoer van duizenden arbeiders naar de werven in Noord was een logistieke uitdaging, zeker door brandstoftekorten en beperkingen op het openbaar vervoer. Het inzetten van eigen motorboten was een noodzakelijke oplossing.
  • Locatie: De Gemeentelijke Vischmarkt bevond zich destijds aan de De Ruyterkade, achter het Centraal Station, een strategisch punt voor de oversteek naar Noord.
  • Luchtaanvallen: Pikant detail is de datum: slechts een week na deze brief, op 17 juli 1943, en later op 25 en 28 juli, voerden de geallieerden zware bombardementen uit op Amsterdam-Noord, waarbij de scheepswerven (waaronder de NSM) het doelwit waren. Deze bombardementen veroorzaakten ook enorme schade in woonwijken en eisten honderden slachtoffers.

Locaties

Amsterdam.

Producten

A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Sla Dieren: Hond Huishoudelijk: Brandstof Olie & Techniek: Lood Olie & Techniek: Machine Olie & Techniek: Motor Olie & Techniek: Olie Textiel & Kleding: Kleding Textiel & Kleding: Stof Textiel & Kleding: Textiel Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis Vis & Zee: Visch

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Kooplieden in dit dossier 53

A. Hoogland Waterlooplein [rood:] mk was weer verzocht. Geen restitutie
Jan Huygen Waterlooplein mk
J.B. Middelburg Waterlooplein m.k.
A Ridderkhof Waterlooplein m.k.
A. Boogaard Waterlooplein
C. Slot Waterlooplein m.k.
C. Dorenbos Waterlooplein 28.04
C. Faasse Waterlooplein mk
J. Haastrecht Waterlooplein 160.12
C. Kooij Waterlooplein 140
C. Timmerman Waterlooplein mk
C. Timmerman Waterlooplein mk
C. Timmerman Waterlooplein mk
C. Timmerman Waterlooplein mk
D. Bakker Waterlooplein 2797
H.A.J. Heleuklake Waterlooplein
Jacob Pots Waterlooplein
F.J. Koningsbrugge Waterlooplein mk
Gebr Lanooy Waterlooplein mk
Gorel en Kuilenburg Waterlooplein 7648.
G Sold Waterlooplein Idem. mk
G.J. v.d. Hoed Waterlooplein 71.19
G. der Voort Waterlooplein mk
G. v.d. Zee Waterlooplein m.k.
J. Kamman Waterlooplein in lading [rood: vertrokken]
H. v. d. Horst Waterlooplein [Aantekening in cirkel:] ligt volgens schipperlaat 215 / a/d motor kade authalve geen / remunerie
J.A. Arends Waterlooplein mk
J.A. Arends Waterlooplein mk [rood:] Staat niet in schippersboek vermeld. [groen:] op de dag over.
J. Bake Waterlooplein mk
J. Blom Waterlooplein van C & B m.k. [rood: gekomen]
Alle 53 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6