Archief 745
Inventaris 745-397
Pagina 111
Dossier 55
Jaar 1943
Stadsarchief

Officieel schrijven/circulaire van de Gemeente Amsterdam.

28 juli 1943. Van: De Burgemeester van Amsterdam (E.J. Voûte) en de Gemeentesecretaris (J.F. Franken). Aan: Hoofden van Administratieve Diensten en Bedrijven van de gemeente.

Origineel

Officieel schrijven/circulaire van de Gemeente Amsterdam. 28 juli 1943. De Burgemeester van Amsterdam (E.J. Voûte) en de Gemeentesecretaris (J.F. Franken). Hoofden van Administratieve Diensten en Bedrijven van de gemeente. No.1/34/1 M. 1943.
SV
AM.
G E M E E N T E - A M S T E R D A M.
===================================

No.1217a Arb. 1943 Amsterdam, 28 Juli 1943.
Onderwerp: geldinzameling
t.b.v. slachtoffers luchtaanval

                                    Aan H.H. Hoofden van Administratien
                                    Diensten en Bedrijven.

    Door den Nederlandschen Volksdienst is mij het verzoek ge-

daan goed te keuren, dat bij een door genoemde instelling te houden
geldinzameling ten behoeve van de slachtoffers van den luchtaanval
op Amsterdam-Noord, ook in de gebouwen der gemeentelijke diensten en
bedrijven wordt gecollecteerd.

    Gaarne heb ik aan dit verzoek voldaan en verzoek U mits-

dien collectanten van den Nederlandschen Volksdienst, desverlangd,
voor dit doel tot de gebouwen van Uw dienst of bedrijf toe te laten
en hun ook overigens, voorzooveel noodig, Uw medewerking te verleenen.
Tevens verzoek ik U, Uw personeel van het houden van deze collecte
vooraf in kennis te stellen onder mededeeling, dat deze door mij
warm wordt aanbevolen. Indien leden van Uw personeel zich als
collectant beschikbaar willen stellen, kan hiervoor extra-verlof
worden verleend, terwijl voorts het collecteeren in uniform geoor-
loofd is.

                                    De Burgemeester van Amsterdam,
                                    w.g. Voûte

                                    De Gemeentesecretaris,
                                    w.g. J.F. Franken.

Arb.Z.Stadhuis
A'dam, Juli 1943.
Volgnr. 63. In dit document verleent de pro-Duitse burgemeester van Amsterdam, Edward Voûte, toestemming aan de Nederlandsche Volksdienst (NVD) om te collecteren binnen gemeentelijke instellingen. Het doel van de inzameling is hulpverlening aan de slachtoffers van de geallieerde bombardementen op Amsterdam-Noord in juli 1943.

Opvallend aan de tekst is de verregaande medewerking die van ambtenaren wordt gevraagd:
1. Toegang: Collectanten moeten ongehinderd toegang krijgen tot alle overheidsgebouwen.
2. Actieve aanbeveling: Het hoofd van de dienst moet de collecte "warm aanbevelen" bij het personeel.
3. Facilitering: Ambtenaren die zelf willen collecteren voor de NVD krijgen hiervoor "extra-verlof".
4. Uniform: Er wordt expliciet toestemming gegeven om in uniform te collecteren, wat duidt op de wens tot zichtbaarheid van nationaalsocialistische organisaties in het straatbeeld en de werkvloer. Dit document is opgesteld tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De Nederlandsche Volksdienst (NVD) was een nationaalsocialistische hulporganisatie, opgericht in 1941 naar het model van het Duitse Winterhilfswerk. De bezetter wilde hiermee alle particuliere en kerkelijke liefdadigheidsinstellingen vervangen of gelijkschakelen.

De aanleiding voor deze specifieke inzameling waren de luchtaanvallen op Amsterdam-Noord in juli 1943 (met name op 17, 25 en 28 juli). De geallieerden probeerden de Fokker-fabrieken te raken, maar de bommen misten vaak hun doel en kwamen terecht in woonwijken zoals de Vogelbuurt. Hierbij vielen honderden doden en gewonden en werden duizenden mensen dakloos. De NVD gebruikte dergelijke tragedies voor propaganda-doeleinden: door hulp te bieden aan de slachtoffers van "geallieerde terreur", probeerden zij de sympathie van de bevolking te winnen, terwijl de burgemeester de ambtelijke organisatie inzette om dit proces te legitimeren.

Samenvatting

In dit document verleent de pro-Duitse burgemeester van Amsterdam, Edward Voûte, toestemming aan de Nederlandsche Volksdienst (NVD) om te collecteren binnen gemeentelijke instellingen. Het doel van de inzameling is hulpverlening aan de slachtoffers van de geallieerde bombardementen op Amsterdam-Noord in juli 1943.

Opvallend aan de tekst is de verregaande medewerking die van ambtenaren wordt gevraagd:
1. Toegang: Collectanten moeten ongehinderd toegang krijgen tot alle overheidsgebouwen.
2. Actieve aanbeveling: Het hoofd van de dienst moet de collecte "warm aanbevelen" bij het personeel.
3. Facilitering: Ambtenaren die zelf willen collecteren voor de NVD krijgen hiervoor "extra-verlof".
4. Uniform: Er wordt expliciet toestemming gegeven om in uniform te collecteren, wat duidt op de wens tot zichtbaarheid van nationaalsocialistische organisaties in het straatbeeld en de werkvloer.

Historische Context

Dit document is opgesteld tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De Nederlandsche Volksdienst (NVD) was een nationaalsocialistische hulporganisatie, opgericht in 1941 naar het model van het Duitse Winterhilfswerk. De bezetter wilde hiermee alle particuliere en kerkelijke liefdadigheidsinstellingen vervangen of gelijkschakelen.

De aanleiding voor deze specifieke inzameling waren de luchtaanvallen op Amsterdam-Noord in juli 1943 (met name op 17, 25 en 28 juli). De geallieerden probeerden de Fokker-fabrieken te raken, maar de bommen misten vaak hun doel en kwamen terecht in woonwijken zoals de Vogelbuurt. Hierbij vielen honderden doden en gewonden en werden duizenden mensen dakloos. De NVD gebruikte dergelijke tragedies voor propaganda-doeleinden: door hulp te bieden aan de slachtoffers van "geallieerde terreur", probeerden zij de sympathie van de bevolking te winnen, terwijl de burgemeester de ambtelijke organisatie inzette om dit proces te legitimeren.

Kooplieden in dit dossier 53

A. Hoogland Waterlooplein [rood:] mk was weer verzocht. Geen restitutie
Jan Huygen Waterlooplein mk
J.B. Middelburg Waterlooplein m.k.
A Ridderkhof Waterlooplein m.k.
A. Boogaard Waterlooplein
C. Slot Waterlooplein m.k.
C. Dorenbos Waterlooplein 28.04
C. Faasse Waterlooplein mk
J. Haastrecht Waterlooplein 160.12
C. Kooij Waterlooplein 140
C. Timmerman Waterlooplein mk
C. Timmerman Waterlooplein mk
C. Timmerman Waterlooplein mk
C. Timmerman Waterlooplein mk
D. Bakker Waterlooplein 2797
H.A.J. Heleuklake Waterlooplein
Jacob Pots Waterlooplein
F.J. Koningsbrugge Waterlooplein mk
Gebr Lanooy Waterlooplein mk
Gorel en Kuilenburg Waterlooplein 7648.
G Sold Waterlooplein Idem. mk
G.J. v.d. Hoed Waterlooplein 71.19
G. der Voort Waterlooplein mk
G. v.d. Zee Waterlooplein m.k.
J. Kamman Waterlooplein in lading [rood: vertrokken]
H. v. d. Horst Waterlooplein [Aantekening in cirkel:] ligt volgens schipperlaat 215 / a/d motor kade authalve geen / remunerie
J.A. Arends Waterlooplein mk
J.A. Arends Waterlooplein mk [rood:] Staat niet in schippersboek vermeld. [groen:] op de dag over.
J. Bake Waterlooplein mk
J. Blom Waterlooplein van C & B m.k. [rood: gekomen]
Alle 53 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6