Ambtsbrief / Circulaire betreffende belastingwetgeving. 11 augustus 1943 (verzending Amsterdam); 4 augustus 1943 (oorspronkelijke brief VNG). De fungerend (fd.) Directeur der Gemeentebelastingen, Amsterdam (namens de Vereeniging van Nederlandsche Gemeenten). Heeren Hoofden van Diensten, Bedrijven en Administratiën (te Amsterdam). OMZETBELASTING

Aan Heeren Hoofden van Diensten,
Bedrijven en Administratiën.

Hiermede verzoek ik U wel kennis te willen nemen van het onderstaand schrijven, ontvangen van de Vereeniging van Nederlandsche Gemeenten, inzake Omzetbelasting.

Amsterdam, 11 Augustus 1943
De fd. Directeur der Gemeentebelastingen,

[Handtekening in paars: Van der Poel]

No. 1 / 35 / M. 1943 [met handgeschreven toevoeging]

Aan den Heer Burgemeester.

's-Gravenhage, 4 Augustus 1943

Onder dagteekening van 20 Juli 1943, No. 160, hebben wij van den waarnemend Secretaris-Generaal van het Departement van Financiën het navolgende schrijven ontvangen.
"Bij dezerzijdsche aanschrijving van 10 October 1941, No. 5, gericht aan de desbetreffende ambtenaren der invoerrechten en accijnzen, heb ik ten aanzien van publiekrechtelijke lichamen een regeling getroffen met betrekking tot het verstrekken van schriftelijke opdrachten bij bestellingen van goederen zulks teneinde de leveranciers in staat te stellen te beoordeelen welk percentage aan omzetbelasting zij wegens de leveringen van goederen aan die publiekrechtelijke lichamen zijn verschuldigd. Een afdruk van die aanschrijving deed ik U bij brief van 10 October 1941, no. 5, toekomen.
Uit binnengekomen berichten blijkt mij, dat gemeentebesturen herhaaldelijk verzuimen om in gevallen, waarin zij tot het verstrekken van verklaringen, dat zij de bestelde goederen niet als ondernemer kunnen betrekken, zijn gehouden, zulks te doen.
Ik acht het nuttig U daarvan mededeeling te doen. Met een nauwkeurige naleving van de getroffen regeling zijn groote belangen gemoeid. Indien zou blijken, dat op groote schaal aan die regeling niet de hand zou worden gehouden, zou ik genoodzaakt zijn haar in te trekken, hetgeen met zich zou brengen, dat de gemeentebesturen voor alle goederen, welke zij wel als ondernemer betrekken, evenals andere ondernemers schriftelijke verklaringen zouden moeten afgeven."
Wij meenen goed te doen met de bijzondere aandacht voor dit departementaal schrijven te vragen, daar bij een voortgezet niet-in-acht-nemen van de aanschrijving van 10 October 1941 (Zie O.B. 5912, IV. 60) een intrekking dezer faciliteit ongetwijfeld verwacht kan worden.

Vereeniging van Nederlandsche Gemeenten
N. Arkema
H.F. Torringa

Secr. A'dam
afd. Bel. 3
voor aanschrijving van 10 October 1941, no. 5,
Z.O.Z.

--- * Administratieve druk: Het document illustreert de bureaucratische processen tijdens de bezettingsjaren. Er is sprake van een waarschuwing vanuit het Departement van Financiën (onder toezicht van de bezetter) aan de gemeenten.
* Inhoudelijke kern: Gemeenten genieten een 'faciliteit' (een vereenvoudiging) bij de inkoop van goederen voor hun publieke taak. Als zij niet correct verklaren wanneer zij goederen niet als ondernemer inkopen, dreigt de Secretaris-Generaal deze regeling in te trekken, wat zou leiden tot een enorme verzwaring van de administratieve last (elke bestelling zou dan een uitgebreide verklaring behoeven).
* Taalgebruik: Formeel, ambtelijk Nederlands met de destijds gebruikelijke spelling ("dezerzijdsche", "dagteekening").
* Organisatie: De Vereeniging van Nederlandsche Gemeenten (VNG) fungeert hier als doorgeefluik van centraal overheidsbeleid naar de individuele gemeenten en hun diensten.

--- Dit document stamt uit augustus 1943, een periode waarin Nederland bezet was door nazi-Duitsland. Hoewel de brief strikt technisch-fiscaal lijkt, past hij in het beeld van de totale controle die de bezetter en de gelijkgeschakelde departementen wilden uitoefenen op de gemeentelijke financiën en administratie. De genoemde "waarnemend Secretaris-Generaal van Financiën" was in deze periode veelal een vertrouweling van de bezetter of iemand die onder zware druk stond om de belastingopbrengsten voor de oorlogseconomie te maximaliseren en te stroomlijnen. De handtekening rechtsboven ("Th. Muller") en de paarse handtekening ("Van der Poel") wijzen op de interne afhandeling binnen de gemeente Amsterdam. De verwijzing naar "Z.O.Z." suggereert dat er op de achterzijde van het origineel aanvullende informatie of de bewuste aanschrijving van 1941 was bijgevoegd.