Officieel ambtelijk afschrift (extract) van een reglement of procedure. -3-

b. P.W. maakt de Bestedingsstukken en de Definitieve Begrooting gereed.
Tijdens deze werkzaamheden wordt door P.W. geen overleg gepleegd met den
Directeur of met het Bureau O.en E., tenzij P.W. dit noodzakelijk acht.
c. De Wethouder P.W. dient de Bestedingsstukken en de Definitieve Begrooting
met zijn advies in tweevoud in bij den desbetreffenden Wethouder; deze
zendt de stukken met zijn advies, door naar den Directeur, die een exemplaar
opzendt naar het Bureau O. en E. en daarna overleg pleegt met P.W. en het
Bureau O.en E.
d. Komen de Directeur, P.W en het Bureau O. en E. niet tot overeenstemming, dan
moet de werkwijze gevolg worden, genoemd onder 3 e en f.
e. Zijn de Directeur, P.W. en het Bureau O. en E. tot overeenstemming gekomen
betreffende de Bestedingsstukken en de Definitieve Begrooting, dan dient de
Directeur de stukken in bij zijn Wethouder. Deze zendt, met zijn advies,
de stukken door naar den Burgemeester ter beoordeeling en beslissing.
f. Worden de Bestedingsstukken en de Definitieve Begrooting door den Burgemees-
ter niet goedgekeurd, dan moet gehandeld worden overeenkomstig 4 e.
6. Besteding, Gunning en Uitvoering.
a. De Burgemeester beslist over het door den Wethouder P.W. ingediende voor-
stel betreffende besteding en idem betreffende gunning.
b. Indien tijdens besteding, gunning en uitvoering van den bouw wijzigingen
door den Wethouder P.W., P.W., den desbetreffenden Wethouder of den Direc-
teur, of door het Bureau O. en E. worden gewenscht, dan moeten deze wijzi-
gingen via den Directeur worden ingediend bij den desbetreffenden Wethouder.
P.W. adviseert daarna over de voorgestelde wijzigingen, hare technische
mogelijkheden en de kosten, waarna het Bureau O. en E. in de gelegenheid
wordt gesteld zijn oordeel er over te geven.
c. Bouwwerken, waarvan de kosten minder dan f.2500.- bedragen, worden door
P.W., zonder nadere goedkeuring van den Burgemeester, besteed, gegund en
uitgevoerd.
7. Meubileering, stoffeering, enz.
Voor zooveel een en ander niet tegelijk met het bouwplan is behandeld,
treedt in zake meubileering en stoffeering de Directeur, hiertoe gemachtigd door
den desbetreffenden Wethouder, in overleg met P.W.; het resultaat wordt aan het
Bureau O. en E. voorgelegd ter beoordeeling.
Bij verschil van meening tusschen den Directeur, P.W of het Bureau O.en E.
wordt het geschil door den Directeur aan zijn Wethouder voorgelegd. Deze deelt
een en ander, met zijn advies, aan den Burgemeester mede, die, gehoord den des-
betreffenden Wethouder en eventueel den Wethouder P.W. beslist.
8. Bouwwerken voor eigen Dienst.
Indien P.W. een bouwwerk voor zijn eigen Dienst sticht, wordt deze regeling in
analogie toegepast.

Afschrift hiervan zal worden gegeven aan de afdeeling Publieke Werken (10

stuks) en voorts aan alle overige afdeelingen der Gemeentesecretarie, alsmede
aan het Bureau Gemeentesecretaris (5 stuks), het Bureau voor Organisatie en
Efficiency, den Gemeenteontvanger en aan het Pensioenbureau.

                    Voor eensluidend extract,
                    de Gemeentesecretaris,

                    (get.) J. F. FRANKEN Dit document is een getypt afschrift van een interne gemeentelijke verordening of werkinstructie. Het legt nauwgezet de hiërarchische en adviserende paden vast die bewandeld moeten worden bij bouwprojecten van de gemeente. Opvallend is de centrale rol van "Bureau O. en E." (Organisatie en Efficiency), een afdeling die toeziet op de doelmatigheid van het ambtelijk handelen.

De procedure is sterk gecompartimenteerd:
1. Voorbereiding: P.W. bereidt stukken voor, maar moet bij akkoord van de Directeur ook langs Bureau O. en E.
2. Besluitvorming: De Burgemeester heeft de uiteindelijke beslissingsbevoegdheid bij grotere projecten, terwijl voor kleinere werken (onder de 2500 gulden) P.W. zelfstandig mag handelen.
3. Conflictbeheersing: Er zijn expliciete regels voor wanneer partijen het niet eens worden, waarbij de beslissing uiteindelijk weer bij de politiek (Wethouder of Burgemeester) komt te liggen. De tekst is representatief voor de bureaucratische modernisering van het Nederlandse gemeentebestuur in de vroege naoorlogse periode. De spelling is deels verouderd (overgangsfase). J.F. Franken was een bekende gemeentesecretaris in Den Haag. De oprichting van Bureaus voor Organisatie en Efficiency was in die tijd een trend om de groeiende overheidsapparaten na de Tweede Wereldoorlog beheersbaar en efficiënt te houden. De genoemde bedragen (f. 2500.-) duiden op een tijd waarin dit nog een aanzienlijke som was voor kleine bouwkundige ingrepen.