Brief (getypt met handgeschreven kanttekeningen) 17 februari 1943 Waarschijnlijk de Burgemeester van Amsterdam (gezien de verwijzing naar de "Hoofdcommissaris van Politie te dezer stede") Den heer Voedselcommissaris van Noordholland, Kerkplein 13, Alkmaar Aan
den heer Voedselcommissaris
van Noordholland,
Kerkplein 13,
_A_L_K_M_A_A_R.

L.M. 56/5
-1943-
17 Februari 1943.

De Hoofdcommissaris van Politie te dezer stede heeft mijn aandacht voor het volgende gevraagd.

Aan het met avonddienst belaste personeel der Amsterdamsche Politie wordt kosteloos bijvoeding verstrekt, bestaande uit aardappelen en distributievrije groenten. De aardappelen worden verkregen, doordat de extra-rantsoenen - het verschil tusschen het hoogere politierantsoen en het normale rantsoen der bevolking - niet aan gegadigden worden uitgekeerd.

Tot dezen maatregel werd einde 1941 overgegaan, doordat de gezinnen dezer ambtenaren, door de ver doorgevoerde gas- en electriciteitsrantsoeneering, in de onmogelijkheid verkeerden apart een warmen maaltijd te bereiden. Deze toestand is nog zoo.

Doordat in de laatste 12 weeksche distributieperiode en ook in de komende periode het politierantsoen aardappelen nagenoeg gelijk is geworden aan het burgerrantsoen, blijkt de in te houden hoeveelheid rantsoenbonnen niet voldoende om gedurende de geheele periode de bijvoeding in stand te kunnen houden.

De Hoofdcommissaris heeft mij verzocht, ten behoeve van bovenbe- Dit document is een ambtelijke brief waarin een logistiek probleem wordt aangekaart betreffende de voedselvoorziening van de Amsterdamse politie tijdens de Duitse bezetting.

De kern van de zaak is een financierings- en distributiemodel voor 'bijvoeding':
1. Systeem: Politieagenten hadden recht op een hoger rantsoen dan gewone burgers. In plaats van dit extra rantsoen aan de agenten zelf te geven (die thuis vaak niet konden koken door brandstoftekorten), hield de politieorganisatie de extra bonnen in om centraal maaltijden te bereiden voor de avonddienst.
2. Crisis: In 1943 werd de algemene voedselsituatie nijpender. Het 'extra' rantsoen voor de politie werd verlaagd tot het niveau van het normale burgerrantsoen.
3. Gevolg: Hierdoor was er geen "overschot" aan bonnen meer om de gezamenlijke bijvoeding te bekostigen of te bevoorraden, terwijl de noodzaak (het gebrek aan kookgelegenheid thuis door gas- en elektriciteitsrantsoenering) onveranderd bleef.

De brief breekt af aan het einde van de pagina, net op het moment dat de eigenlijke vraag of het verzoek van de Hoofdcommissaris wordt ingeleid. De datum, februari 1943, markeert een periode in de Tweede Wereldoorlog waarin de schaarste in bezet Nederland dramatisch toenam.

• Distributiestelsel: Vrijwel alle levensmiddelen waren op de bon. Ambtenaren in vitale functies (zoals de politie) kregen vaak extra toewijzingen om hun inzetbaarheid te garanderen.
• Brandstoftekort: De verwijzing naar de "ver doorgevoerde gas- en electriciteitsrantsoeneering" is kenmerkend voor de oorlogsjaren. Mensen mochten slechts beperkte uren per dag gas gebruiken, wat het bereiden van warme maaltijden voor gezinsleden die op onregelmatige tijden werkten (zoals agenten in avonddienst) vrijwel onmogelijk maakte.
• Bestuurlijke verhoudingen: De brief toont de bureaucratische weg: de Hoofdcommissaris van Politie rapporteert aan de Burgemeester, die vervolgens de Voedselcommissaris (een provinciaal orgaan van de Rijksdienst voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd) aanschrijft om een oplossing te forceren.