Officiële brief/correspondentie van de Gemeente Amsterdam. 29 januari 1943. De Burgemeester van Amsterdam (Edward Voûte), namens hem getekend door de Gemeentesecretaris (J.F. Franken). De heer J.H. Wolkers, Brederodestraat 69, Amsterdam. No. 2ᶜ/1/4 M. 1943 ³⁰/I

Markten

Aan
den heer J.H. Wolkers,
Brederodestraat 69,
A_L_H_I_E_R (W).

L.M. 1066
-1942-

29 Januari 1943.

Naar aanleiding van Uw schrijven van 25 December j.l. bericht ik U het volgende.
De gestichten krijgen van een veiling via een handelaar groenten toegewezen, waarvoor door de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale de Nederlandsche Veiling op de Centrale Markt is aangewezen.
Daar de aanvoeren op de Veiling zeer eenzijdig zijn, omdat er geen stapelproducten (de belangrijkste wintergroenten) worden aangevoerd, heeft de z.g. Verdeelcommissaris bepaald, dat de gestichten, wat voornoemde artikelen betreft, worden voorzien door de combinatie van grossiers in stapelproducten. Daar U echter niet als handelaar was erkend en derhalve niet in het bezit was van een groenten- of aardappelboekje, werden U geen stapelgroenten geleverd. De Verdeelcommissaris heeft er echter in dit geval geen bezwaar tegen dat U, daar U reeds jaren het gesticht "De Voorzienigheid" bedient, in afwijking van de bestaande regeling, ingeschakeld wordt.
U gelieve zich daartoe te wenden tot den Verdeelcommissaris op de Centrale Markt, kantoorhoudende in kamer 67 in de Hal op de Centrale Markt.
vM

De Burgemeester van Amsterdam,
(get.) Voûte

(get.) J. F. FRANKEN
de Gemeentesecretaris. Deze brief is een illustratief voorbeeld van de bureaucratische controle op de voedselvoorziening in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kernpunten zijn:

1. Centrale Regie: De distributie van groenten verloopt via strikte kanalen: de "Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale" en een specifieke "Verdeelcommissaris". Dit systeem was opgezet om schaarste te beheren en de zwarte markt tegen te gaan.
2. Erkenningssysteem: De ontvanger, de heer Wolkers, kon aanvankelijk geen "stapelproducten" (zoals wortels, uien of kool) leveren omdat hij niet officieel als handelaar was erkend en geen "groenten- of aardappelboekje" bezat. In de oorlogseconomie was dergelijke documentatie essentieel voor legitieme handel.
3. Uitzonderingspositie: De brief toont aan dat er binnen het rigide systeem ruimte was voor pragmatisme. Omdat Wolkers al jarenlang een vaste leverancier was van het katholieke gesticht "De Voorzienigheid", werd er een uitzondering gemaakt op de geldende regels.
4. Terminologie: Termen als "stapelproducten" en "grossiers" verwijzen naar de groothandelstructuur die onder toezicht van de bezetter stond. * De Periode: Januari 1943 was een tijd van toenemende schaarste in bezet Nederland. De wintervoorraad ("stapelproducten") was cruciaal voor de volksgezondheid, zeker voor instellingen zoals gestichten.
5. Edward Voûte: Hij was de door de Duitse bezetter benoemde regeringscommissaris/burgemeester van Amsterdam (1941-1945). Hoewel de brief zijn naam draagt, is deze getekend door de gemeentesecretaris Franken, wat wijst op een standaard administratieve afhandeling.
6. De Voorzienigheid: Dit verwijst naar de Congregatie van de Zusters der Armen van het Heilig Kind Jezus, die een groot complex met scholen en een weeshuis runden aan de Lauriergracht in Amsterdam. De voedselvoorziening voor de vele kinderen en religieuzen in dergelijke instellingen was een constante zorg tijdens de oorlogsjaren.
7. Locatie: De "Centrale Markt" aan de Jan van Galenstraat was het kloppend hart van de Amsterdamse voedseldistributie, waar ook de kantoren van de controle-instanties gevestigd waren.