Getypt rapport 29 mei 1943 Een controleur van de Centrale Markt (ondertekend, naam lijkt "G. Elthuis") De heer Bedrijfschef van de Centrale Markt No. 2 11/16/1 M. 1943 1/2

R A P P O R T

Naar aanleiding van bijgaand anoniem schrijven heb ik op Vrijdag 28 Mei 1943 een onderzoek ingesteld waarbij het volgende is gebleken. In de winkel van den groentewinkelier F. Kat, die als kooper toegang heeft tot de Centrale Markt bevond zich geen groente. Ook in de kelder van zijn zaak bevond zich geen groente. Desgevraagd verklaarde Kat mij, dat hij leverancier is voor een afdeeling van de Duitsche Weermacht, welke afdeeling is ondergebracht in de Beatrix-Huishoudschool aan de Meeuwenlaan alhier, hetgeen mij bij onderzoek juist is gebleken. Van de betreffende officier van bedoelde afdeeling krijgt hij de opgave voor levering van groente welke hij inlevert bij den grossier Beugel van de Centrale Markt. De boekhouder van Beugel deelde mij mede, dat Kat per week ongeveer 800 k.g groente ontvangt, bestemd voor de Weermacht. Voorts is nog gebleken, dat Kat ook de leverancier van groente is voor de jongens van het opleidingsschip van het Onderwijs Fonds van de Binnenvaart, welk vaartuig ligplaats heeft in het Gesloten IJ ter hoogte van de Willemsluis.

Amsterdam 29 Mei 1943
Controleur,

[Handgeschreven handtekening: G. Elthuis?]

Den Heer Bedrijfschef
van de Centrale Markt.

[Linksonder handgeschreven aantekeningen:]
e
3/5 - 43
Sv6 Dit document is een officieel verslag van een inspectie die werd uitgevoerd naar aanleiding van een anonieme klacht. De klacht betrof waarschijnlijk de lege schappen in de winkel van groenteman F. Kat, wat in tijden van schaarste verdacht kon overkomen (mogelijke zwarte handel of hamsteren).

De controleur stelt vast dat de winkel en kelder inderdaad leeg zijn, maar vindt hiervoor een legale verklaring: Kat is een officiële leverancier voor de Duitse Weermacht. Hij levert wekelijks 800 kilo groente aan een eenheid die is ingekwartierd in de Beatrix-Huishoudschool in Amsterdam-Noord. Daarnaast levert hij aan een opleidingsschip voor de binnenvaart. De administratie van zijn grossier (Beugel) bevestigt deze gang van zaken. Hiermee werd de klacht weerlegd; de groenten kwamen niet in de vrije verkoop terecht omdat ze gereserveerd waren voor de bezetter en specifieke instellingen. Het rapport dateert uit mei 1943, een periode waarin de voedselvoorziening in het bezette Nederland steeds nijpender werd. De Centrale Markt in Amsterdam speelde een cruciale rol in de distributie van schaarse levensmiddelen.

Denunciaties (anonieme verklikkersbrieven) kwamen veel voor tijdens de oorlog; burgers hielden elkaar nauwlettend in de gaten uit angst voor tekorten of uit afgunst. De Duitse Weermacht vorderde op grote schaal schoolgebouwen en andere publieke panden voor inkwartiering, zoals hier de Beatrix-Huishoudschool aan de Meeuwenlaan. Het feit dat een lokale winkelier direct aan de bezetter leverde, was destijds een bittere realiteit: het garandeerde de winkelier vaak van klandizie en toewijzing van goederen, maar betekende minder voedsel voor de lokale burgerbevolking. Bedrijfschef van (De heer) F. Kat G. Elthuis