Zakelijke brief op briefpapier van een laboratorium. 23 juni 1943. Mevr. M. Leicher-Diel, namens Tandtechnisch Laboratorium W. Leicher (Dintelstraat 6 II, Amsterdam). De Directeur van het Marktwezen, Jan van Galenstraat 16, Amsterdam W. TANDTECHNISCH
W. Leicher
LABORATORIUM

GOUDTECHNIEK
STAALTECHNIEK
RUBBERTECHNIEK
KUNSTSTOFTECHNIEK
PORCELEINTECHNIEK
REGULATIETECHNIEK

C.L.

NIC. BERCHEMSTRAAT 7-9
TELEFOON 90966
POSTBOX C. 420
GEM. GIRO L. 1981 AMSTERDAM
POSTGIRO 234791 SANTPOORT

No. 2 1/2/27/1 M. 1943 25/6

AMSTERDAM, 23 Juni 1943
Dintelstraat 6 II

Aan den Directeur van het Marktwezen,
Jan van Galenstraat 16
Amsterdam W.

WelEd. Heer,

Sinds 27 Mei l.l. zijn mijn man en ik vanaf Laurillardlaan 1 te
Santpoort St. geëvacueerd naar Dintelstraat 6 II te Amsterdam Zuid en
sindsdien heb ik nog maar alleen aan groente kunnen koopen bij mijn
dichtstbijzende groenteman, Jagtman, Scheldestraat hoek Deurloostraat,
sla-afval voor de beesten bestemd voor Fl. 0.10 en een keer nadat ik mij
bij de politie beklaagd had, dat ik die mijn beurt afwachtte, en aldaar
1 pond rabarber niet kon koopen omdat ik geen klant was, kreeg ik door
de tusschenkomst van die politieagent, of liever mocht ik koopen, 2 pond
zuurkool. Verder heb ik nog steeds niets aan groente kunnen en mogen
koopen, daar Jagtman zegt dat ik geen klant ben en alleen groente zou
kunnen machtig worden wanneer ik op een krukje ga zitten of staan om
op mijn beurt te wachten wat mij minimum 4 uur zou kosten, wanneer Jagtman
voor niet-klanten verkoop houdt. Aardappelen koop ik geregeld bij Jagtman.

Daar ik zelf zonder de minste hulp zit, bovendien in mijn man’s lab.
door inkrimping te kort aan personeel is en ik daar veel inspringen moet,
is het mij onmogelijk zelfs een uur te kunnen disponibel stellen om bij een
groenteman in afwachting te zitten of ik al of niets meer mag koopen.

Wat moet er dan met geëvacueerden gebeuren?
Het is heus geen pleiziertje om elders een mooi gebouwde voor zich-
zelf ingerichte villa te moeten verlaten om in den zomer in Amsterdam 2
hoog te gaan zitten en moeten wij dan nog door alle leverandiers van het
noodigste verstoken blijven?

Gisteren nu hield ik een groentekar an en bad om een komkommer,
doch dat was voor de klanten, maar in bespreek met dien groenteman kwamen
we samen op het idee dat hij zich gaarne beschikbaar zou stellen om alleen
voor geëvacueerden groenten te verkoopen en aan huis te bezorgen, indien
hy hiervoor vergunning zou bekomen. Is dat niet mogelijk?

Deze groenteman heet Helmers, woont Coppelstokstraat en heeft groen-
kaart No. 1120.

Beleefd verzoek ik U om een antwoord op deze vraag, daar mijn man en
ik (we zijn met z'n tweeën) dringend groente en fruit noodig hebben, vooral
waar wij door ons te kleine gezin toch al te schraal van distributiearti-
kelen gerantsoeneerd zijn.

In afwachting van uw antwoord en vertrouwend op een gunstig resul-
taat, teekent, U bij voorbaat dankend voor uw moeite,

Hoogachtend,
(getekend) M. Leicher-Diel In deze brief beklaagt mevrouw Leicher-Diel zich over de penibele voedselvoorziening voor geëvacueerden in Amsterdam tijdens de bezettingsjaren. Omdat zij als nieuwkomer in de buurt niet tot de 'vaste klantenkring' van de lokale groenteman behoort, wordt zij structureel geweigerd of gedwongen tot urenlange wachtrijen, wat zij onverenigbaar vindt met haar werkzaamheden in het tandtechnisch laboratorium van haar man.

De toon van de brief is een mengeling van beleefdheid, verontwaardiging en een zeker standsbewustzijn (ze refereert expliciet aan de villa die ze heeft moeten achterlaten). Ze eindigt met een constructief, maar wellicht naïef voorstel om een specifieke groenteman (Helmers) aan te wijzen die uitsluitend aan de noden van geëvacueerden mag voldoen. De brief dateert uit juni 1943, een periode waarin de schaarste in bezet Nederland toenam. Veel inwoners van de kuststreek (zoals Santpoort) werden door de Duitse bezetter gedwongen hun huizen te verlaten voor de aanleg van de Atlantikwall. Deze geëvacueerden kwamen vaak terecht in steden als Amsterdam, waar ze stuitten op een distributiesysteem dat zwaar onder druk stond.

Winkeliers gaven in tijden van schaarste begrijpelijkerwijs de voorkeur aan hun vooroorlogse klanten, waardoor geëvacueerden letterlijk en figuurlijk buiten de boot vielen. De Dienst van het Marktwezen, gevestigd bij de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat, was verantwoordelijk voor het toezicht op deze handel en de toewijzing van vergunningen.