Dienstverslag / Inspectierapport. 2 augustus 1943. De Directeur van het Marktwezen, Amsterdam. [Links boven, getypt:]
CENTRALE MARKT

[Midden boven, handgeschreven in potlood/krijt:]
De Grebber
opnieuw kontrole nodig

[Midden, getypt:]
R A P P O R T
====================

Naar aanleiding van bijgaanden brief d.d. 30 Juni 1943,
no. 506 L.M.1943 3/7, waarin een en ander wordt medegedeeld
over de groentenhandelaren G. Oudhof en v.d. Hoed, alhier, heb
ik, J. H. de Grebber, Controleur bij het Marktwezen, na daar-
toe bekomen opdracht, een nader onderzoek ingesteld.

Op 2 Augustus 1943, bezocht ik Bouke Jan Rem, oud 36
jaar , wonende Quellijnstraat n40 alhier, zaak houdende
Leidsche Kruisstraat 21. Uit dit onderzoek is mij gebleken,
dat de groentenhandelaar v.d. Hoed, reeds twee jaar dood is.
De hierboven genoemde Jan Rem, heeft de zaak thás [sic] in zijn
bezit. De groentenwinkel is reeds lang vóór 12 uur geopend,
zoodat de klanten 's morgens hun groenten kunnen koopen.
Verschillende klanten gaven mij desgevraagd te kennen, dat
zij den laatsten tijd zeer tevreden waren over hun groente-
toewijzing. Rem voornoemd, deelde mij nog mede, dat hij twee
groote restaurants (Kempinsky en Chineesch restaurant) te be-
dienen heeft en dat daar een groot gedeelte van zijn groente
toewijzing naar toe gaat.

Verder bezocht ik op denzelfden dag Gijsbertus Oudhof,
oud 45 jaar en wonende Weteringschans 179 alhier. In den win-
kel waren aanwezig snijboonen-andijvie-komkommers en tomaten.
Ook in de ruimte, gelegen achter den winkel, waren snijboonen
en andijvie aanwezig. Oudhof deelde mij mede, dat hij telkens
een kleine hoeveelheid groenten in den winkel plaatste.

Ik, rapporteur, ben van meening, dat wanneer de klanten-
binding voor groente en fruit van kracht is, de door onbekende
schrijfster geuitte misstanden grootendeels opgeheven zullen
zijn. De ontevreden klanten kunnen immers elke distributie
periode van groentehandelaar veranderen.

Het lijkt mij echter zéér wenschelijk, dat de groentehan-
delaren, vooral die waarover klachten zijn binnengekomen, ge-
controleerd worden.

Waarvan dit rapport te Amsterdam op 2 Augustus 1943.
De Controleur voornoemd,
[handgeschreven handtekening:] J.H. de Grebber

Aan
Den Heer Directeur van het Marktwezen,
A L H I E R * Aanleiding: Een anonieme brief van een "onbekende schrijfster" van 30 juni 1943 bevatte klachten over twee groentehandelaren. De controleur onderzoekt of deze klachten gegrond zijn.
* Bevindingen Bouke Jan Rem: De oorspronkelijke eigenaar (v.d. Hoed) is al twee jaar overleden. De nieuwe eigenaar, Rem, lijkt zijn zaken goed op orde te hebben. Klanten zijn tevreden over de toewijzing. Opvallend is dat een groot deel van de voorraad naar bekende Amsterdamse etablissementen gaat (Kempinsky en een Chinees restaurant), wat legaal lijkt binnen de toenmalige distributieregels.
* Bevindingen Gijsbertus Oudhof: Er is voldoende voorraad aanwezig (snijbonen, andijvie, komkommers, tomaten). Oudhof hanteert een tactiek waarbij hij slechts kleine hoeveelheden tegelijk in de winkel legt, mogelijk om de stroom klanten te beheersen of om niet direct alle voorraad uit te putten.
* Conclusie rapporteur: De controleur verwacht dat de invoering van de "klantenbinding" (het verplicht registreren bij één winkelier) de meeste problemen zal oplossen, aangezien ontevreden klanten na elke periode kunnen overstappen. Desondanks adviseert hij waakzaamheid en periodieke controles.
* Opmerkelijk: Ondanks het overwegend positieve rapport van De Grebber, heeft een superieur (vermoedelijk de directeur) bovenaan met potlood geschreven: "opnieuw kontrole nodig". Dit duidt op een strenger toezichtsklimaat of wantrouwen jegens de bevindingen. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In 1943 was het distributiestelsel (de bonnenkaart) de enige manier voor burgers om aan schaarse levensmiddelen te komen. De Centrale Markt en de bijbehorende controleurs speelden een cruciale rol in het handhaven van dit systeem en het tegengaan van de zwarte handel.

De genoemde "klantenbinding" was een maatregel om de distributie efficiënter te maken en fraude te bemoeilijken: burgers werden gekoppeld aan specifieke winkeliers. De genoemde locaties (Leidsche Kruisstraat, Weteringschans) en het bekende restaurant Kempinsky plaatsen het verslag in het hart van het dagelijks leven in bezet Amsterdam. Klachten van burgers bij officiële instanties waren in deze tijd van schaarste en spanning schering en inslag.