Archief 745
Inventaris 745-397
Pagina 406
Dossier 2C
Jaar 1943
Stadsarchief

Brief / Melding van een informant (anoniem of onder pseudoniem).

10 juli 1943.

Origineel

Brief / Melding van een informant (anoniem of onder pseudoniem). 10 juli 1943. Amsterdam 10-7. 43

Mijnheer vrijdag morgen
9 uur zag ik aan den Ruijter-
kade een tuinder 65 kisten
andijvie sla en spienasie
op karren laden en die gingen
naar Govertfllinkstraat 88 in
den Loos. en op den albcuijpmarkt [Albert Cuypmarkt]
No 179a heeft die koopman
zijn staanplaats zijn patroon
of Colege staat voor No 173
nu staan den vrouwen van
6 a 7 uur al in den rij en
toen hij kwam had hij 10
kisten andijvie en komkomer
die andr had niet anders dan
komkommers. zaterdag
had hij 5 kisten en die
anderen komkommers dus
den meesten vrouwen kregen
niets. Mijnheer ken u daar
niets aan doen. er worden
doppers verkocht voor 55 cent per
pond aarbeien voor 2.50. kersen voor
1 Gulden per pond. op 224 bij meijer

[In de linker marge:]
prijzen op den wagens zie ze niet

[Onderaan:]
2 C Achtend Uw Dien den Loos * Taal en spelling: Het document is geschreven in een informeel, enigszins fonetisch Nederlands met archaïsche spelfouten (bijv. "spienasie", "aarbeien", "komkomer", "ken u"). Dit duidt op een schrijver uit de arbeidersklasse of iemand die niet gewend is formeel te corresponderen.
* Inhoud: De brief is een klacht over de oneerlijke verdeling van schaarse groenten. De schrijver heeft geobserveerd dat een grote lading (65 kisten) werd gelost bij een pand in de Govert Flinckstraat, terwijl er op de Albert Cuypmarkt slechts een fractie (10 kisten) beschikbaar werd gesteld aan de wachtende vrouwen.
* Prijzen: Er worden specifieke prijzen genoemd: doperwten ("doppers") voor 55 cent, aardbeien voor 2,50 gulden en kersen voor 1 gulden. Gezien de datum (1943) zijn dit vermoedelijk woekerprijzen of prijzen op de zwarte markt, aangezien groenten toen streng gerantsoeneerd waren.
* Toon: De toon is urgent en verontwaardigd ("Mijnheer ken u daar niets aan doen"). De schrijver treedt op als informant om de autoriteiten te wijzen op illegale handel of achterhouding van voorraden. Dit document stamt uit de kern van de Duitse bezetting van Nederland (juli 1943). In deze periode was er een nijpend tekort aan voedsel en waren de meeste goederen alleen op de bon verkrijgbaar. Handelaren die goederen "buiten de bon om" verkochten of voorraden achterhielden voor de zwarte markt, waren een doorn in het oog van de hongerende bevolking.

De Albert Cuypmarkt in Amsterdam was (en is) een centraal punt voor de voedselvoorziening. De brief weerspiegelt de dagelijkse realiteit van vrouwen die urenlang in de rij stonden ("6 a 7 uur al in den rij") in de hoop iets anders dan komkommers te kunnen bemachtigen. De melding is waarschijnlijk gericht aan een inspecteur van de Crisis Controle Dienst (CCD) of een vergelijkbare instantie die toezicht hield op de distributie en prijzen. De ondertekening "den Loos" kan een naam zijn, maar ook een verwijzing naar een locatie of een schuilnaam.

Samenvatting

  • Taal en spelling: Het document is geschreven in een informeel, enigszins fonetisch Nederlands met archaïsche spelfouten (bijv. "spienasie", "aarbeien", "komkomer", "ken u"). Dit duidt op een schrijver uit de arbeidersklasse of iemand die niet gewend is formeel te corresponderen.
  • Inhoud: De brief is een klacht over de oneerlijke verdeling van schaarse groenten. De schrijver heeft geobserveerd dat een grote lading (65 kisten) werd gelost bij een pand in de Govert Flinckstraat, terwijl er op de Albert Cuypmarkt slechts een fractie (10 kisten) beschikbaar werd gesteld aan de wachtende vrouwen.
  • Prijzen: Er worden specifieke prijzen genoemd: doperwten ("doppers") voor 55 cent, aardbeien voor 2,50 gulden en kersen voor 1 gulden. Gezien de datum (1943) zijn dit vermoedelijk woekerprijzen of prijzen op de zwarte markt, aangezien groenten toen streng gerantsoeneerd waren.
  • Toon: De toon is urgent en verontwaardigd ("Mijnheer ken u daar niets aan doen"). De schrijver treedt op als informant om de autoriteiten te wijzen op illegale handel of achterhouding van voorraden.

Historische Context

Dit document stamt uit de kern van de Duitse bezetting van Nederland (juli 1943). In deze periode was er een nijpend tekort aan voedsel en waren de meeste goederen alleen op de bon verkrijgbaar. Handelaren die goederen "buiten de bon om" verkochten of voorraden achterhielden voor de zwarte markt, waren een doorn in het oog van de hongerende bevolking.

De Albert Cuypmarkt in Amsterdam was (en is) een centraal punt voor de voedselvoorziening. De brief weerspiegelt de dagelijkse realiteit van vrouwen die urenlang in de rij stonden ("6 a 7 uur al in den rij") in de hoop iets anders dan komkommers te kunnen bemachtigen. De melding is waarschijnlijk gericht aan een inspecteur van de Crisis Controle Dienst (CCD) of een vergelijkbare instantie die toezicht hield op de distributie en prijzen. De ondertekening "den Loos" kan een naam zijn, maar ook een verwijzing naar een locatie of een schuilnaam.

Locaties

Amsterdam.

Kooplieden in dit dossier 53

A. Hoogland Waterlooplein [rood:] mk was weer verzocht. Geen restitutie
Jan Huygen Waterlooplein mk
J.B. Middelburg Waterlooplein m.k.
A Ridderkhof Waterlooplein m.k.
A. Boogaard Waterlooplein
C. Slot Waterlooplein m.k.
C. Dorenbos Waterlooplein 28.04
C. Faasse Waterlooplein mk
J. Haastrecht Waterlooplein 160.12
C. Kooij Waterlooplein 140
C. Timmerman Waterlooplein mk
C. Timmerman Waterlooplein mk
C. Timmerman Waterlooplein mk
C. Timmerman Waterlooplein mk
D. Bakker Waterlooplein 2797
H.A.J. Heleuklake Waterlooplein
Jacob Pots Waterlooplein
F.J. Koningsbrugge Waterlooplein mk
Gebr Lanooy Waterlooplein mk
Gorel en Kuilenburg Waterlooplein 7648.
G Sold Waterlooplein Idem. mk
G.J. v.d. Hoed Waterlooplein 71.19
G. der Voort Waterlooplein mk
G. v.d. Zee Waterlooplein m.k.
J. Kamman Waterlooplein in lading [rood: vertrokken]
H. v. d. Horst Waterlooplein [Aantekening in cirkel:] ligt volgens schipperlaat 215 / a/d motor kade authalve geen / remunerie
J.A. Arends Waterlooplein mk
J.A. Arends Waterlooplein mk [rood:] Staat niet in schippersboek vermeld. [groen:] op de dag over.
J. Bake Waterlooplein mk
J. Blom Waterlooplein van C & B m.k. [rood: gekomen]
Alle 53 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6