Handgeschreven brief of getuigenverklaring (mogelijk een aangifte of een klacht aan een overheidsinstantie).
Origineel
Handgeschreven brief of getuigenverklaring (mogelijk een aangifte of een klacht aan een overheidsinstantie). groente koopman in ’t aangezicht Nog
tien minuten voor elf zei hij tegen mij
wacht maar een oogenblik om elf uur
kunt u groente krijgen Maar toen de
recheseur er was geweest zei hij tegen mij
gaat u maar weg u bent geen klant
van mij en u is naar de politie geweest
Toen nam hij wraak en nu krijg ik met
mijn jongen geen kruimeltje groente
Want bij andere krijg ik nu niets aange-
zien ik van de steun moet leven en
wat mijn kind verdient kan ik niet
iedere dag groente koopen en daarom
word ik niet als vaste klant beschouwd
Maar betreurenswaardig is het dat de
recheseur de zaak van een kant be-
schouwd En een arme drommel buiten
sluit van een beetje groente
De groentekoopman A L Harms van
Zeedijk 76 verkoopt klandesteine de
groenten De vrouw van Limburg wo-
nende op zeedijk 56 I koopt bij hem
klandestein zegt ze hij had de vorige
zaterdag nog voor 19 gulden 20 cent In dit document beklaagt een persoon zich over een groenteman, A.L. Harms, gevestigd aan de Zeedijk 76 in Amsterdam. De kern van het verhaal is dat de groenteman weigert groente te verkopen aan de schrijver/schrijfster. Dit gebeurde nadat er een "recheseur" (rechercheur) langs was geweest; de groenteman beschuldigt de schrijver ervan hem te hebben aangegeven bij de politie.
De schrijver zet zichzelf neer als een "arme drommel" die van de steun moet leven en niet elke dag groente kan betalen, waardoor hij/zij niet als vaste klant wordt gezien. Uit wraak zou de groenteman de schrijver nu volledig uitsluiten. Als tegenaanval (of als bewijs van onrecht) meldt de schrijver dat de groenteman zich bezighoudt met illegale praktijken: hij zou groenten "klandestein" (clandestien/op de zwarte markt) verkopen. Er wordt zelfs een specifieke getuige genoemd (mevrouw Van Limburg van Zeedijk 56 I) die voor een aanzienlijk bedrag (19,20 gulden) illegaal groente zou hebben gekocht. Dit schrijven past in de context van de schaarste en de distributieproblematiek tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). Tijdens de oorlogsjaren was voedsel op de bon, maar ontstond er een levendige zwarte handel ("clandestien"). Mensen die afhankelijk waren van de "steun" (sociale bijstand) hadden het extra zwaar en konden de hoge prijzen op de zwarte markt vaak niet betalen.
Dergelijke brieven werden vaak geschreven uit een mengeling van morele verontwaardiging, wanhoop en soms wraaklust. De Zeedijk in Amsterdam stond destijds bekend als een buurt waar veel handel (zowel legaal als illegaal) plaatsvond. Het aangeven van winkeliers bij de prijsbeheersing of de politie was een riskant maar veelvoorkomend middel voor burgers om hun ongenoegen over oneerlijke verdeling te uiten. A.L. Harms Politie