Getypt verslag/notitie betreffende een klacht over de distributie van levensmiddelen. 21 juni 1943. Brief van Mevr. N. v. Dijk-Poepjes, Zeedijk 51
-----------------------------------------

      De groentehandelaar A. L. Harms, Zeedijk

76 vermoed om welk geval het handeld en deelde
mede, dat bedoelde Mevrouw geen klant is doch
een " looper ". Hij kan de z.g. "loopers " niet
bedienen en zou het zeer op prijs stellen indien
de overheid een regeling aan de hand kan doen.
Harms krijgt slechts 2 colli groenten
toegewezen en heeft een aardappelen-omzet van
40 a 50 mud per week.
Harms deelde mede dat iedereen die
regelmatig blijft komen als klant wordt beschouwd
ofschoon het bedienen van nieuwe klanten, in
dezen tijd van groente schaarschte, de verdeeling
nog moeilijker maakt.
Geëvacueerden of schippers worden door
Harms zonder voorbehoud bediend. Wanneer hij de
z.g. "loopers " van groente voorziet krijgt hij
oneenigheid met de vaste klanten.
De z.g. "loopers " komen wel aan hun
trek en hebben meestal meer groentehandelaren.
Zoodra de groente-aanvoer beter wordt
kan hij ook aan de " loopers " leveren, thans
is dit niet mogelijk.

                            21/6 ' 43

Th. Sieburgh
ter lezing Dit document is een ambtelijk verslag naar aanleiding van een klacht van een bewoonster van de Zeedijk over groentehandelaar Harms. De kern van de zaak is de schaarste aan voedsel tijdens de oorlogsjaren.

• Het conflict: Mevrouw Van Dijk-Poepjes heeft klaarblijkelijk geklaagd dat zij niet bediend werd. Harms verweert zich door te stellen dat zij een "looper" is: iemand die geen vaste klant is, maar verschillende winkels afgaat in de hoop extra rantsoenen te bemachtigen.
• Schaarste en distributie: Harms voert aan dat hij slechts een zeer beperkte hoeveelheid ("2 colli") groenten krijgt toegewezen. Hierdoor is hij gedwongen prioriteiten te stellen. Hij kiest ervoor om vaste klanten, geëvacueerden en schippers (die vaak een zwervend bestaan leidden) voorrang te geven.
• Spanningen: Het document illustreert de sociale spanningen aan de toonbank. Als Harms incidentele klanten bedient, leidt dit tot "oneenigheid" met zijn vaste klantenkring die vindt dat zij recht hebben op de schaarse voorraad.
• Oproep aan de overheid: De handelaar vraagt expliciet om een overheidsregeling, wat aangeeft hoe wanhopig winkeliers waren door de onduidelijke regels en de druk van het publiek tijdens de distributie. Het document dateert van juni 1943, een periode waarin de voedselvoorziening in bezet Nederland steeds problematischer werd. De Duitse bezetter voerde een streng distributiesysteem in (bonkaarten), maar de feitelijke aanvoer van verse producten zoals groenten was grillig.

De term "loopers" was in die tijd een bekende, vaak pejoratieve aanduiding voor mensen die trachtten buiten hun eigen vaste leverancier om extra voorraden in te slaan. De vermelding van "geëvacueerden" verwijst waarschijnlijk naar mensen die hun huis hadden moeten verlaten vanwege de aanleg van de Atlantikwall aan de kust of door bombardementen, en die in steden als Amsterdam werden ondergebracht.

De handtekening van Th. Sieburgh met de notitie "ter lezing" wijst erop dat dit een intern memo is, bedoeld om een superieur te informeren over de afhandeling van een burgerklacht. Het biedt een indringend kijkje in de dagelijkse overlevingsstrijd en de bureaucratische afhandeling daarvan in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. L. Harms Van Dijk (Mevrouw)