Getypt verslag/memo van een klacht of onderzoek. 21 juni 1943. Brief van Mevr. Kotterer-Tabak, Bernissestr.43

    De vrouw van groentehandelaar Keizer,

Maasstraat 151 deelde mede dat het haar bekend is
om welk geval het handeld. Zij deelde mede dat
bedoelde Mevrouw een lastig mensch is en altijd
de winkel " op stelten zet " en in de buurt een
bekend type is. Mevrouw Kotterer- Tabak koopt
bij Keizer geen aardappelen doch wil uitsluitend
groente bij Keizer koopen. Genoemde groente -
handelaar krijgt slechts 2 colli groente toege-
wezen en kan in dezen tijd van groente schaarschte
uitsluitend aan vaste klanten leveren. Keizer
heeft j.l. Zaterdag groente aan bedoelde Mevrouw
geleverd, doch zij was met den hoeveelheid niet
tevreden. De man van Mevr. Kotterer-Tabak is
vermoedelijk agent van politie en zij denkt daar-
door een strepje voor te hebben.
Laat het R.B.V.V.O. een oplossing aan de
hand doen op welke wijze de verdeeling van groen-
te moet geschieden.
De vrouw van Keizer deelde voorts mede,
dat zij nimmer groente op clandestiene wijze
verkoopt: er wordt niets thuis bezorgd zoodat
geen groente wordt achtergehouden.

                                   M

                        21/6   ' 43 Dit document illustreert de sociale spanningen in bezet Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog, specifiek met betrekking tot de voedselschaarste in 1943.

• Conflict: Mevrouw Kotterer-Tabak heeft klaarblijkelijk geklaagd over de hoeveelheid groente die zij ontving. De groenteboer verweert zich door te stellen dat zij geen 'volledige' klant is (omdat ze aardappelen elders haalt) en dat er simpelweg te weinig voorraad is (slechts 2 colli/kratten).
• Machtsverhoudingen: Er wordt expliciet melding gemaakt van het feit dat de echtgenoot van de klaagster bij de politie werkt. Dit duidt op een poging tot intimidatie of het claimen van een voorkeursbehandeling ("strepje voor"), wat in oorlogstijd een beladen beschuldiging was.
• Regulering: De verwijzing naar het R.B.V.V.O. laat zien dat zelfs kleine burenruzies over groenten werden geëscaleerd naar officiële instanties die toezagen op de distributie en het voorkomen van zwarte handel ("clandestiene wijze"). In juni 1943 was de voedselsituatie in de Nederlandse steden nijpend. De bezetter had een streng distributiesysteem ingevoerd. Winkeliers stonden onder grote druk: enerzijds van ontevreden klanten die met schaarste kampten, anderzijds van controleurs die toezagen op de naleving van de regels.

De genoemde locaties (Maasstraat en Bernissestraat) bevinden zich in de Amsterdamse Rivierenbuurt. Deze buurt was oorspronkelijk een Joodse wijk, maar tegen de zomer van 1943 waren de meeste Joodse bewoners gedeporteerd. De personen in dit document zijn waarschijnlijk niet-Joodse bewoners die de vrijgekomen woningen bewoonden of er reeds woonden, en die nu te maken kregen met de toenemende tekorten die uiteindelijk zouden leiden tot de Hongerwinter van 1944-1945. Kotterer (Mevrouw) Politie Rijksbureau