Handgeschreven brief (klacht/melding) op briefpapier van een groothandel. 13 september 1943. P.A. Maasen, Grossier in Groente & Fruit (Centrale Markt, Amsterdam). Onbekend, vermoedelijk de directie van de Centrale Markt of een controlerende instantie. No. 2c/64/1 M. 1943 14/9
Amsterdam 13 Sept. 1943

Mijne Heeren

J.l. Zaterdag passeerde mij iets dat ik onder Uw aandacht wil brengen.
Hr. Hagers wonende Menadostraat alhier beschuldigde mijn personeel ervan dat indien er maar een pakje shag gegeven werd hun met appel- en peren verdeeling voorgetrokken werden, daar dit onder geen beding in mijn zaak plaats vindt wensch ik daaraan niet beschuldigd te worden, vooral daar ik beheerder ben over drie zaken en mij dat misschien veel zal schaden, verzoek ik U beleefd dit te onderzoeken en zoo mogelijk te straffen.

[Stempel:]
P. A. MAASEN, Grossier in Groente & Fruit
Centrale Markt - Pier E - Loods 10
Postgiro 451007 Tel. 87597 Amsterdam-W.
PRIVÉ-ADRES: GOEVERNEURKADE 131 II

[Onderschrift:]
(Handtekening P.A. Maasen)

[Marginale aantekeningen linksonder:]

de Hebber van onderzoek
G Hagers zal excuus schriftelijk aan Maasen aanbieden
16 Sept 43
(paraaf)

Is dit gebeurd?
22-9-43 (paraaf)

neen 1/10 43
Hr. Liborgh heeft ... 7-10-43

--- * Kern van de klacht: De heer Maasen, een groentehandelaar op de Centrale Markt in Amsterdam, beklaagt zich over een zekere heer Hagers. Hagers heeft het personeel van Maasen ervan beschuldigd steekpenningen (in de vorm van pakjes shag) aan te nemen in ruil voor een voorkeursbehandeling bij de distributie van schaarse appels en peren.
* Belang: Maasen ervaart deze beschuldiging van corruptie als een ernstige aantasting van zijn reputatie ("...mij dat misschien veel zal schaden"), mede omdat hij verantwoordelijk is voor drie verschillende zaken. Hij eist een onderzoek en mogelijke strafmaatregelen tegen de beschuldiger.
* Administratieve afhandeling: Uit de krabbels onderaan blijkt dat de zaak serieus werd genomen. Er werd besloten dat de heer Hagers schriftelijke excuses moest aanbieden. Op 1 oktober 1943 wordt echter genoteerd dat dit nog niet is gebeurd, waarna een verdere opvolging volgt op 7 oktober.
* Taalgebruik: Formeel en zakelijk ("Mijne Heeren", "onder geen beding", "verzoek ik U beleefd").

--- Dit document biedt een inkijkje in de dagelijkse spanningen op de Amsterdamse Centrale Markt tijdens de bezettingsjaren (1943).
1. Schaarsheid en Distributie: Voedsel, maar ook tabak ("shag"), waren streng gerantsoeneerd. De distributie van groente en fruit was strikt gereguleerd door de overheid. Beschuldigingen van vriendjespolitiek of zwarte handel waren in deze periode zeer riskant en konden leiden tot intrekking van vergunningen of zwaardere straffen door de bezetter.
2. Tabak als valuta: Het feit dat "een pakje shag" wordt genoemd als smeermiddel voor een betere portie fruit, onderstreept de enorme waarde van tabak als ruilmiddel in oorlogstijd.
3. Bureaucreatie onder bezetting: Ondanks de oorlogssituatie bleven de bureaucratische processen en de handhaving van de orde op de marktplaats (zoals de afhandeling van dit soort klachten) op een zeer formele wijze doorgaan. Maasen (De heer) P.A. Maasen