Getypte brief (afschrift van een aangifte/verklikking).
Origineel
Getypte brief (afschrift van een aangifte/verklikking). 12 september 1943. Anoniem, ondertekend met "een gedupeerde". Crisis Contrôle Dienst (CCD) te Amsterdam. [Linksboven, handgeschreven in blauw/paars:]
2c/65/1
[Midden boven, getypt en onderstreept:]
A F S C H R I J F T .
===================
[Rechtsboven:]
Amsterdam 12 September 1943.
[Links:]
Aan de Crisis Contrôle Dienst
te Amsterdam.
Weledele Heeren.
In het algemeen belang, acht ik het mijn plicht, U te wijzen
op de alle perken te buitengaande, ongeoorloofde practijken van Jagtman
groente-handelaar Scheldestraat hoek Deurloostraat. De brutaliteit om in
winkel alles verkrijgbaar te stellen maar tegen absurde prijzen is onge-
hoord.
Degenen die deze practijken niet willen en vanwege de duurte ook
niet kunnen steunen zijn de xxxx slachtoffers en de handelaar raakt zijn
druiven toch wel kwijt voor 2.50 à 3. per kg. welke natuurlijk worden ont-
trokken aan de fruitbonnen der onnoozelen. Niets meer te krijgen, maar
moet U bepaald boonen hebben dan heb ik ze nog wel maar f 0,70 per pond
Dit zijn maar enkele staaltjes, maar nogmaals het lijkt mij gewenscht ge-
noemden Jagtman eens streng te controleeren.
Hoogachtend,
een gedupeerde.
[Linksonder, handgeschreven in blauw/paars:]
Van Weel l m v m advies
216 lim * Inhoud: Een anonieme burger beklaagt zich over een specifieke groenteboer op de hoek van de Scheldestraat en Deurloostraat in Amsterdam. De handelaar wordt beschuldigd van het verkopen van schaarse goederen (druiven en bonen) tegen "absurde" prijzen (woeker) en het omzeilen van het officiële distributiesysteem ("fruitbonnen").
* Taalgebruik: Het taalgebruik is formeel en typerend voor de vroege jaren '40 (spelling met 'cc', zoals practijken en contrôle, en de aanspreekvorm Weledele Heeren). De toon is die van morele verontwaardiging ("acht ik het mijn plicht", "brutaliteit").
* Details: De genoemde prijzen (f 2,50 à f 3,- per kg druiven en f 0,70 per pond bonen) waren voor die tijd extreem hoog, aangezien de officiële vastgestelde prijzen veel lager lagen. * Tweede Wereldoorlog: Dit document stamt uit de kern van de Duitse bezetting van Nederland. Door de oorlog was er een nijpend tekort aan alles, wat leidde tot een streng distributiesysteem met bonnen.
* Zwarte Handel: Omdat veel mensen niet rondkwamen met hun officiële rantsoen, bloeide de zwarte handel op. Handelaren maakten hier vaak misbruik van door enorme winsten te vragen.
* De Crisis Contrôle Dienst (CCD): Dit was de instantie die toezicht hield op de naleving van de distributieregels en prijsvoorschriften. Zij ontvingen gedurende de oorlog duizenden van dit soort (vaak anonieme) verklikkerbrieven van burgers die zich benadeeld voelden.
* Archiefnotities: De handgeschreven tekst linksonder verwijst waarschijnlijk naar de behandelend ambtenaar (Van Weel) en een dossier- of adviesnummer. Het woord "afschrift" bovenaan duidt aan dat dit een kopie is die in het archief van de CCD is bewaard als bewijslast voor een eventueel onderzoek naar groenteman Jagtman.