Getypt afschrift van een brief. M.H. Janse, Volkerakstraat 18 II Z, Amsterdam. A F S C H R I F T .

No.801 L.M.1943 21/2'44

Amsterdam, Vrijdag 18 Februari 1944.

Weled. Achtb. Heer.

Het spijt me U nogmaals lastig te moeten vallen, maar het belang van de zaak eist het. Vanmiddag ± half vier kwam mevr.Mellegers mijn overbuurvrouw, Volkerakstraat 31 II, mij waarschuwen, dat er voor de diabetici bij Looyen in de Rynstraat 24 (tel-96604) spruitjes en prei te krijgen was. Ik ging er onmiddellijk heen, arriveerde ± kwart voor 4, want ik ging met lijn 25; een twintigtal menschen stond voor mij, maar ik zag den eigenaar wel prei afwegen, geen spruitjes. Enkele geholpen klanten verklaarden aan het wachtende publiek, dat er alleen prei was. Toen ik aan de beurt kwam, heb ik gezegd: Er was zeker maar een beperkte hoeveelheid spruitjes". En het antwoord was: "Ja". Maar, gezien mijn vroegere ervaring met dezen leverancier, toen hij me raapstelen leverde, die heelemaal niet verstrekt waren en het deed voorkomen, dat die voor de diabetici waren bestemd heb ik kamer 67 (tel.86255) opgebeld, waar de chef onmiddellijk zei, dat er voor ieder spruitjes waren. Na opbelling door de chef verklaarde de heer Looyen, dat er menschen waren, die geen spruitjes wilden hebben, maar dat hij geregeld beide groenten verstrekte. Zoo verklaarde mij de chef van Kamer 67. Brutaler kan het al niet. Toen ik geholpen werd, was er geen spruitjes te bekennen. Met verschuldigde hoogachting,

Ued. Dw.dn.

w.g. M.H. Janse

Volkerakstraat 18 II Z.

De Wethouder voor de Levensmiddelen enz.
stelt deze in handen van den Directeur
van het Marktwezen en Gem.adviseur voor
Voed. en Distr.aangelegenheden om advies.

Amsterdam, 23 Februari 1944.

No.2c/77/4M 1943 25/2. Dit document is een klachtenbrief die de dagelijkse overlevingsstrijd en de bureaucratie tijdens de Duitse bezetting van Nederland illustreert. De kern van de klacht is een vermeende onregelmatigheid bij een groenteman (Looyen in de Rijnstraat). Terwijl er specifieke rantsoenen spruitjes beschikbaar zouden moeten zijn voor diabetici (die vanwege hun dieet afhankelijk waren van specifieke groenten), beweerde de winkelier dat deze op waren, terwijl de controlerende instantie ("Kamer 67") bevestigde dat er voldoende voorraad moest zijn.

De brief toont de assertiviteit van de burger (Janse) die direct actie onderneemt door een controlerende instantie te bellen. De term "Brutaler kan het al niet" wijst op een hoog oplopende frustratie over de schaarste en de mogelijke achterhouding of zwarte handel door winkeliers. Het document laat ook de ambtelijke weg zien: de brief wordt binnen vijf dagen door de Wethouder doorgeleid naar de Directeur van het Marktwezen voor advies. * Tijdstip: Februari 1944. Nederland is bezet door nazi-Duitsland. Voedsel is schaars en de distributie wordt streng gereguleerd via bonkaarten. Voor zieken, zoals diabetici, bestonden er speciale regelingen voor extra of specifieke levensmiddelen.
* Locatie: De Rijnstraat en de Volkerakstraat liggen in de Rivierenbuurt in Amsterdam-Zuid. Dit was een buurt waar veel joodse burgers woonden, al waren velen in 1944 al weggevoerd. De vermelding van "Lijn 25" (de tram) plaatst het verhaal midden in de Amsterdamse stadsgeschiedenis.
* Organisatie: "Kamer 67" verwijst waarschijnlijk naar een specifieke afdeling binnen de Gemeentelijke Dienst voor de Voedselvoorziening of het Distributiekantoor. De "Wethouder voor de Levensmiddelen" was in deze periode verantwoordelijk voor het in goede banen leiden van de schaarse voorraden in de stad.
* Terminologie: "Ued. Dw.dn." staat voor Uw edele Dienstwillige dienaar, een destijds gebruikelijke, formele afsluiting van brieven aan autoriteiten. "w.g." betekent was getekend, wat aangeeft dat dit een getypte kopie (afschrift) is van een handgeschreven origineel.