Officieel ambtelijk rapport. November 1943 (betrekking hebbend op controles tussen 2 en 16 november 1943). [Linksboven, gestempeld/getypt:]
MARKTWEZEN AMSTERDAM

[Rechtsboven, handgeschreven:]
v

[Midden:]
R A P P O R T
====================

Naar aanleiding van bijgaand schrijven no. 855/L.M. 1943 21/10, waarin geklaagd wordt over den groentehandelaar Brockhoff, Joh. Verhulstraat 33 alhier, heb ik, J.H. de Grebber, na daartoe bekomen opdracht, een nader onderzoek ingesteld.

De in dezen brief genoemde groentehandelaar is genaamd; Johannes, Hendricus Brockhoff, geboren te Sloten, 12 Februari 1900, wonende Amstelveenscheweg 679 en zaakhoudende Joh. Verhulstraat 33 alhier.

Op 2, 3, 4, 5, 9, 10, 12, 15 en 16 November 1943, heb ik controle over Brockhoff gehouden. Op 2, 3, 4 en 5 November 1943 waren in den winkel aanwezig; amdijvie, witte- en roode kool, uien, wortelen, chineesche kool, schorseneeren, soepgroenten. Deze groenten waren voor iederen klant verkrijgbaar. Niets was echter geprijsd. Op 5 November 1943 was er ook snijbiet voorradig.

Eenige malen heb ik ook in den brief bedoelde garage een onderzoek ingesteld. In de Alexander Boerstraat no. 14 alhier heeft Brockhoff een box voor het stallen van zijn vrachtauto in gebruik. Het is mij niet gebleken, dat daar groente of fruit opgeslagen ligt.

Op 5 November 1943, heb ik de briefschrijfster, Mevrouw Visser gehoord. Deze deelde mij mede, dat zij pas den laatsten tijd (october) ontevreden over Brockhoff was. Vooral over de toewijzing van fruit was zij niet tevreden. Verder gaf zij mij te kennen, dat zij er geen prijs meer op stelde, dat haar klacht verder onderzocht werd. Op de gezinskaart van Mevr. Visser was in de periode van 3 – 30 October 1943 bijna geen aanteekening gemaakt.

[In de linker marge, handgeschreven:]
ingesteld
MB [paraf]

Op denzelfden dag heb ik een onderzoek in den winkel Joh. Verhulstraat 33 alhier. In den winkel trof ik een partij aardappelen, wortelen en uien aan.

In een kelder van perceel Jacob Obrechtstraat 42 alhier, trof ik een kist, inhoudende ongeveer 15 k.g. appelen aan. Deze kelder heeft Brockhoff voor de helft in gebruik. Hoofdzakelijk voor berging van lege flesschen en pakpapier. De eigenaar van deze kelder, J. van Esveld, wonende Jacob Obrechtstraat 42, deelde mij mede, dat de appelen eigendom waren van Brockhoff. Uit de verklaringen van eenige buurtbewoonsters bleek het mij, dat Brockhoff daar veel z.g. clandestiene appelen in voorraad had.

Brockhoff heeft volgens zijn klantenlijsten 270 klanten. Deze klanten hebben totaal 800 groentebonnen ingeleverd. Op de ze groentebonnen heeft hij van het Plaatselijk Verdeelkantoor AMSTERDAM, 6 colli groente/fruit toegewezen gekregen. Brockhoff deelde mij mede, dat de hierboven bedoelde appelen voor eigen gebruik waren. Dit lijkt mij, rapporteur, zeer onwaarschijnlijk, daar zijn woning niet aan den winkel gelegen was.

[Onderaan links, handgeschreven in blauw potlood:]
grebber
Moet dit
niet
30
zijn?

Op 9 November j.l. heeft Brockhoff 120 bloemkolen, 2e soort afwijkend ontvangen. Deze bloemkolen heeft hij verdeeld over 20 klanten. (nummers 201 – 220). Ieder persoon heeft een bloemkool ontvangen. Een gezin bestaande uit 5 personen, heeft dus 5 bloemkolen ontvangen. Na een door mij gehouden contrôle, is mij gebleken, dat deze bloemkolen inderdaad zijn afgeleverd aan de nummers 200 – 220. Er zijn 50 bloemkolen afgeleverd aan Mevr. Ch. Colsen-Timmer, Joh. Verhulstr. 45, (Directrice van een tehuis voor achterlijke kinderen) tegen den prijs van 10 cent per stuk. Mevrouw Colsen-Timmer * Tijdsbeeld: Het document ademt de sfeer van de Tweede Wereldoorlog (1943). Er is sprake van een distributiesysteem met "groentebonnen", een "Plaatselijk Verdeelkantoor" en "clandestiene" (zwarte markt) handel.
* Overtredingen: De rapporteur constateert dat groenten niet geprijsd zijn (een overtreding van de prijsvoorschriften) en verdenkt de handelaar van het aanhouden van een geheime voorraad appelen buiten de winkel om.
* Sociale context: De klacht is afkomstig van een ontevreden klant (Mevr. Visser), wat wijst op de sociale controle en de spanningen rondom schaarste. Opvallend is de levering van 50 bloemkolen aan een "tehuis voor achterlijke kinderen", wat een inkijkje geeft in de toenmalige terminologie voor instellingen voor mensen met een verstandelijke beperking.
* Handgeschreven opmerkingen: De opmerking in de marge "Moet dit niet 30 zijn?" wijst op een interne controle van het rapport, waarbij getwijfeld wordt aan de getallen (mogelijk de berekening van het aantal klanten versus het aantal bloemkolen). Tijdens de Duitse bezetting van Nederland was de voedselvoorziening strikt gereguleerd via het distributiestelsel. Het "Marktwezen" hield toezicht op handelaren om prijsopdrijving en zwarte handel tegen te gaan. Handelaren moesten exact verantwoorden wat zij inkochten via de toegewezen "colli" en wat zij verkochten tegen inlevering van bonnen door burgers. Een handelaar die voorraad "onder de toonbank" of in externe kelders bewaarde, riskeerde zware straffen. De Inspecteur J.H. de Grebber was een opsporingsambtenaar die specifiek belast was met het verifiëren van klachten over dergelijke onregelmatigheden.