Inspectierapport (pagina 2). 19 november 1943. – 2 –

Mevrouw Colsen – Timmer deelde mij desgevraagd mede, dat zij tevreden was over Brockhoff en dat hij altijd normale prijzen berekende.

Op 12 November j. l. waren in den winkel aanwezig; andijvie, schorseneeren, veldsla, spinazie en soepgroenten. Al deze groenten waren duidelijk zichtbaar voor het publiek geprijsd.

Op 16 November 1943 heeft hij eenige kisten spruiten en appelen ontvangen. De nummers 61 – 150 kwamen in aanmerking voor spruiten en de nummers 201 – 250 voor fruit. Zulks wordt ’s morgens bekend gemaakt op een bord, dat voor het winkelraam staat. De in den winkel aanwezige groenten, dus ook spruiten en appelen waren geprijsd.

[Handgeschreven in de kantlijn:] uittreksel

[Omkaderd gedeelte:]
In verband met het feit dat hij de gezinskaarten van zijn klanten niet afstreept, heb ik, rapporteur, Brockhoff hierover gehoord. Deze verklaarde mij, dat hij, indien hij over voldoende voorraad groenten heeft, b.b. andijvie, kool en soepgroenten, de afleveringen niet afstreept. Alleen bij groenten, welke moeilijk verkrijgbaar zijn, stelt hij een aanteekening op de gezinskaart, b.v. bloemkool, spruitkool en fruit.

Volgens art. 7 sub d, is de groentehandelaar verplicht van elke aflevering een aanteekening te stellen op de gezinskaart.

Ik, rapporteur voeg hier aan nog toe, dat er momenteel op de Centrale Markt zoo goed als geen fruit verkrijgbaar is. Spruitkool is er weinig.

Waarvan dit rapport te Amsterdam op 19 November 1943.

De Controleur voornoemd,
[Handtekening: M v d Lubbe (?)]

Aan
Den Heer Directeur van het Marktwezen
A L H I E R . Dit document is het tweede blad van een ambtelijk rapport over een controle bij een groentehandelaar genaamd Brockhoff in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het rapport behandelt drie aspecten van de bedrijfsvoering:

1. Prijsbeheersing: Een klant getuigt dat de handelaar "normale prijzen" vraagt. Dit was cruciaal omdat woekerprijzen op de zwarte markt streng werden bestraft.
2. Transparantie: De controleur stelt vast dat producten duidelijk geprijsd zijn en dat de verdeling (op basis van bonnummers) via een bord in de etalage wordt gecommuniceerd.
3. Administratieve overtreding: Het omkaderde deel vormt de kern van de overtreding. Brockhoff houdt zich niet strikt aan de wet (Art. 7 sub d) die voorschrijft dat elke levering op de gezinskaart (distributiestamkaart) moet worden afgetekend. Brockhoff voert als verweer aan dat hij dit bij voldoende voorraad onnodig vindt en het alleen doet bij schaarse producten.

De controleur eindigt met een observatie over de algehele schaarste op de Centrale Markt, wat de context van de overtreding verduidelijkt: groenten en fruit waren uiterst schaars. Het rapport dateert uit november 1943, een periode waarin de Duitse bezetting van Nederland gepaard ging met toenemende voedselschaarste. Om een eerlijke verdeling te garanderen en de zwarte handel in te dammen, was een complex distributiesysteem van kracht.

Consumenten hadden distributiebescheiden zoals 'gezinskaarten'. Winkeliers waren verplicht om bij elke aankoop de betreffende vakjes af te strepen of aantekeningen te maken. De Dienst van het Marktwezen hield hier streng toezicht op. De "Centrale Markt" waarnaar verwezen wordt, is de groothandelsmarkt in Amsterdam (het huidige Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat), waar de schaarste direct voelbaar was. De vermelding dat er "zo goed als geen fruit" meer was, illustreert de nijpende situatie voor de burgerbevolking in die oorlogsjaren. Colsen (Mevrouw) Marktwezen