Ambtelijk verslag / Inspectierapport (uittreksel). 19 november 1943. [Getypte tekst]

• 2 -

andijvie, schorseneeren, veldsla, spinazie en soepgroenten. Al deze groenten waren duidelijk zichtbaar voor het publiek geprijsd.
OP 16 November 1943 heeft hij eenige kisten spruiten en appelen ontvangen. De nummers 61-150 kwamen in aanmerking voor spruiten en de nummers 201 - 250 voor fruit. Zulks wordt ’s morgens bekend gemaakt op een bord, dat voor het winkelraam staat. De in den winkel aanwezige groenten, dus ook spruiten en appelen waren geprijsd.
In verband met het feit, dat hij de gezinskaarten van zijn klanten niet afstreept, heb ik rapporteur, Brockhoff hierover gehoord. Deze verklaarde mij, dat hij, indien hij over voldoende voorraad groente heeft, b.v. andijvie, kool en soepgroenten, de afleveringen niet afstreept. Alleen bij groenten, welke moeilijk verkrijgbaar zijn, stelt hij een aanteekening op de gezinskaart, b.v. bloemkool, spruitkool en fruit.
Volgens artikel 7 sub d, is de groentehandelaar verplicht van elke aflevering een aanteekening te stellen op de gezinskaart.
Ik rapporteur voeg hier aan nog toe, dat er momenteel op de Centrale Markt zoo goed als geen fruit verkrijgbaar is. Spruitkool is er weinig.
Waarvan dit rapport te Amsterdam op 19 November 1943.

De Controleur voornoemd,
w.g. J.H. de Grebber.

Aan den Heer Directeur van het
Marktwezen, alhier.

Voor eensluidend afschrift:
De Directeur van het Marktwezen,
[Handtekening/Paraaf]

[Handgeschreven tekst rechtsboven]

Uittreksel uit rapport d.d. 19 Nov. 1943 van de controleur J.H. de Grebber in dienst bij het M.W. te A’dam, inzake den groentehandelaar J.M. Brockhoff geb. te Sloten, 12.2.1900, wonende Amstelveenscheweg 679 bij de kazerne / winkel Amstelv.weg 679 te A’dam.
H. d. ten d. v. M. het bedrijfschap van Groenten - Fruit.

[Handgeschreven tekst onderzijde]

De bijlage dezes die ik Ued. uittreksel doe en controle op zijn een afschrift, rapport inzake den groentenhandelaar J.M. Brockhoff, Amstelveenscheweg 679, alhier.
Afschrift zonder controle [...]
Naar aanleiding hiervan breng ik ter kennis dat in het algemeen kan worden vastgesteld, dat gezinskaarten door de groentehandelaars niet of onvoldoende worden bijgehouden. Dit document is een pagina uit een inspectierapport van de Amsterdamse Dienst van het Marktwezen tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de zaak is een overtreding van de distributiewetgeving door groentehandelaar J.M. Brockhoff.

Uit het rapport blijkt dat Brockhoff selectief omging met het verplichte 'afstrepen' van de gezinskaarten (distributiekaarten). Hij deed dit alleen bij schaarse producten zoals bloemkool en fruit, maar liet het na bij producten die volop voorradig waren, zoals andijvie en soepgroenten. Hoewel dit voor de winkelier wellicht een efficiënte werkwijze leek, was het wettelijk strafbaar volgens Artikel 7 sub d. De controleur merkt tevens de nijpende schaarste op: op de Centrale Markt is bijna geen fruit of spruitkool meer te vinden.

Het document bevat zowel de getypte officiële rapportage als handgeschreven kanttekeningen die waarschijnlijk bedoeld waren voor de administratieve verwerking of voor de officier van justitie/bedrijfschap. Tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945) was bijna elk voedingsmiddel "op de bon". Het systeem van gezinskaarten en distributiebonnen moest zorgen voor een eerlijke verdeling van de schaarse middelen en het tegengaan van de zwarte markt.

Winkeliers stonden onder streng toezicht van controleurs van het Marktwezen en de Crisis-Controle-Dienst (CCD). Het niet correct afstrepen van kaarten werd gezien als een ernstige nalatigheid, omdat het de deur openzette voor illegale handel buiten het distributiesysteem om. De vermelding van de woonplaats van de handelaar nabij "de kazerne" aan de Amstelveenseweg (waarschijnlijk de Oranje-Nassau Kazerne of de nabijgelegen Kolonel Palmkazerne) plaatst het incident in een specifieke geografische context van Amsterdam-Zuid. J.H. de Grebber (Controleur) J.M. Brockhoff (Groentehandelaar).