10 februari 1944 De Gemeentelijke Adviseur voor Voedings- en Distributieaangelegenheden en De Directeur van het Marktwezen. [Briefhoofdstuk met logo: drie Sint-Andrieskruisen van Amsterdam tussen twee gestileerde figuren]
MARKTWEZEN AMSTERDAM

TELEFOONNUMMER 85151
VERZOEKE BIJ BEANTWOORDING DATUM EN NUMMER TE VERMELDEN

No. 2c/94/2M. VD/SV
BIJLAGE —
ONDERWERP : klacht J.M.v.d.Hilst.

AMSTERDAM (W.) 10 Februari 1944.
JAN VAN GALENSTRAAT 14

AAN den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,

A l h i e r.

Onder terugzending van het met Uw kantbrief d.d. 23 December 1943 om advies ontvangen stuk no.1049 L.M. 1943 hebben de ondergetekenden de eer U te berichten, dat wij door eenige controleurs van den Dienst een uitgebreid onderzoek naar de onderhavige klacht hebben doen instellen. Het resultaat hiervan doen wij U in bijlage dezes, vervat in een rapport van genoemde controleurs, toekomen.

Zooals U uit dit rapport zal blijken is ten aanzien van de in de klacht naar voren gebrachte feiten vooralsnog niets kunnen blijken.

Aangezien Van der Hilst zijn adres niet heeft vermeld is het niet mogelijk geweest nadere inlichtingen van hem te bekomen. De gedragingen van de familie Karseboom zullen dezerzijds ~~bij voortduring~~ wordt worden nagegaan.

[Handgeschreven kanttekening links:]
nog verder
t.z.t. door
over wordt
gerapporteerd
I deze zaak

In dit verband kunnen wij mededeelen, dat ons een dezer dagen is gebleken, dat vanwege den Centralen Contrôle Dienst, afdeeling Arnhem, ~~momenteel~~ een onderzoek gaande is naar een uitgebreiden clandestienen handel in appelen te Amsterdam, waarbij het niet uitgesloten wordt geacht, dat ook Karseboom daarbij/zou zijn betrokken. De betreffende ambtenaren hebben ons, nadat wij hun van de onderhavige klacht in kennis hadden gesteld, toegezegd de gedragingen van Karseboom eveneens aan een nauwkeurig onderzoek te zullen onderwerpen en ons van het resultaat op de hoogte ~~te zullen~~ stellen. Te zijner tijd ~~zullen wij dus waarschijnlijk~~ nader op de zaak kunnen terugkomen.

De Gemeentelijke Adviseur voor Voedings- en Distributieaangelegenheden,
De Directeur,

[Handgeschreven toevoeging onderaan:]
hopen wij U over een & ander
nader te kunnen berichten

A.Z. MODEL NO. 8. 10.000-9-'39-526. Dit document is een ambtelijk schrijven van het Marktwezen Amsterdam aan de Wethouder voor Levensmiddelen, gedateerd midden in de Tweede Wereldoorlog (februari 1944). De kern van de brief is de afhandeling van een klacht ingediend door een zekere J.M. v.d. Hilst.

Uit de tekst blijkt dat:
1. Gebrek aan bewijs: Een eerste onderzoek door controleurs van het Marktwezen naar de beweringen in de klacht heeft vooralsnog niets opgeleverd.
2. Identiteitsprobleem: De klager, Van der Hilst, is onvindbaar omdat hij geen adres heeft opgegeven, wat verdere verificatie bemoeilijkt.
3. Verdenking van zwarte handel: Er is een link met een groter onderzoek van de Centralen Contrôle Dienst (CCD) uit Arnhem naar "clandestienen handel in appelen" in Amsterdam. Hierbij wordt de familie Karseboom expliciet genoemd als mogelijke betrokkene.
4. Samenwerking: Er is sprake van coördinatie tussen lokale Amsterdamse diensten en de nationale controledienst om illegale handel te bestrijden.

De handgeschreven wijzigingen en aanvullingen suggereren dat de brief een concept was of op het laatste moment is bijgesteld om de voortgang van het onderzoek te benadrukken. In februari 1944 bevond Nederland zich in de diepste periode van de Duitse bezetting. Voedselschaarste was een groot probleem, en de distributie werd streng gecontroleerd.

• Marktwezen Amsterdam: Deze dienst hield toezicht op de handel op markten en in winkels. Tijdens de oorlog werd hun rol cruciaal in het handhaven van de distributiewetten en het bestrijden van de zwarte markt.
• Centralen Contrôle Dienst (CCD): Dit was de instantie die in de oorlogsjaren toezag op de naleving van de distributievoorschriften en prijsbeheersing. Ze traden hard op tegen "clandestienen handel" (zwarte handel).
• Clandestiene handel in appelen: Omdat reguliere producten schaars en op de bon waren, bloeide de zwarte handel in fruit en groente. Appels waren een gewild goed dat vaak buiten de officiële kanalen om tegen hoge prijzen werd verkocht.
• Jan van Galenstraat 14: Dit is het adres van de Centrale Markthallen in Amsterdam, de spil van de voedselvoorziening in de stad.

De brief toont de bureaucratische kant van de schaarste-economie, waarbij klachten van burgers (al dan niet anoniem of met ontbrekende gegevens) serieus werden genomen als mogelijke ingang voor het oprollen van zwarte handelsnetwerken.