Officieel rapport van de gemeente Amsterdam. MARKWEZEN AMSTERDAM

No. 2c/96/1 M. 1943 27/12 _ _ _ _ R A P P O R T _ _ _ _

Naar aanleiding van een bij het Hoofdkantoor ingekomen klacht over een persoon, die op Dinsdags, Donderdags en Vrijdags in Watergraafsmeer groenten vent en daarbij te hooge prijzen berekend, heb ik, J. H. de Grebber, nad-daartoe bekomen opdracht een nader onderzoek ingesteld.

Op Dinsdag, 21 December 1943, trof ik in de Linnaeushof alhier, een persoon aan, die aldaar klanten aan huis en op straat bediende. Op zijn driewieler waren aanwezig: 2 kisten, inhouden de witlof, 2 kisten inhoudende prei, 1 kist inhoudende uien, witte kool en aardappelen. Ik heb verschillende klanten gevraagd wat zij voor de bij dezen persoon gekochte groenten hadden betaald. Geen van deze klanten kon mij hierover juist inlichten. Ik vermoedde dan ook, dat de man de kalnten had gewaarschuwd.

De op de driewieler aanwezige groenten waren echter niet geprijsd. Een prijslijst was ook niet aanwezig, zoodat Art. 1 van het Prijsaanduidingsbesluit 1941 werd overtreden.

Nadat ik mij had gelegitimeerd, gaf de man mij desgevraagd op te zijn genaamd:
--------------------Albert Pieter Hennipman,--------------------
geboren te Ouder Amstel, 27 Mei 1897, groenten handelaar, en wonende te Nieuwer Amstel, Middenweg 8. Hij is aangesloten bij de Vakgroep Detailhandel in groenten- fruit een aardappelen onder no. 12575. Bediening wijk Watergrafsmeer.

Hennipman is dus gerechtigd om vaste klanten te bedienen in Watergrafsmeer. Van venten is mij dan ook niets gebleken.

Ik heb Hennipman proces-verbaal aangezegd terzake overtreding van art. 1 van het Prijsaanduidingsbesluit 1941.
Waarvan dit rapport te Amsterdam op 23 December 1943.

De Controleur voornoemd,
[Signatuur: J.H. de Grebber]

Zie P.V.B. [handgeschreven in blauw]

Aan
Den Heer Directeur van het Markwezen
A L H I E R.

[Handgeschreven aantekening onderaan in rood/bruin:]
Afschrift [...]
2c/96/1 '43 * Kern van de zaak: De controleur onderzocht een klacht over woekerprijzen. Hoewel hij de prijsvorderingen niet kon bewijzen omdat klanten weigerden mee te werken (waarschijnlijk uit solidariteit met hun leverancier in oorlogstijd), kon hij de handelaar wel beboeten voor een administratief vergrijp: het ontbreken van een prijslijst.
* Taalgebruik: Het document is opgesteld in een formele, ambtelijke stijl met typische spelling van die tijd (bijv. "hooge", "zoodat"). Er staan enkele typefouten in de originele tekst ("nad-daartoe", "kalnten").
* Handgeschreven toevoegingen: De blauwe aantekening "Zie P.V.B." verwijst waarschijnlijk naar het opgemaakte proces-verbaal. Onderaan staan registratienummers die duiden op de administratieve verwerking binnen het Markwezen. * Oorlogstijd: Het rapport dateert uit december 1943, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was er grote schaarste en was de distributie van voedsel strikt gereguleerd.
* Prijsbeheersing: Het "Prijsaanduidingsbesluit 1941" was een instrument van de overheid om zwarte handel en prijsopdrijving tegen te gaan. Handelaren waren verplicht hun prijzen openbaar te maken zodat controleurs konden nagaan of ze zich aan de vastgestelde maximumprijzen hielden.
* Venten vs. Bezorgen: Er werd onderscheid gemaakt tussen 'venten' (op straat aan willekeurige voorbijgangers verkopen) en het bedienen van vaste klanten aan huis. Hennipman had voor dat laatste een vergunning, wat hem beschermde tegen een zwaardere aanklacht voor illegaal venten.