Archief 745
Inventaris 745-398
Pagina 111
Dossier 3
Jaar 1943
Stadsarchief

Archiefdocument

Omvat de jaren 1941 (rekening), 1942 (begroting) en 1943 (begroting).

Origineel

Omvat de jaren 1941 (rekening), 1942 (begroting) en 1943 (begroting). [Pagina 2]

№. 834

Ad b. Onderhoud.
Onderhoud marktkantoren ...................................................... f 825.—
Maken en onderhouden van verkeersstrepen op de markten ....................... „ 175.—
---------
f 1.000.—

Ad c. Verdere kosten.
Art. | Reken. 1941 | Begroot. 1942 | Begroot. 1943
---|---|---|---
1 Kosten Ongevallenwet . . . . | f 477,20 | f 400.— | f 500.—
2 Kosten Invaliditeitswet . . . . | „ — | „ 10.— | „ 10.—
3 Kosten Ziektewet . . . . | „ 4,24 | „ 10.— | „ 10.—
4 Kosten inkoop tijdelijken diensttijd . . . . | „ 24,52 | „ 25.— | „ 25.—
5 Bijdrage aan den Geneeskundigen Dienst. . . . . | „ 57,30 | „ 70.— | „ 70.—
6 Reiskosten . . . . | „ — | „ 25.— | „ 25.—
7 Rijwielen . . . . | „ 572,90 | „ 600.— | „ 600.—
8 Tramgebruik. . . . . | „ 282.— | „ 250.— | „ 300.—
9 Kantoorhuur . . . . | „ 2.520.— | „ 2.520.— | „ 2.520.—
10 Drukwerk . . . . | „ 1.092,13 | „ 2.000.— | „ 1.500.—
11 Bureauhoehoeften . . . . | „ 311,74 | „ 500.— | „ 500.—
12 Porto. . . . . | „ 380,30 | „ 350.— | „ 350.—
13 Telefoon . . . . | „ 1.089,27 | „ 1.200.— | „ 1.200.—
14 Kosten Girokantoor . . . . | „ 81,22 | „ 100.— | „ 100.—
15 Verlichting en verwarming . . . . | „ 856,48 | „ 1.000.— | „ 1.000.—
16 Water . . . . | „ 129.80 | „ 150.— | „ 150.—
17 Schoonmaken . . . . | „ 1.088,96 | „ 1.150.— | „ 1.150.—
18 Assurantie. . . . . | „ 23,72 | „ 25.— | „ 25.—
19 Brandverzekeringsbelasting . . . | „ 9.— | „ 10.— | „ 10.—
20 Verlichting der kramen op de markten. . . . . | „ 1.721,15 | „ 2.000.— | „ 450.—
21 Diversen en onvoorzien. . . . . | „ 396,21 | „ 305.— | „ 305.—
| f 11.118,14 | f 12.700.— | f 10.800.—

Ad art. 7. Betreft een aandeel te betalen aan het bedrijf der Centrale Markt, vermeerderd met de huur van 2 marktkantoren.

Verzameling der Ontvangsten en Uitgaven bij het Marktwezen.
ONTVANGSTEN | Reken. 1941 | Begroot. 1942 | Begroot. 1943
---|---|---|---
A. Markt-, standplaats- en ventgelden (volgn. 87) . . . . . . | f 125.325,87 | f 123.000.— | f 95.000.—
B. Overige ontvangsten (volgn.88) | „ 87,48 | „ 25.— | „ 100.—
C. Verhaal van pensioenbijdragen (volgn. 113) . . . . . . | „ 5.890,80 | „ 6.078.— | „ 5.500.—
| f 131.304,15 | f 129.103.— | f 100.600.—

[Pagina 3]

Ad A.
Art. | Reken. 1941 | Begroot. 1942 | Begroot. 1943
---|---|---|---
1 Dagmarkten . . . . . . . . . . . | f 71.489,45 | f 73.000.— | f 52.000.—
2 Weekmarkten. . . . . . . . . . . | „ 6.417,20 | „ 5.000.— | „ 2.400.—
3 Brandstoffermarkten . . . . . . . | „ 20.010,75 | „ 19.000.— | „ 20.000.—
4 Boom- en bloemmarkt . . . . . . | „ 1.437,86 | „ 1.000.— | „ 1.400.—
5 Standplaatsvergunningen . . . . . | „ 15.810,91 | „ 15.000.— | „ 12.000.—
6 Ventgelden . . . . . . . . . . . | „ 10.159,70 | „ 10.000.— | „ 7.200.—
| f 125.325,87 | f 123.000.— | f 95.000.—

Ad B.
Art. | Reken. 1941 | Begroot. 1942 | Begroot. 1943
---|---|---|---
3 Diverse ontvangsten. . . . . . . | f 87,48 | f 25.— | f 100.—

Volgn. UITGAVEN Reken. 1941 Begroot. 1942 Begroot. 1943
834 Kosten van markten enz. . . f 71.857,21 f 76.000.— f 71.500.—
860 Pensioenlasten enz. . . . . . „ 16.801,27 „ 20.400.— „ 18.843.—
861 Rente . . . . . . . . . . . . . . „ 4.324,37 „ 4.081.— „ 3.830.—
862 Aflossing . . . . . . . . . . . . „ 7.702,16 „ 7.926.— „ 8.183.—
f 200.685,01 f 108.407.— f 102.356.—

--- * Economische trend: Er is een opvallende daling te zien in de geraamde inkomsten voor 1943 (f 95.000) vergeleken met de werkelijke inkomsten van 1941 (f 125.325,87). Vooral bij de dagmarkten en weekmarkten wordt een forse krimp verwacht, wat duidt op de toenemende schaarste van handelsgoederen tijdens de bezetting.
* Oorlogsomstandigheden: De post "Brandstoffermarkten" (art. 3 op pagina 3) is significant en stabiel rond de 20.000 gulden. In oorlogstijd waren deze markten essentieel voor de distributie van schaarse brandstoffen zoals turf en hout.
* Kostenstructuur: De operationele kosten (Ad c) zijn divers, van sociale lasten (Ongevallenwet) tot dagelijkse behoeften zoals rijwielen, tramgebruik en telefoon. De post "Verlichting der kramen" (art. 20) daalt in de begroting van 1943 spectaculair (van 2000 naar 450 gulden), wat mogelijk samenhangt met de verduisteringsmaatregelen of brandstofbesparing.
* Afwijking 1941: Het totaal aan uitgaven in 1941 (f 200.685,01) is veel hoger dan de begrotingen van de jaren erna. Dit suggereert dat er in 1941 een eenmalige grote uitgave of boekhoudkundige verrekening heeft plaatsgevonden die niet in deze specifieke sub-tabellen volledig wordt gespecificeerd.

--- Dit document biedt een blik op de gemeentelijke huishouding in Nederland tijdens de Duitse bezetting (1940-1945). Het "Marktwezen" was een cruciale tak van de lokale overheid, verantwoordelijk voor de organisatie en regulering van de handel in levensmiddelen en goederen. In een tijd van rantsoenering en distributie ("op de bon") vormden markten een belangrijk knooppunt in de legale voedselvoorziening.

De termen zoals "ventgelden" (leges voor straathandel) en "standplaatsvergunningen" laten zien hoe de overheid grip hield op de openbare ruimte en handel. De nauwkeurige financiële verantwoording bleef gedurende de oorlog gehandhaafd, waarbij gemeenten zowel aan de eigen burgers als aan de bezettende macht moesten aantonen hoe publieke middelen werden beheerd. De daling in inkomsten weerspiegelt de economische malaise en uitputting van voorraden naarmate de oorlog vorderde. A. Markt B. Overige C. Verhaal Marktwezen

Samenvatting

  • Economische trend: Er is een opvallende daling te zien in de geraamde inkomsten voor 1943 (f 95.000) vergeleken met de werkelijke inkomsten van 1941 (f 125.325,87). Vooral bij de dagmarkten en weekmarkten wordt een forse krimp verwacht, wat duidt op de toenemende schaarste van handelsgoederen tijdens de bezetting.
  • Oorlogsomstandigheden: De post "Brandstoffermarkten" (art. 3 op pagina 3) is significant en stabiel rond de 20.000 gulden. In oorlogstijd waren deze markten essentieel voor de distributie van schaarse brandstoffen zoals turf en hout.
  • Kostenstructuur: De operationele kosten (Ad c) zijn divers, van sociale lasten (Ongevallenwet) tot dagelijkse behoeften zoals rijwielen, tramgebruik en telefoon. De post "Verlichting der kramen" (art. 20) daalt in de begroting van 1943 spectaculair (van 2000 naar 450 gulden), wat mogelijk samenhangt met de verduisteringsmaatregelen of brandstofbesparing.
  • Afwijking 1941: Het totaal aan uitgaven in 1941 (f 200.685,01) is veel hoger dan de begrotingen van de jaren erna. Dit suggereert dat er in 1941 een eenmalige grote uitgave of boekhoudkundige verrekening heeft plaatsgevonden die niet in deze specifieke sub-tabellen volledig wordt gespecificeerd.

Historische Context

Dit document biedt een blik op de gemeentelijke huishouding in Nederland tijdens de Duitse bezetting (1940-1945). Het "Marktwezen" was een cruciale tak van de lokale overheid, verantwoordelijk voor de organisatie en regulering van de handel in levensmiddelen en goederen. In een tijd van rantsoenering en distributie ("op de bon") vormden markten een belangrijk knooppunt in de legale voedselvoorziening.

De termen zoals "ventgelden" (leges voor straathandel) en "standplaatsvergunningen" laten zien hoe de overheid grip hield op de openbare ruimte en handel. De nauwkeurige financiële verantwoording bleef gedurende de oorlog gehandhaafd, waarbij gemeenten zowel aan de eigen burgers als aan de bezettende macht moesten aantonen hoe publieke middelen werden beheerd. De daling in inkomsten weerspiegelt de economische malaise en uitputting van voorraden naarmate de oorlog vorderde.

Genoemde Personen 3

Locaties

Centrale Markt

Producten

Huishoudelijk: Brandstof Kruidenier (Droog): Bloem Textiel & Kleding: Kleding Textiel & Kleding: Stof Textiel & Kleding: Textiel Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Organisaties

Marktwezen

Kooplieden in dit dossier 100

Aal en paling Waterlooplein 1.954 1/2
Aal en paling Waterlooplein 154.200
Aal en paling Waterlooplein 1.025
Aandeel huur hoofdkantoor Waterlooplein
Aankoop kisten Waterlooplein
Aantal auto’s (mosselen) Waterlooplein ---
Aantal vaartuigen Waterlooplein 54
Aantal vaartuigen Waterlooplein 77
Aantal wagons (mosselen) Waterlooplein ---
Aardap.: Waterlooplein 216.830.550
Aardap.: Waterlooplein 216.830.830
W. Fruithof Waterlooplein 550
Aard.gr.fruit Waterlooplein 173
Aard.gr.fruit Waterlooplein -359
Aard.gr.fruit Waterlooplein -172
Afschrijving dubieuze debiteuren Waterlooplein
Afschrijving dubieuze debiteuren Waterlooplein
Afschrijving overeenkomende met de verplichte aflossing op leeningen Waterlooplein 02
Afschrijving, overeenkomende met de verplichte aflossing op leeningen Waterlooplein
Af te dragen Loonbelasting Waterlooplein
Af te dragen Loonbelasting Waterlooplein 84
A. Cuypstraat Waterlooplein 15.456
A. Cuypstraat Waterlooplein 9.816
A. Cuypstraat Waterlooplein 9.816
A. Cuypstraat Waterlooplein 9.816
A. Cuypstraat Waterlooplein 9.816
A. Cuypstraat Waterlooplein 9.816
A. Cuypstraat Waterlooplein 15.456
A. Cuypstraat Waterlooplein 9.816
A. Cuypstraat Waterlooplein 9816 / 15.456
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6