Jaarverslag (getypt). VERSLAG VAN DEN DIENST VAN HET MARKTWEZEN OVER HET JAAR 1942.

1. ALGEMEENE OPMERKINGEN.

Verordeningen en Reglementen.

Met ingang van 6 Februari werd artikel 35 van het Reglement op de Centrale Markt aangevuld met de bepaling, dat degene, die door de bevoegde instanties wegens prijsopdrijving is gestraft met sluiting van zijn zaak in aardappelen en/of groenten en/of fruit, gedurende die sluiting geen toegang tot de Centrale Markt wordt verleend. (Gemeenteblad 1942 Afd. 3 volgno. 19).

In verband met de invoering van een regeling door het Rijksbureau voor oude materialen en afvalstoffen voor het ophalen te dezer stede van oud papier e.d. waartoe na overleg met genoemd Rijksbureau aan eenige venters een ventvergunning werd uitgereikt, moesten de artikelen 1 tot en met 10 van de Ventverordening worden gewijzigd (Gemeenteblad 1942, afd. 3 volgno. 59).

Personeel.

De hoofdopzichter van het koelhuis T. Jonkman werd met ingang van 1 Januari benoemd tot chef van den Technischen dienst; de hoofdklerk H.A. van Duinhoven werd bevorderd tot bureauchef. Met ingang van bovengenoemden datum werden nog eenige lagere ambtenaren van het technische en administratieve personeel bevorderd.

Als gevolg van de in de maand Mei ingevoerde regeling der vischvoorziening van de stad Amsterdam, waardoor de werkzaamheden op de Vischmarkt zich belangrijk uitbreidden, werden eenige controleurs, werkzaam bij de Ventverordening en op de dagmarkten, aldaar te werk gesteld terwijl 2 ambtenaren van het Gemeentelijk Bureau voor Sociale Zaken als kassier aan de Vischmarkt werden gedetacheerd.

Het controleerende personeel van den dienst werd in den loop van de maand Augustus met 5 controleurs in tijdelijken dienst uitgebreid; 4 van hen werden op de Centrale Markt te werk gesteld en 1 op de Vischmarkt.

In overleg met de Prijsbeheersching en de betreffende Rijksbureaus te 's Gravenhage werd overgegaan tot het instellen van een Gemeentelijk grossiersbedrijf in groenten en fruit op de Centrale Markt. Dit bedrijf neemt de zaken van door de Prijsbeheersching met sluiting gestrafte grossiers over. de bedrijfschef der Centrale Markt J. Broerse werd met ingang van 1 October door den Burgemeester benoemd tot leider van dit bedrijf met den titel van Gemeentelijk Gevolmachtigde voor Grossierszaken in groenten en fruit. Zijn functie als bedrijfschef wordt waargenomen door den adjunct-bedrijfschef H. Steenbeek.

In de sedert eenige jaren bestaande vacature van chef-marktopzichter op de Centrale Markt werd, mede als gevolg van bovenvermelden maatregel, voorzien, doordat een der controleurs van de Centrale Markt in October werd aangewezen om bij wijze van proef als Chef-marktopzichter dienst te doen.

Het personeel bestond op 1 Januari uit 68 ambtenaren in vasten dienst, 1 ambtenaar op arbeidscontract, 2 reservisten als ambtenaar dienstdoende en 7 werklieden in vasten dienst.

Op 31 December waren in dienst 66 vaste ambtenaren (in den loop van het verslagjaar is 1 ambtenaar overleden en heeft 1 ambtenaar ontslag genomen uit Gemeente- Dit document verslaat de administratieve en organisatorische gang van zaken bij de Dienst van het Marktwezen in 1942. De belangrijkste punten zijn:

• Bestrijding van prijsopdrijving: Er werden strengere regels ingevoerd om handelaren die zich schuldig maakten aan prijsopdrijving de toegang tot de Centrale Markt te ontzeggen.
• Recycling: De regelgeving omtrent venters werd aangepast om de inzameling van oud papier door het Rijksbureau voor oude materialen te faciliteren.
• Personele verschuivingen: Er vonden diverse promoties plaats en er was een tijdelijke uitbreiding van het controlepersoneel, mede door de toegenomen drukte op de vismarkt.

• Gemeentelijk ingrijpen in de handel: Een opvallende ontwikkeling is de oprichting van een "Gemeentelijk grossiersbedrijf". Dit bedrijf nam de activiteiten over van grossiers die door de autoriteiten waren gesloten. Dit duidt op een toenemende centralisatie en overheidscontrole op de voedselvoorziening. Het verslag dateert uit 1942, de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De inhoud weerspiegelt de oorlogseconomie:

• Schaarschte en Controle: De focus op "prijsbeheersching" en het straffen van "prijsopdrijving" was essentieel in een tijd van toenemende schaarste en distributiebonnen. De bezetter en de lokale overheid probeerden de zwarte handel te beperken.

• Rijksbureaus: De genoemde "Rijksbureaus" (zoals die voor oude materialen) waren centrale crisisorganen die de grondstoffenstroom in Nederland reguleerden ten behoeve van de (oorlogs)economie.
• Bestuurlijke invloed: De benoeming van een "Gemeentelijk Gevolmachtigde" door de Burgemeester (die in 1942 een pro-Duitse gezindheid kon hebben of onder direct toezicht stond) om private handelszaken over te nemen, toont aan hoe de vrije markt plaatsmaakte voor een geleide economie onder toezicht van de overheid.