Typoscript (doorslag van een ambtelijk verslag/jaarverslag). (Pagina - 2 -)

dienst), 6 tijdelijke ambtenaren, 2 jeugdigde ambtenaren, 1 ambtenaar op arbeidscontract, 2 reservisten als ambtenaar dienstdoende, 2 ambtenaren (gedetacheerd van Sociale Zaken), 7 vaste werklieden en 1 reservist als werkman dienstdoende.

III. DAGMARKTEN.

Centrale Markt.

De aardappelvoorziening der stad had met ernstige moeilijkheden te kampen door de hevige vorstperiode, welke van 10 Januari af vrijwel onafgebroken tot midden Maart duurde. De door de Vebena hier ter stede opgeslagen voorraden voor een eventueele vorstperiode waren niet toereikend, aangezien op een dergelijke langdurige onderbreking van den aanvoer niet was gerekend. Hierdoor werd het in weerwil van strengen vorst en hevigen sneeuwval noodzakelijk, dat aardappelen uit hutten en kuilen voornamelijk uit de omgeving van Amsterdam en uit Drente werden gehaald en naar de stad vervoerd. Hiervoor werd dan ook door het Rijksbureau Voedselvoorziening in Oorlogstijd opdracht gegeven. Van Gemeentewege werd, voor wat betreft den aanvoer van aardappelen uit de omgeving van Amsterdam daadwerkelijk hulp verleend hoofdzakelijk ten aan zien van het vrijmaken der aanvoerwegen en het transport per auto. Als gevolg van de getroffen maatregelen heeft de voorziening van de bevolking met aardappelen geen stagnatie ondervonden.

Voor het winterseizoen 1942/1943 werd opnieuw met de thans reeds eenige jaren bestaande grossiers-combinatie in grove groenten een overeenkomst aangegaan voor den opslag van een wintervoorraad stapelgroenten. Het tusschen de Gemeente en de Combinatie gesloten contract onderging in vergelijking met de vorige jaren een principieele wijziging, waardoor het een geheel ander karakter kreeg. De opslag geschiedde nu geheel voor rekening en risico van de Gemeente, waartegenover echter de oploopende prijs der opgeslagen goederen ten gunste kwam van de Gemeente. In de practijk is gebleken, dat daardoor de kosten voor de Gemeente belangrijk lager zijn geworden. Ook in ander opzicht verschilde de overeenkomst in belangrijke mate met die van de vorige oorlogsjaren. Terwijl in de vorige winterseizoenen een voorraad werd aangelegd om te dienen tijdens een eventueele vorstperiode om dan de transportmoeilijkheden bij den aanvoer te ondervangen werd het voor deze winterperiode wenschelijk geoordeeld om voorraden op te slaan, welke voor aanzienlijk langeren tijd zouden strekken.

Opgeslagen werden de navolgende hoeveelheden: rond 790.000 kg uien; 2.450.000 kg. koolrapen; 870.000 kg. wortelen; 420.000 kg kool of te zamen rond 4.500.000 kg. tegen rond 250.000 kg. uiexn; 250.000 kg. koolrapen en 250.= 250.000 kg. wortelen is totaal rond 750.000 kg. voor de vorige opslagperiode.

Voor den opslag is gebruik gemaakt van het koelhuis der Centrale Markt, dat dit winterseizoen geheel voor den opslag van wintergroenten is benut.

2/3 gedeelten van het koelhuis was bezet met de groenten der bovenbedoelde grossiers-combinatie, terwijl 1/3 gedeelte in gebruik is geweest bij den Centralen Dienst voor de Levensmiddelenvoorziening, afd. Centrale Voedselvoorziening ten behoeve van de keukens. Met het koelen van deze groenten werden uitstekende resultaten geboekt.

De opslag zelve leverde, mede als gevolg van den buitengewoon milden winter, geenerlei moeilijkheden op.

Het systeem van verdeeling van stapelproducten van Dit document biedt een gedetailleerde inkijk in de logistieke en economische aspecten van de voedselvoorziening in oorlogstijd. De tekst vertoont enkele specifieke kenmerken:

1. Beleidswijziging en Risicobeheer: Er wordt melding gemaakt van een cruciale verschuiving: de Gemeente neemt het financiële risico van de voorraden over van private handelaren. Door de inflatie (stijgende prijzen) pakt dit gunstig uit voor de gemeentekas.
2. Strategische Voorraadvorming: De aard en omvang van de voorraden veranderen. Waar voorheen enkel gebufferd werd voor vorstperiodes, kiest men in 42/43 voor structurele langetermijnopslag van "stapelgroenten" (voornamelijk koolrapen en uien). De schaalvergroting is enorm: van 750.000 kg naar 4.500.000 kg.
3. Logistieke improvisatie: De beschrijving van het halen van aardappelen uit "hutten en kuilen" in Drenthe en rond Amsterdam tijdens extreme vorst illustreert de precaire situatie van de stadsvoorziening.
4. Tekstuele bijzonderheden: De tekst bevat enkele typische schrijfmachine-fouten ("jeugdigde", "uiexn", "250.=") en hanteert de spelling-Marchant (bijv. "eventueele", "aanvoerwegen"). De "Centralen Dienst voor de Levensmiddelenvoorziening" duidt op de gecentraliseerde distributie die kenmerkend was voor de bezetting. De winter van 1941/1942 was extreem streng, wat tot grote tekorten en transportproblemen leidde. Dit document blikt daarop terug en beschrijft de maatregelen voor de winter van 1942/1943. Hoewel de gevreesde "Hongerwinter" pas later zou komen (1944/1945), laten deze verslagen zien hoe het systeem van de voedselvoorziening onder Duitse bezetting steeds strakker werd gereguleerd via organen als het RBVO en de Centrale Markthallen in Amsterdam. De genoemde "keukens" verwijzen naar de Centrale Keukens, waar steeds meer Amsterdammers afhankelijk van werden voor hun dagelijkse maaltijd naarmate de schaarste in de winkels toenam.