Gedrukte pagina uit een officieel verslag (waarschijnlijk een bijlage van het Gemeenteblad of een jaarverslag van de Centrale Markt). 1941 (verwijzingen naar maart, mei en juni 1941). (Opmerking: De tekst aan de bovenzijde bevat een overlap/drukfout; de leesbare tekst in het hoofdblok wordt hieronder gevolgd. De tabel bovenaan is verticaal gedrukt.)

[Verticale tabel bovenaan]
Bedragen in guldens
Uitgegeven
60.325,41 | 1.447,50 | 61.772,91 | 413,66 | 1.092,13 | 311,74 | 856,48 | 129,80 | 1.088,96 | 23,72 | 2.520,— | 396,21 | 572,90 | 1.089,27 | 57,30 | 477,20 | 1.721,15 | 9,— | 282,— | 380,30 | 81,22 | 4,24 | 24,52 | 11.118,14 | 73.304,71

[Hoofdtekst]
Markt, voor een voorraad stapel- en vatgroenten. Ook thans verplichtte de Gemeente zich, een van tevoren vastgesteld bedrag aan den handel te vergoeden, voor gemaakte kosten, risico, enz.; de opslag geschiedde voor risico.
De totale opbrengst der in het verslagjaar voor den afslag aangevoerde en dus van gemeentewege geveilde visch zoowel als de afslaggelden bedroegen minder dan het voorgaande jaar.
Aan aanvoergelden op het buitenterrein werd dit jaar belangrijk meer ontvangen dan het vorige jaar; aan nog bestaand verbod tot aflevering aan den handel, waarvan na eenige weken echter dispensatie werd verkregen.
Nog zij vermeld, dat voor de verdeeling van de bovengenoemde stapelproducten onder de kleinhandelaren, door den groothandel der Centrale Markt, met medewerking van de gemeentelijke autoriteiten, een stelsel was uitgewerkt, waarbij werd gebruik gemaakt van de diensten van de op de Centrale Markt gevestigde Nederlandsche Middenstandsbank; zoodoende was de verkoop der producten gecentraliseerd en waren een juiste verkoopprijs alsmede een goede verdeeling onder den kleinhandel gewaarborgd. Dit stelsel is niet alleen toegepast voor de stapelgroenten, welke onder het contract met de Gemeente vielen, maar ook voor dezelfde soorten benevens roode, witte en savoye kool, welke vervolgens in het voorjaar, met medewerking van het Bureau Velders door de grossierscombinatie gezamenlijk werden aangevoerd. Een en ander heeft goed voldaan.
Ten gevolge van het toegenomen verbruik van aardappelen en den daarmee gepaard gaanden vermeerderden aanvoer, werden met het oog op een eventueele decentralisatie van de afgifte van aardappelen bij verkeersmoeilijkheden, door het Gemeentebestuur op 21 Maart 6 punten in de stad aangewezen als tijdelijke hulpmarkt van de Centrale Markt, uitsluitend voor den aanvoer van aardappelen, voorloopig tot en met 30 Juni (Gemeenteblad 1941, afd. 3, volgn. 26).
Ook na dien datum is de aanwijzing dier tijdelijke hulpmarkten van kracht gebleven (Besluit van den Regeringscommissaris van 20 Juni, No. 270 L.M.).
Een belangrijke wijziging in de structuur van den handel op de Centrale Markt vond plaats, toen als uitvloeisel van de beschikking van den Secretaris-Generaal van het Departement van Landbouw en Visscherij van 24 Maart, de tuinders uit de naaste omgeving van Amsterdam, die voorheen hun producten op de Centrale Markt aan den kleinhandel verkochten, met ingang van 5 Mei door de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale werden verplicht, hun waren uitsluitend aan de op de Centrale Markt gevestigde veiling aan te voeren, ten einde ze te doen veilen.
Als gevolg hiervan werd de bestaande kleinhandelsveiling omgeschakeld in een groothandelsveiling, en werd de positie van de op de Centrale Markt gevestigde grossiers gewijzigd, daar door het wegvallen van de kleinhandelsveiling en de tuinders als verkoopers aan den kleinhandel, de grossiers als eenige groep overbleven, waarbij de kleinhandel zich moest voorzien.
De verplichting van de tuinders om te doen veilen had tot gevolg, dat een deel van het aangevoerde tuindersproduct krachtens de daarvoor geldende regelingen...

[Tabel onderaan - Gegevens hulpmarkten]
| Locatie | [Kolom 1] | [Kolom 2] | [Kolom 3] | [Kolom 4] | [Kolom 5] | [Kolom 6] |
| :--- | :--- | :--- | :--- | :--- | :--- | :--- |
| Waterlooplein | 23 | 20 | 9.575 | 7.040 | 15.685 | 9.960 |
| Dapperstraat | 85 | 70 | 7.051 | 4.150 | 7.260 | 6.047 |
| Albert Cuypstraat | 41 | 31 | 13.980 | 13.533 | 19.343 | 15.456 |
| Ten Katestraat | 36 | 30 | 9.530 | 8.596 | 8.019 | 5.754 |
| Lindengracht | 71 | 53 | 10.525 | 8.605 | 11.503 | 8.665 |
| Zwanenburgwal | — | — | 1.702 | 964 | 4.006 | 3.669 |
| Joubertstraat | — | — | — | 299 | — | 290 |
| Gaaspstraat | — | — | — | 1.267 | — | 1.685 |
| Totaal | 279 | 210 | 56.138 | 47.389 | 71.926 | 54.684 |

[Tekst rechterpagina]
FINANCIEELE GEGEVENS VAN DE CENTRALE MARKT * Centralisatie van de Voedselvoorziening: Het document beschrijft de strakke organisatie van de handel in "stapelproducten" (zoals aardappelen en kool). Door de inschakeling van de Nederlandsche Middenstandsbank en grossierscombinaties werd geprobeerd de prijzen en distributie te beheersen.
* Omschakeling naar Groothandel: Een cruciale verandering vond plaats op 5 mei 1941. Tuinders mochten niet langer direct aan kleinhandelaren (winkeliers/marktkooplieden) verkopen, maar moesten via de veiling leveren. Hierdoor werden grossiers (groothandelaren) de verplichte tussenpersoon voor de kleinhandel.
* Oorlogsomstandigheden: De tekst bevat termen die typerend zijn voor de bezettingstijd, zoals de "Regeringscommissaris" (die de gekozen gemeenteraad verving) en de strikte regelgeving vanuit de departementen om de schaarste te managen.
* Decentralisatie van de Aardappelverkoop: Vanwege de grote vraag en transportproblemen ("verkeersmoeilijkheden") werden zes locaties in de stad aangewezen als hulpmarkten om de Centrale Markt te ontlasten. De tabel onderaan toont de activiteit op deze bekende Amsterdamse marktlocaties. Dit document stamt uit het tweede jaar van de Duitse bezetting van Nederland. In 1941 werd het distributiestelsel steeds nijpender. De Centrale Markt in Amsterdam-West was het hart van de voedselstroom naar de stad. Om de zwarte handel tegen te gaan en de voedselvoorziening voor de bevolking (en de bezetter) te garanderen, werden de vrije marktmechanismen vrijwel volledig uitgeschakeld ten gunste van een centraal geleide economie. De genoemde locaties (zoals Waterlooplein en Albert Cuyp) functioneerden in dit systeem als gecontroleerde uitgiftepunten. De genoemde "Regeringscommissaris" in de tekst verwijst naar de door de nazi's aangestelde functionaris die toezicht hield op het Amsterdamse bestuur nadat de democratische structuren buiten spel waren gezet.