Archiefdocument
Origineel
[Pagina 8]
BIJLAGE II (Centrale Markt).
Lasten a. BEDRIJFSREKENING
| Begrooting | Rekening | |||
|---|---|---|---|---|
| Jaarwedden | ƒ | 84.000 | — | ƒ 82.025 |
| Uitkeering aan ontslagen Joodsche ambtenaren | „ | 2.404 | 42 | „ 2.404 |
| Loonen | „ | 10.690 | — | „ 9.035 |
| Uitkeering bij verlof | „ | 336 | 72 | „ 336 |
| „ „ ziekte | „ | 196 | 16 | „ 196 |
| „ „ overlijden | „ | 1 | — | „ — |
| Kosten Invaliditeitswet | „ | 35 | — | „ — |
| „ Ziektewet | „ | 10 | — | „ — |
| „ Ongevallenwet | „ | 596 | 50 | „ 596 |
| „ inkoop van tijdelijken diensttijd | „ | 181 | 35 | „ 181 |
| Geneeskundige contrôle | „ | 114 | 56 | „ 114 |
| Bijdrage Pensioenfonds | „ | 12.897 | 96 | „ 12.897 |
| Uniform- en dienstkleeding | „ | 2.000 | — | „ 1.758 |
| Onderhoud | „ | 5.660 | 58 | „ 5.660 |
| Schoonmaken | „ | 4.038 | 60 | „ 4.038 |
| Verlichting en kracht | „ | 6.802 | 98 | „ 6.802 |
| Verwarming | „ | 5.286 | 61 | „ 5.286 |
| Reiniging hal en terreinen | „ | 20.029 | 73 | „ 18.167 |
| Water | „ | 2.833 | 04 | „ 2.833 |
| Reiskosten | „ | 150 | — | „ 89 |
| Rijwielkosten | „ | 70 | — | „ 1 |
| Tramkosten | „ | 150 | — | „ 150 |
| Bewakingskosten | „ | 1 | — | „ — |
| Polderlasten | „ | 145 | 70 | „ 145 |
| Assurantie | „ | 1.372 | 96 | „ 1.372 |
| Diverse terreinkosten | „ | 50 | — | „ — |
| Materialen | „ | 669 | 76 | „ 669 |
| Gereedschappen | „ | 250 | — | „ 133 |
| Huur dienstwoning | „ | 780 | — | „ 780 |
| Autokosten | „ | 700 | — | „ 97 |
| Vergoeding onkosten in zake koelhuisexploitatie | „ | 17.996 | 45 | „ 17.996 |
| Kosten Luchtbescherming | „ | 1.500 | — | „ 20 |
| Grondbelasting | „ | 1.068 | 17 | „ 1.068 |
| Straatgeld | „ | 558 | 46 | „ 558 |
| Brandverzekeringsbelasting | „ | 3.608 | 90 | „ 3.608 |
| Omzetbelasting | „ | 465 | 09 | „ 465 |
| Af te dragen Loonbelasting | „ | 4.234 | 84 | „ 4.234 |
| Afschrijving overeenkomende met de verplichte aflossing op leeningen | „ | 148.453 | — | „ a) 148.452 |
| Verdere afschrijving | „ | 10.647 | — | „ b) 8.168 |
| Afschrijving dubieuze debiteuren | „ | 1.500 | — | „ — |
| Afschrijving op voorraden | „ | 44 | 75 | „ 44 |
| Rente van het kapitaal | „ | 217.600 | — | „ c) 213.113 |
| Transporteeren | ƒ | 370.131 | 29 | ƒ |
a) In ontvangst verantwoord op volgn. 377b.
b) „ „ „ „ 631.
c) Voor rente is hier uitgetrokken ................................. ƒ 213.113,99
welk bedrag als volgt is verantwoord: op volgn. 126e ........ ƒ 36.042,—
„ „ 377a ........ „ 174.697,87
„ „ 382a ........ „ 2.374,12
——————
ƒ 213.113,99
8
[Pagina 9]
OVER HET JAAR 1941.
Baten
| Begrooting | Rekening | |||
|---|---|---|---|---|
| Huren en pachten | ƒ | 169.000 | — | ƒ 215.040 |
| Koel- en vriesloonen | „ | 47.000 | — | „ 45.638 |
| Entreegelden | „ | 41.000 | — | „ 35.007 |
| Plaatsgelden | „ | 70.050 | — | „ 41.448 |
| Kade- en liggelden | „ | 8.570 | — | „ 10.751 |
| Verhaal pensioenbijdragen | „ | 9.180 | — | „ 8.621 |
| In te houden Loonbelasting | „ | 4.234 | 84 | „ 4.234 |
| Diversen en onvoorzien | „ | 10.914 | 26 | „ 18.837 |
| Uitkeering van de gemeente Amsterdam tot dekking van het nadeelig saldo | „ | 222.625 | — | „ a) 183.765 |
| Transporteeren | ƒ | 582.574 | 10 | ƒ |
a) In uitgaaf gesteld op volgn. 1476a.
9 Dit document is een overzicht van de baten en lasten (bedrijfsrekening) van de Centrale Markt te Amsterdam over het boekjaar 1941. Het betreft een gedrukt document, waarschijnlijk uit een officieel gemeentelijk verslag. De opmaak is een klassieke dubbele boekhouding waarbij de lasten (kosten) op de linkerpagina staan en de baten (inkomsten) op de rechterpagina.
Opvallende kenmerken:
- Structuur: Elke post bevat een kolom voor de 'Begrooting' (geplande bedragen) en de 'Rekening' (werkelijke bedragen).
- Valuta: Bedragen zijn in Nederlandse guldens (ƒ).
- Historische details:
- Er wordt een specifieke post vermeld voor "Uitkeering aan ontslagen Joodsche ambtenaren". Dit verwijst direct naar de maatregelen van de Duitse bezetter waarbij Joodse ambtenaren eind 1940 werden geschorst en begin 1941 werden ontslagen.
- De post "Kosten Luchtbescherming" wijst op de oorlogsomstandigheden en de noodzaak tot beveiliging tegen luchtaanvallen.
- De markt draaide in 1941 met een aanzienlijk "nadeelig saldo" (verlies), dat door de gemeente Amsterdam werd gecompenseerd (ƒ 183.765,04). Het jaar 1941 was het eerste volledige kalenderjaar van de Duitse bezetting van Nederland. De Centrale Markt in Amsterdam (aan de Jan van Galenstraat) speelde een cruciale rol in de voedselvoorziening van de stad onder het regime van distributie en schaarste.
De vermelding van de uitkering aan ontslagen Joodse ambtenaren is een pijnlijk administratief spoor van de Ariërverklaring en de daaropvolgende zuivering van het ambtelijk apparaat. In november 1940 kregen alle ambtenaren de opdracht een verklaring over hun afkomst te tekenen; wie Joods was, werd vervolgens ontslagen. Het feit dat dit als een aparte post in de begroting van de markt voorkomt, toont aan hoe deze discriminerende maatregelen bureaucratisch werden verwerkt.
De begroting laat verder zien dat de inkomsten uit "Plaatsgelden" (marktgelden) aanzienlijk lager uitvielen dan begroot, wat mogelijk duidt op een afname van de handelsactiviteit of een strengere regulering van de markt door de bezetter. De post "In te houden Loonbelasting" weerspiegelt de invoering van de loonbelasting in 1941 door de bezetter, ter vervanging van de eerdere inkomstenbelasting voor loontrekkenden. Gemeente Amsterdam