Archief 745
Inventaris 745-398
Pagina 339
Dossier 5
Jaar 1943
Stadsarchief

Getypt statistisch verslag (waarschijnlijk een pagina uit een jaarverslag van de Amsterdamse Dienst van het Marktwezen).

Betreft de verslagjaren 1940 en 1941.

Origineel

Getypt statistisch verslag (waarschijnlijk een pagina uit een jaarverslag van de Amsterdamse Dienst van het Marktwezen). Betreft de verslagjaren 1940 en 1941. -9-

| Markten | Aantal halfjaarplaatsen | weekplaatsen | dagplaatsen |
| :--- | :---: | :---: | :---: | :---: | :---: | :---: |
| | 1940 | 1941 | 1940 | 1941 | 1940 | 1941 |
| Nieuwmarkt | 23 | 6 | 3.775 | 2.935 | 6.110 | 3.158 |
| Waterlooplein | 23 | 20 | 9.575 | 7.040 | 15.685 | 9.960 |
| Dapperstraat | 85 | 70 | 7.051 | 4.150 | 7.260 | 6.047 |
| Albert Cuypstraat | 41 | 31 | 13.980 | 13.533 | 19.343 | 15.456 |
| Ten Katestraat | 36 | 30 | 9.530 | 8.596 | 8.019 | 5.754 |
| Lindengracht | 71 | 53 | 10.525 | 8.605 | 11.503 | 8.665 |
| Zwanenburgwal | — | — | 1.702 | 964 | 4.006 | 3.669 |
| Joubertstraat | — | — | — | 299 | — | 299 |
| Gaaspstraat | — | — | — | 1.267 | — | 1.685 |
| Totaal | 279 | 210 | 56.138 | 47.389 | 71.926 | 54.684 |

III. WEEKMARKTEN.
Boom- en bloemmarkt.
De opbrengst aan marktgeld bedroeg f 1.437,86 (v.j. f 1.393,65).
Uilenburgmarkt.
De opbrengst aan marktgeld bedroeg f 563,— (v.j. f 4.183,85).
Als gevolg van de reeds bovengenoemde maatregelen wordt deze markt sedert 2 Maart niet meer gehouden.
Tot 2 Maart werden ingenomen 3.216 dagplaatsen.

ALGEMENE WEEKMARKTEN.
De aanwijzing der tijdelijke hulpmarkten van deze markten is tijdens het verslagjaar voor ten hoogste één jaar verlengd.
De opbrengst aan marktgeld aan de algemeene weekmarkten bedroeg f 6.417,20 (v.j. f 7.589,10).
In het verslagjaar werden op de volgende markten de daarachter vermelde dagplaatsen ingenomen — de tusschen haakjes geplaatste getallen vermelden de overeenkomstige gegevens over 1940 — Westerstraat 15.395 (18.441); Sumatrastraat 2.437 (3.092); Jan Evertsenstraat 2.889 (3.563); Noordermarkt 5.619 (9.395); Amstelveid 6.637 (8.451); Mosplein 5.775 (7.415); totaal 38.752 (51.395)
Halfjaarplaatsen en weekplaatsen werden hier niet ingenomen. De cijfers tonen een significante daling in alle categorieën van marktplaatsen tussen 1940 en 1941. Het totaal aantal halfjaarplaatsen daalde van 279 naar 210, de weekplaatsen van 56.138 naar 47.389, en de dagplaatsen van 71.926 naar 54.684.

Meest opvallend is de enorme daling bij de Uilenburgmarkt, waar de opbrengst kelderde van ruim 4.100 gulden naar slechts 563 gulden, gepaard gaand met de melding dat de markt na 2 maart 1941 niet meer werd gehouden. Tegelijkertijd verschijnen er in 1941 twee nieuwe markten in de statistieken die in 1940 nog niet bestonden: de Joubertstraat en de Gaaspstraat. Ook bij de "Algemene Weekmarkten" (zoals de Westerstraat en de Noordermarkt) is een forse daling in het aantal ingenomen dagplaatsen zichtbaar (een afname van meer dan 12.000 plaatsen in totaal). Dit document is een kille, administratieve weerslag van de anti-Joodse maatregelen van de Duitse bezetter in Amsterdam gedurende het jaar 1941. De genoemde "maatregelen" die leidden tot de sluiting van de Uilenburgmarkt op 2 maart 1941, hielden direct verband met de gebeurtenissen na de Februaristaking. De Uilenburgmarkt lag in het hart van de Jodenbuurt; de sluiting was onderdeel van het proces om Joden uit het openbare economische leven te weren.

De nieuwe markten in de Joubertstraat (Transvaalbuurt) en Gaaspstraat (Rivierenbuurt) werden door de bezetter aangewezen als specifieke "Joodse markten". Joodse handelaren en burgers werden gedwongen hun nering naar deze locaties te verplaatsen, weg van de algemene markten zoals de Albert Cuyp of het Waterlooplein. De daling van de cijfers op de traditionele markten weerspiegelt niet alleen de economische schaarste en distributieproblemen tijdens de oorlog, maar vooral de uitsluiting en latere deportatie van de Joodse Amsterdammers, die van oudsher een centrale rol speelden in de Amsterdamse markthandel. Marktwezen

Samenvatting

De cijfers tonen een significante daling in alle categorieën van marktplaatsen tussen 1940 en 1941. Het totaal aantal halfjaarplaatsen daalde van 279 naar 210, de weekplaatsen van 56.138 naar 47.389, en de dagplaatsen van 71.926 naar 54.684.

Meest opvallend is de enorme daling bij de Uilenburgmarkt, waar de opbrengst kelderde van ruim 4.100 gulden naar slechts 563 gulden, gepaard gaand met de melding dat de markt na 2 maart 1941 niet meer werd gehouden. Tegelijkertijd verschijnen er in 1941 twee nieuwe markten in de statistieken die in 1940 nog niet bestonden: de Joubertstraat en de Gaaspstraat. Ook bij de "Algemene Weekmarkten" (zoals de Westerstraat en de Noordermarkt) is een forse daling in het aantal ingenomen dagplaatsen zichtbaar (een afname van meer dan 12.000 plaatsen in totaal).

Historische Context

Dit document is een kille, administratieve weerslag van de anti-Joodse maatregelen van de Duitse bezetter in Amsterdam gedurende het jaar 1941. De genoemde "maatregelen" die leidden tot de sluiting van de Uilenburgmarkt op 2 maart 1941, hielden direct verband met de gebeurtenissen na de Februaristaking. De Uilenburgmarkt lag in het hart van de Jodenbuurt; de sluiting was onderdeel van het proces om Joden uit het openbare economische leven te weren.

De nieuwe markten in de Joubertstraat (Transvaalbuurt) en Gaaspstraat (Rivierenbuurt) werden door de bezetter aangewezen als specifieke "Joodse markten". Joodse handelaren en burgers werden gedwongen hun nering naar deze locaties te verplaatsen, weg van de algemene markten zoals de Albert Cuyp of het Waterlooplein. De daling van de cijfers op de traditionele markten weerspiegelt niet alleen de economische schaarste en distributieproblemen tijdens de oorlog, maar vooral de uitsluiting en latere deportatie van de Joodse Amsterdammers, die van oudsher een centrale rol speelden in de Amsterdamse markthandel.

Locaties

Albert Cuypmarkt Dappermarkt Gaaspstraat (Joodse Markt) Joubertstraat (Joodse Markt) Lindengracht Nieuwmarkt Noordermarkt Ten Katemarkt Waterlooplein Westerstraat

Producten

A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Sla Dieren: Kat Kruidenier (Droog): Bloem Textiel & Kleding: Band Textiel & Kleding: Kleding Textiel & Kleding: Stof Textiel & Kleding: Textiel Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis Vleeswaren: Hart Vleeswaren: Vlees

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Organisaties

Marktwezen

Kooplieden in dit dossier 100

Aal en paling Waterlooplein 1.954 1/2
Aal en paling Waterlooplein 154.200
Aal en paling Waterlooplein 1.025
Aandeel huur hoofdkantoor Waterlooplein
Aankoop kisten Waterlooplein
Aantal auto’s (mosselen) Waterlooplein ---
Aantal vaartuigen Waterlooplein 54
Aantal vaartuigen Waterlooplein 77
Aantal wagons (mosselen) Waterlooplein ---
Aardap.: Waterlooplein 216.830.550
Aardap.: Waterlooplein 216.830.830
W. Fruithof Waterlooplein 550
Aard.gr.fruit Waterlooplein 173
Aard.gr.fruit Waterlooplein -359
Aard.gr.fruit Waterlooplein -172
Afschrijving dubieuze debiteuren Waterlooplein
Afschrijving dubieuze debiteuren Waterlooplein
Afschrijving overeenkomende met de verplichte aflossing op leeningen Waterlooplein 02
Afschrijving, overeenkomende met de verplichte aflossing op leeningen Waterlooplein
Af te dragen Loonbelasting Waterlooplein
Af te dragen Loonbelasting Waterlooplein 84
A. Cuypstraat Waterlooplein 15.456
A. Cuypstraat Waterlooplein 9.816
A. Cuypstraat Waterlooplein 9.816
A. Cuypstraat Waterlooplein 9.816
A. Cuypstraat Waterlooplein 9.816
A. Cuypstraat Waterlooplein 9.816
A. Cuypstraat Waterlooplein 15.456
A. Cuypstraat Waterlooplein 9.816
A. Cuypstraat Waterlooplein 9816 / 15.456
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6