Archief 745
Inventaris 745-398
Pagina 341
Dossier 2A
Jaar 1943
Stadsarchief

Verslagpagina (mogelijk onderdeel van een jaarverslag van de Gemeente Amsterdam, afdeling Marktwezen).

Origineel

Verslagpagina (mogelijk onderdeel van een jaarverslag van de Gemeente Amsterdam, afdeling Marktwezen). -2-

heer C.F. Sixma, die tot dien datum fungeerde als waarnemend direc-
teur. Op 19 November werd op arbeidscontract aangesteld den heer
J.J. Sieburgh als Secretaris-plaatsvervangend directeur.

Mede als gevolg van de bovengenoemde maatregelen werd met
ingang van 1 Maart aan twee Joodsche ambtenaren ontslag uit den
Gemeentedienst verleend.

Het personeel bestond op 1 Januari uit 70 ambtenaren in vas-
ten dienst en 7 werklieden in vasten dienst.

Op 31 December waren in dienst 68 vaste ambtenaren, 1 ambte-
naar op arbeidscontract, 2 reservisten als ambtenaar dienstdoende
en 7 vaste werklieden.

De twee reservisten als ambtenaar dienstdoende, werden te-
werkgesteld op de Centrale Markt, in verband met de regeling voor
de afgifte van aardappelen door de grossiers aan den kleinhandel,
welke regeling extra toezicht noodig maakte.

II. Dagmarkten.

Centrale Markt.

Zooals reeds vermeld in het verslag over het jaar 1940, werd
door de Gemeente Amsterdam met een groep handelaren van de Centra-
le Markt een overeenkomst aangegaan voor het aanleggen van een
voorraad stapel- en vatgroenten voor den winter 1940/1941, welke
transactie in het begin van het verslagjaar tot wederzijdsch ge-
noegen werd afgewikkeld. Ook gedurende het verslagjaar werd tenein-
de de hoofdstad gedurende de wintermaanden 1941/1942, met het oog
op eventueele transportmoeilijkheden, een voldoende groentevoorzie-
ning te waarborgen, door de Gemeente Amsterdam een soortgelijke over-
eenkomst aangegaan, eveneens met een groep handelaren der Centrale
Markt, voor een voorraad stapel- en vatgroenten. Ook thans verplicht-
te de Gemeente zich een van tevoren vastgesteld bedrag aan den han-
del te vergoeden, voor gemaakte kosten, risico, enz., terwijl de
opslag geschiedde voor risico van den handel.

De afloop van deze transactie was wat betreft de stapelgroente
weder bevredigend. Ten aanzien van de vatgroenten heeft de handel
zijn verplichtingen niet ten volle kunnen nakomen, mede als gevolg
van een aanvankelijk nog bestaand verbod tot aflevering aan den
handel, waarvan na eenige weken echter dispensatie werd verkregen.

Nog zij vermeld, dat voor de verdeeling van de bovengenoem-
de stapelproducten onder de kleinhandelaren, door den groothandel
der Centrale Markt met medewerking van de Gemeentelijke autoritei-
ten, een stelsel was uitgewerkt, waarbij werd gebruik gemaakt van
de diensten van de op de Centrale Markt gevestigde Nederlandsche
Middenstandsbank; zoodoende was de verkoop der producten gecentra-
liseerd, terwijl een juiste verkoopprijs en een goede verdeeling
onder den kleinhandel gewaarborgd was. Dit stelsel is niet alleen
toegepast voor de stapelgroenten, welke onder het contract met de
Gemeente vielen, maar ook voor dezelfde soorten benevens roode,
witte en savoye kool, welke vervolgens in het voorjaar, met medewer-
king van het Bureau Velders door de grossierscombinatie gezamenlijk
werden aangevoerd. Een en ander heeft goed voldaan.

Ten gevolge van het toegenomen verbruik van aardappelen en
den daarmee gepaard gaanden vermeerderden aanvoer, werden met het
oog op een eventueele decentralisatie van de afgifte van aardappe-
len bij verkeersmoeilijkheden, door het Gemeentebestuur van Amster-
dam op 21 Maart 6 punten in de stad aangewezen als tijdelijke hulp-
markt van de Centrale Markt, uitsluitend voor den aanvoer van aar-
dappelen, voorloopig tot en met 30 Juni (Gemeenteblad 1941 Afd.3.
Volg.No.26.). Dit document is een ambtelijk verslag dat inzicht geeft in de logistieke en personele uitdagingen van de gemeente Amsterdam tijdens de Duitse bezetting in 1941. De toon is zakelijk en feitelijk. Twee aspecten vallen op:
1. Segregatie en uitsluiting: De terloopse vermelding van het ontslag van twee "Joodsche ambtenaren" illustreert de directe uitvoering van de anti-Joodse maatregelen van de bezetter binnen het ambtelijk apparaat.
2. Voedselvoorziening: Het document beschrijft de actieve bemoeienis van de gemeente met de voedselvoorraad (stapel- en vatgroenten zoals kool) om tekorten door transportproblemen in de winter te voorkomen. Er wordt een systeem van centralisatie via de Nederlandsche Middenstandsbank beschreven om prijzen te beheersen en distributie te waarborgen. In 1941 was Nederland volledig bezet. De gemeente Amsterdam stond onder toezicht van de Duitse autoriteiten. In november 1940 was de 'Ariërverklaring' ingevoerd, wat leidde tot de verwijdering van Joodse burgers uit overheidsfuncties in het voorjaar van 1941. Dit wordt in de tweede alinea van de tekst bevestigd (ontslag per 1 maart).

Daarnaast was de schaarste een groeiend probleem. De distributie van basisbehoeften zoals aardappelen en groenten werd streng gereguleerd. Het instellen van "hulpmarkten" en het aanleggen van noodvoorraden was noodzakelijk omdat de reguliere transportlijnen onder druk stonden door de oorlogsvoering en vorderingen door de bezetter. De Centrale Markt (tegenwoordig het Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) speelde hierin een cruciale rol als spil in de voedselvoorziening van de hoofdstad.

Samenvatting

Dit document is een ambtelijk verslag dat inzicht geeft in de logistieke en personele uitdagingen van de gemeente Amsterdam tijdens de Duitse bezetting in 1941. De toon is zakelijk en feitelijk. Twee aspecten vallen op:
1. Segregatie en uitsluiting: De terloopse vermelding van het ontslag van twee "Joodsche ambtenaren" illustreert de directe uitvoering van de anti-Joodse maatregelen van de bezetter binnen het ambtelijk apparaat.
2. Voedselvoorziening: Het document beschrijft de actieve bemoeienis van de gemeente met de voedselvoorraad (stapel- en vatgroenten zoals kool) om tekorten door transportproblemen in de winter te voorkomen. Er wordt een systeem van centralisatie via de Nederlandsche Middenstandsbank beschreven om prijzen te beheersen en distributie te waarborgen.

Historische Context

In 1941 was Nederland volledig bezet. De gemeente Amsterdam stond onder toezicht van de Duitse autoriteiten. In november 1940 was de 'Ariërverklaring' ingevoerd, wat leidde tot de verwijdering van Joodse burgers uit overheidsfuncties in het voorjaar van 1941. Dit wordt in de tweede alinea van de tekst bevestigd (ontslag per 1 maart).

Daarnaast was de schaarste een groeiend probleem. De distributie van basisbehoeften zoals aardappelen en groenten werd streng gereguleerd. Het instellen van "hulpmarkten" en het aanleggen van noodvoorraden was noodzakelijk omdat de reguliere transportlijnen onder druk stonden door de oorlogsvoering en vorderingen door de bezetter. De Centrale Markt (tegenwoordig het Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) speelde hierin een cruciale rol als spil in de voedselvoorziening van de hoofdstad.

Kooplieden in dit dossier 100

Aal en paling Waterlooplein 1.954 1/2
Aal en paling Waterlooplein 154.200
Aal en paling Waterlooplein 1.025
Aandeel huur hoofdkantoor Waterlooplein
Aankoop kisten Waterlooplein
Aantal auto’s (mosselen) Waterlooplein ---
Aantal vaartuigen Waterlooplein 54
Aantal vaartuigen Waterlooplein 77
Aantal wagons (mosselen) Waterlooplein ---
Aardap.: Waterlooplein 216.830.550
Aardap.: Waterlooplein 216.830.830
W. Fruithof Waterlooplein 550
Aard.gr.fruit Waterlooplein 173
Aard.gr.fruit Waterlooplein -359
Aard.gr.fruit Waterlooplein -172
Afschrijving dubieuze debiteuren Waterlooplein
Afschrijving dubieuze debiteuren Waterlooplein
Afschrijving overeenkomende met de verplichte aflossing op leeningen Waterlooplein 02
Afschrijving, overeenkomende met de verplichte aflossing op leeningen Waterlooplein
Af te dragen Loonbelasting Waterlooplein
Af te dragen Loonbelasting Waterlooplein 84
A. Cuypstraat Waterlooplein 15.456
A. Cuypstraat Waterlooplein 9.816
A. Cuypstraat Waterlooplein 9.816
A. Cuypstraat Waterlooplein 9.816
A. Cuypstraat Waterlooplein 9.816
A. Cuypstraat Waterlooplein 9.816
A. Cuypstraat Waterlooplein 15.456
A. Cuypstraat Waterlooplein 9.816
A. Cuypstraat Waterlooplein 9816 / 15.456
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6