29 juli 1943 De Hoofdcommies, Chef der Centrale Schrijfkamer (belast met de controle op het schrijfmachinebezit der gemeente) G E M E E N T E A M S T E R D A M

No. 70 M 1943. Amsterdam, 29 Juli 1943.

Hiermede heb ik de eer U te berichten, dat met de N.V. Handelmaatschappij Adr. Koller & van Os is overeengekomen, dat met ingang van 1 Augustus 1943 de Continental-schrijfmachines der gemeente niet langer door haar, doch door de monteurs der gemeente zullen worden schoongemaakt en dat de met genoemde firma loopende schoonmaakabonnementen met ingang van genoemden datum als te zijn vervallen kunnen worden beschouwd.

De Hoofdcommies,
Chef der Centrale Schrijfkamer belast met de contrôle op het schrijfmachinebezit der gemeente,

[Handtekening: H. Walch(?)]

C.S. Stadhuis
A’dam 7 - ‘43
No. 99.

Handgeschreven toevoegingen en stempels:
* Rechtsboven (inkt): m. langs
* Onderzijde (inkt/potlood): bij Raaktw. [?] ... No. 7/17/M. 1943 7/7
* Rechtsonder: 7
* Verticale stempel (midden): 30 AUG. 1943 In dit schrijven informeert de Chef van de Centrale Schrijfkamer van de gemeente Amsterdam een (vermoedelijk interne) afdeling over een wijziging in het onderhoud van de gemeentelijke typemachines.

De kernpunten zijn:
1. Contractbeëindiging: Het onderhoudscontract met de externe firma N.V. Handelmaatschappij Adr. Koller & van Os wordt per 1 augustus 1943 stopgezet.
2. Inbesteding: De gemeente kiest ervoor om het schoonmaken en onderhoud van de 'Continental'-schrijfmachines voortaan door eigen monteurs te laten uitvoeren.
3. Besparing/Efficiëntie: De lopende "schoonmaakabonnementen" komen hiermee te vervallen.

De "Centrale Schrijfkamer" was een centrale afdeling die verantwoordelijk was voor de logistiek en het beheer van kantoormachines binnen de gemeentelijke organisatie. Het feit dat dit tijdens de oorlogsjaren gebeurt, suggereert een drang naar kostenbeheersing of een tekort aan externe dienstverlening. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting (1943). In deze tijd was de schaarste aan materialen en personeel groot. Schrijfmachines waren essentiële instrumenten voor de bureaucratische processen van zowel de gemeente als de bezetter.

• Continental: Dit was een zeer gangbaar Duits merk schrijfmachines (geproduceerd door Wanderer-Werke). Gezien de bezetting was het logisch dat de gemeente voornamelijk over Duitse apparatuur beschikte.
• Adr. Koller & van Os: Dit was een bekende Nederlandse firma gespecialiseerd in kantoormachines en kantoormeubilair, met vestigingen in Den Haag en Amsterdam. Zij waren officieel importeur van Continental.
• Oorlogseconomie: Het verschuiven van onderhoud van een externe commerciële partij naar eigen gemeentelijke monteurs past in een breder patroon van 'inbesteding' tijdens de oorlog, waarbij getracht werd grip te houden op vitale middelen en kosten te besparen in een krappe begroting.