Officiële circulaire van de Gemeente Amsterdam. 28 januari 1943. [Handgeschreven in rood:] 8ª/17/1

L.
G E M E E N T E A M S T E R D A M .

No. 185 Arb. 1943
Onderwerp:
Maatregelen bij koude. Amsterdam, 28 Januari 1943.

In vorige jaren werd U, in verband met de heerschende koude, verzocht ten behoeve van de werklieden en eventueel ook de ambtenaren bij Uw dienst, voor zoover dit zonder schade voor den geregelden gang van den dienst mogelijk was en het publiek hiervan geen last of schade zou hebben, maatregelen te nemen, waardoor de bezwaren van het werken bij koude zooveel mogelijk zouden worden ondervangen, b.v. door het geven van meer doch kleinere schafttijden, verwarming der schaftlokalen of door het verstrekken van warme dranken.

Gaarne zou ik zien, dat -zoo noodig- ook dit jaar weder maatregelen worden genomen, waardoor de bezwaren, aan het werken in een koude omgeving verbonden, zooveel mogelijk worden weggenomen.

[Handgeschreven parafen in linker marge]
Gezien
g.r.
[Krabbel/Paraaf]

De Burgemeester van Amsterdam,
(wg)
Voûte

de Gemeentesecretaris,
(wg)
J.F. Franken.

Aan de Hoofden van
Diensten, Bedrijven
en Administratien.

Arb.z.Stadhuis
A'dam, Jan.1943. Dit document is een administratieve circulaire gericht aan de hoofden van gemeentelijke diensten in Amsterdam. De kern van de boodschap is een verzoek om coulance en praktische zorg voor het personeel (zowel arbeiders als ambtenaren) tijdens de winterkou.

De voorgestelde maatregelen zijn:
1. Het aanpassen van schafttijden (vaker korte pauzes).
2. Het verwarmen van de ruimtes waar men schaft.
3. Het verstrekken van warme dranken.

Er wordt echter expliciet bij vermeld dat deze maatregelen de "geregelden gang van den dienst" niet mogen verstoren en dat het publiek er geen hinder van mag ondervinden. De afkorting "(wg)" bij de namen onderaan staat voor "was getekend", wat aangeeft dat dit een officieel afschrift of een doorgeslagen kopie is van het originele besluit. Het document dateert uit januari 1943, een periode midden in de Tweede Wereldoorlog tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De burgemeester, Edward Voûte, was door de bezetter aangesteld.

De context van de oorlog is cruciaal voor het begrijpen van dit document:
* Brandstoftekorten: Tijdens de bezettingsjaren was er een chronisch tekort aan brandstoffen zoals kolen. Het verwarmen van schaftlokalen was dus niet vanzelfsprekend.
* Werkomstandigheden: De winter van 1942-1943 was weliswaar minder streng dan de beruchte "hongerwinter" van 1944-1945, maar de algemene schaarste aan voedsel en kleding maakte werken in de kou extra zwaar voor de Amsterdamse bevolking.
* Bestuur: De gemeente probeerde met dergelijke maatregelen de productiviteit op peil te houden en sociale onrust onder de arbeiders te voorkomen, terwijl ze tegelijkertijd binnen de beperkingen van de oorlogseconomie moest opereren.