Dienstbrief / Circulaire van de Gemeente Amsterdam. 5 juni 1943. De Burgemeester van Amsterdam, Edward Voûte. Hoofden van Diensten, Bedrijven en Administratiën. No. 89/45/ M. 1943 7/6

GEMEENTE AMSTERDAM

Afd. A.Z. No. 1200/2481 Kab.Bm.
Onderwerp: Verduistering.

Amsterdam 5 Juni 1943.

[Handgeschreven paraaf/aantekening in rechterbovenzijde]

In verband met de verlenging van den werktijd der ambtenaren dient U maatregelen te treffen, ten einde te komen tot een zoodanige verduistering van de gebouwen, dat gedurende den komenden winter zal kunnen worden doorgewerkt.

U gelieve zich reeds thans met den Heer Ir. F. Timmers, Directeur van den Dienst der Gem. Wasch- en Schoonmaak, Bad- en Zwemrichtingen, Nieuwe Looiersdwarsstraat 9-17, tel. 40115, in verbinding te stellen voor het aanbrengen van het benoodigde verduisteringsmateriaal.

De Burgemeester van Amsterdam,
VOÛTE

Aan Hoofden van Diensten,
Bedrijven en Administratiën.

Stadsdrukkerij Amsterdam 12399-5-43-200
[Handgeschreven onderaan:] PA Dit document is een officiële instructie van de burgemeester van Amsterdam aan alle hoofden van gemeentelijke diensten. De kernboodschap is dat gebouwen zodanig voorbereid moeten worden op de verduistering dat er in de winter ook na zonsondergang doorgewerkt kan worden. Dit is noodzakelijk geworden door een verlenging van de werktijden voor ambtenaren.

Opvallend is de logistieke aanpak: de Dienst der Gemeentelijke Wasch- en Schoonmaak, Bad- en Zwemrichtingen (onder leiding van Ir. F. Timmers) werd aangewezen als de instantie die verantwoordelijk was voor de levering en installatie van het verduisteringsmateriaal. Dit toont aan hoe diverse gemeentelijke diensten tijdens de oorlog werden ingezet voor civiele verdedigingstaken. Het document dateert van juni 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De burgemeester op dat moment was Edward Voûte, die door de bezetter was aangesteld en bekend stond als collaborerend.

De "verduistering" was een dwingende maatregel van de bezetter om te voorkomen dat geallieerde bommenwerpers zich 's nachts konden oriënteren op het licht van steden. Elke lichtstraal die naar buiten drong, was verboden en kon leiden tot zware straffen.

De verlenging van de werktijd voor ambtenaren in deze periode had waarschijnlijk te maken met de toenemende administratieve druk van het bezettingsbestuur en het tekort aan personeel door bijvoorbeeld de tewerkstelling in Duitsland (Arbeitseinsatz). Om de continuïteit van de bureaucratie in de wintermaanden te waarborgen, wanneer het vroeg donker is, was een perfecte verduistering van kantoorruimtes essentieel.