Gedrukte brief/oproep voor vrijwilligers. Juli 1943. VEREENIGING „PRO JUVENTUTE”
TE AMSTERDAM
Postrekening No. 119855 - Telefoon No. 84571

[Logo: Vrouw die twee kinderen beschermt met onderschrift: PRO JUVENTUTE - BRENGT JEUGD TOT DEUGD]

AMSTERDAM, Juli 1943.

Brieven en stukken te richten aan: Het secretariaat der Vereeniging „Pro Juventute”, 2e Helmersstraat 16
Amsterdam (W.)
Aangeteekende stukken: Bijkantoor Hobbemastraat

No.
Bericht op schrijven No. d.d.
Betreffende:
Bijlage: L.S.,

De Vereeniging Pro Juventute te Amsterdam heeft voor haar Afdeeling Gezinsvoogdij dringend behoefte aan nieuwe krachten, aan menschen, die bereid zijn in dezen uitzonderlijk moeilijken tijd de helpende hand te reiken aan kinderen en hun ouders, die er niet in slagen zich alleen staande te houden.

In 1921 heeft de wet nl. de mogelijkheid geschapen, om een kind, dat met lichamelijken of zedelijken ondergang wordt bedreigd, zooals de wettelijke term luidt, onder toezicht van een gezinsvoogd (es) te stellen; in de praktijk komt dit hier op neer, dat, wanneer het gedrag van een kind of van de ouders zoodanig is, dat bemoeiingen van overheidswege noodig zijn geworden, de Kinderrechter iemand kan aanwijzen, die namens hem toezicht in het gezin uitoefent.

Pro Juventute is den Kinderrechter behulpzaam bij het zoeken van deze gezinsvoogden(essen) voor alle gezindten, uitgezonderd voor diegenen, die de R.K. godsdienst belijden. Voor deze gevallen bestaat een afzonderlijke organisatie nl. de R.K. Gezinsvoogdijvereeniging, gevestigd aan de O.Z. Voorburgwal 232.

De toezichthouder(ster) of gezinsvoogd(es), wiens(wier) hulp als regel dus in ontwrichte gezinnen wordt ingeroepen, heeft tot taak zich te stellen boven de in het gezin heerschende conflicten en moet trachten door het geven van rustige leiding de onderlinge verstandhouding te verbeteren.

De allereerste taak van de(n) gezinsvoogd(es) is het vertrouwen te winnen van zijn(haar) pupil en zijn(haar) ouders en wanneer dat is bereikt, wanneer de ouders met hun moeilijkheden bij hem (haar) komen en de jongen(het meisje) zijn(haar) hart voor hem (haar) uitstort, is reeds een goede basis gelegd voor het verdere werk.

Het aantal toezicht-gevallen neemt den laatsten tijd hand over hand toe en het zal wel niet noodig zijn U de redenen daarvan uiteen te zetten. Vaders, die in het buitenland zijn, kunnen geen wakend oog houden op hun opgroeiende zoons en dochters, en de moeders, wier taak thans zoo zeer is verzwaard kunnen niet altijd voldoende overwicht doen gelden.

K 832 Dit document is een wervingsbrief van de Amsterdamse afdeling van de vereniging "Pro Juventute". De vereniging zoekt vrijwilligers voor de gezinsvoogdij. De brief legt de juridische basis uit van de Kinderwetten van 1921, waarbij een kind "onder toezicht" gesteld kan worden door de Kinderrechter.

Opvallend is de expliciete vermelding van de verzuiling: Pro Juventute trad op voor alle gezindten, behalve voor katholieken, die naar hun eigen organisatie op de O.Z. Voorburgwal werden verwezen. De tekst benadrukt dat een gezinsvoogd boven de partijen moet staan en moet fungeren als vertrouwenspersoon voor zowel het kind ("de pupil") als de ouders. De brief is gedateerd in juli 1943, midden in de Tweede Wereldoorlog. De historische context schemert duidelijk door in de laatste alinea. Er wordt gesproken over een sterke toename van het aantal gevallen door "den laatsten tijd". De specifieke verwijzing naar "Vaders, die in het buitenland zijn" is een eufemisme voor mannen die door de Duitse bezetter waren ingezet voor de Arbeitseinsatz (dwangarbeid) of krijgsgevangen waren.

De afwezigheid van vaders en de verzwaarde omstandigheden voor moeders (schaarste, angst, zorg) zorgden voor sociale ontwrichting en een toename van jeugdcriminaliteit of verwaarlozing, waardoor de behoefte aan gezinsvoogden vanuit Pro Juventute in 1943 nijpend was. O.Z. Voorburgwal R.K. Gezinsvoogdijvereeniging