Archief 745
Inventaris 745-399
Pagina 402
Dossier 106
Jaar 1943
Stadsarchief

Archiefdocument

5 december 1942 Van: Onbekend (waarschijnlijk directie of inspectie van de Centrale Markt) Aan: W.C.M. (mogelijk Waarnemend Chef Marktwezen)

Origineel

5 december 1942 Onbekend (waarschijnlijk directie of inspectie van de Centrale Markt) W.C.M. (mogelijk Waarnemend Chef Marktwezen) [Links boven:]
Strafcontroleurs
Centrale Markt

[Rechts boven:]
A’dam, 5/12 1942

[Midden boven:]
W. C. M.

In bijlage dezes hebben wij ondergetekenden de eer U over te leggen rapporten van den dd. Chef-marktmeester Blom en den wnd. bedrijfschef (bijlage I) betreffende een plichtsverzuim van de op de C.M. dienstdoende controleurs P. Smit, H. de Vries en J. Pietersma in den nacht van 2 December j.l.
Als bijlage II leggen wij over de betreffende verhooren van deze ambtenaren.

Vaststaat, dat genoemde controleurs op ernstige wijze hun plicht hebben veronachtzaamd. Zij erkennen hun overtreding; er is echter verschil van meening over het volgende.
De controleurs houden nl. vol, dat zij tusschen 2.15 uur en 3.20 uur uit de portiersloge zijn gegaan en gesurveileerd zouden hebben, hetgeen ten stelligste door Chef Blom wordt ontkend. Hoe dit ook zij, naar onze meening is in deze beslissend, dat door allen wordt erkend, dat zij zich in plaats van op het terrein te controleeren, zij zich langdurig in de portiersloge hebben opgehouden. Waar aan bedoelde controleurs, speciaal in de nachturen, de bewaking van het terrein en de daarop opgeslagen goederen is opgedragen, is stellig niet licht op te nemen, dat zij deze taak – gelet op het groote aantal diefstallen,

[Verticale tekst in de linkermarge:]
Doordat zij in den nacht van 2 December jl. met zijn drieën gezeten tusschen 2.15 uur en 3.20 uur in de portiersloge hebben gezeten, terwijl 2 van hen op het terrein hadden behooren te surveilleeren. Smit en de Vries hadden hun dienst van 2-3 uur terreindienst en Pietersma en de Vries van 3-4 uur.

[Linksonder:]
† deze controleurs Het document is een intern ambtelijk schrijven waarin drie controleurs (Smit, De Vries en Pietersma) worden gerapporteerd voor plichtsverzuim op de Centrale Markt in Amsterdam. De kern van de klacht is dat zij tijdens hun nachtdienst op 2 december 1942 meer dan een uur lang gezamenlijk in de portiersloge hebben gezeten, terwijl zij het terrein hadden moeten surveilleren.

Er is sprake van een conflict in de getuigenissen: de controleurs beweren dat zij wel gesurveilleerd hebben tussen 2.15 en 3.20 uur, maar hun superieur, Chef-marktmeester Blom, spreekt dit tegen. De opsteller van het document stelt echter dat dit verschil van mening irrelevant is voor de strafmaat, aangezien de mannen zelf toegeven dat ze "langdurig" in de loge verbleven in plaats van op het terrein te zijn. De tekst benadrukt de ernst van de situatie door te wijzen op het grote aantal diefstallen dat op dat moment plaatsvindt op de markt.

De vele doorhalingen en tussenvoegingen wijzen erop dat dit een conceptversie is van een officiële rapportage, waarbij de formulering zorgvuldig werd afgewogen om de ernst van het verzuim te onderbouwen. Dit document stamt uit december 1942, midden in de Tweede Wereldoorlog tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De Centrale Markt in Amsterdam was in deze periode een vitale plek voor de voedselvoorziening en distributie, die streng werd gecontroleerd.

Vanwege de toenemende schaarste en de daaropvolgende distributiebonnen was er sprake van een enorme groei van de zwarte markt en diefstal van schaarse goederen. Bewaking van de voorraden was daarom van cruciaal belang. Plichtsverzuim door ambtenaren die belast waren met deze bewaking werd in oorlogstijd extra zwaar aangerekend, omdat het de gecontroleerde voedselstroom in gevaar bracht. De "strafcontroleurs" uit de kop van de brief wijzen op een tuchtrechtelijke procedure binnen het ambtelijk apparaat van de gemeente Amsterdam onder toezicht van de bezetter.

Samenvatting

Het document is een intern ambtelijk schrijven waarin drie controleurs (Smit, De Vries en Pietersma) worden gerapporteerd voor plichtsverzuim op de Centrale Markt in Amsterdam. De kern van de klacht is dat zij tijdens hun nachtdienst op 2 december 1942 meer dan een uur lang gezamenlijk in de portiersloge hebben gezeten, terwijl zij het terrein hadden moeten surveilleren.

Er is sprake van een conflict in de getuigenissen: de controleurs beweren dat zij wel gesurveilleerd hebben tussen 2.15 en 3.20 uur, maar hun superieur, Chef-marktmeester Blom, spreekt dit tegen. De opsteller van het document stelt echter dat dit verschil van mening irrelevant is voor de strafmaat, aangezien de mannen zelf toegeven dat ze "langdurig" in de loge verbleven in plaats van op het terrein te zijn. De tekst benadrukt de ernst van de situatie door te wijzen op het grote aantal diefstallen dat op dat moment plaatsvindt op de markt.

De vele doorhalingen en tussenvoegingen wijzen erop dat dit een conceptversie is van een officiële rapportage, waarbij de formulering zorgvuldig werd afgewogen om de ernst van het verzuim te onderbouwen.

Historische Context

Dit document stamt uit december 1942, midden in de Tweede Wereldoorlog tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De Centrale Markt in Amsterdam was in deze periode een vitale plek voor de voedselvoorziening en distributie, die streng werd gecontroleerd.

Vanwege de toenemende schaarste en de daaropvolgende distributiebonnen was er sprake van een enorme groei van de zwarte markt en diefstal van schaarse goederen. Bewaking van de voorraden was daarom van cruciaal belang. Plichtsverzuim door ambtenaren die belast waren met deze bewaking werd in oorlogstijd extra zwaar aangerekend, omdat het de gecontroleerde voedselstroom in gevaar bracht. De "strafcontroleurs" uit de kop van de brief wijzen op een tuchtrechtelijke procedure binnen het ambtelijk apparaat van de gemeente Amsterdam onder toezicht van de bezetter.

Locaties

Amsterdam (A’dam)

Ambtenaren

Bedrijfschef

Kooplieden in dit dossier 100

A.A.C. Cobussen Waterlooplein " 799.42 ⁹⁾
A.A.C. Cobussen Waterlooplein 499,42 6)
A.C. Cobussen Waterlooplein " 1.157,66
A.C. Cobussen Waterlooplein " 1.157,66
A.H. Bijland Waterlooplein " 1664.98 ⁸⁾
A.H. Bijland Waterlooplein 1664,98 5)
A.H. Bijland Waterlooplein " 1.883,24
A.H. Bijland Waterlooplein " 1.883,24
A.H. de Haer Waterlooplein " 2.488,20
A.H. de Haer Waterlooplein " 2.488,20 /4
A.H. de Haer Waterlooplein " 2690.20
A.H. de Haer Waterlooplein 2690,20
A.H. Klaassens Waterlooplein " 2046.82
A.H. Klaassens Waterlooplein 2046,82
A.J.I. Barbiers Waterlooplein " 2353.76 ⁵⁾
A.J.I. Barbiers Waterlooplein 2353,76 5)
A.J.J. Barbiers Waterlooplein " 2.067,35
A.J.J. Barbiers Waterlooplein " 2.067,35
B. Felthuis Waterlooplein " 1815.44
B. Felthuis Waterlooplein 1815,44
B. Felthuis Waterlooplein " 2.357,55
B. Felthuis Waterlooplein " 2.357,55
Böhmermann, Hugo Johan- Waterlooplein A.032233.
A.H.J. Lotgering Waterlooplein 14 juli 1943 door Gew. Arb. Bureau te werk gesteld in bez. gebied
C. Bakker Waterlooplein f. 1656.-
C. Bakker Waterlooplein 1656.--
C. Bakker Waterlooplein f. 2.445,30
C. Blom Waterlooplein 2503,25 5)
C. Blom Waterlooplein " 2503.25 ⁶⁾
C. Blom Waterlooplein " 2.159,86
Alle 100 kooplieden →