Ambtelijk schrijven / adviesbrief. 30 april 1943. [Linksboven, onderstreept:]
vischverkoop

[Rechtsboven:]
A’dam, 30/4 1943

W. h. M

[Kantlijn links:]
460/144/27/5
80505
toestel 477
Comm. van de Stad
v Beere - dit aantal contrôleeren bij West?
P.W. (of Slawenburgh)

[Hoofdtekst:]
Onder terugzending van het met Uw handbrief d.d. 14 dezer om advies ontvangen stuk No 282 L. M. 1943 hebben de ondergeteekenden de eer U te berichten, dat de verkoop van visch op de markten uitsluitend plaats vindt aan het zich in een rij opgesteld hebbende publiek.

Uit een oogpunt van contrôle zou er in dit geval geen bezwaar bestaan, dat [doorgehaald: een vischventer in de Karthuizerbuurt] eenmaal gedurende een bepaalde periode naar het Weduwenhof Karthuizerstraat werd gedirigeerd om aldaar zijn visch onder toezicht te verkoopen; ook uit een oogpunt van een billijke voedselvoorziening zou deze maatregel zijn toe te juichen, ware het niet, dat ten deze ernstig met de consequenties moet worden rekening gehouden. Er zijn nl. te A’dam een zeventigtal van deze hofjes, terwijl er verder nog verschillende andere instellingen, waar [einde pagina] Dit document is een ambtelijk advies over de distributie van vis in bezet Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de kwestie is of een visboer direct bij het Weduwenhof in de Karthuizerstraat mag verkopen in plaats van op de reguliere markt.

De ambtenaar erkent dat dit vanuit het oogpunt van "billijke voedselvoorziening" (eerlijke verdeling) een goed idee lijkt, maar waarschuwt voor het scheppen van een precedent. Omdat Amsterdam ongeveer zeventig van dergelijke hofjes kent, zou een uitzondering voor één locatie leiden tot een onhoudbare vraag naar soortgelijke regelingen voor andere instellingen. De nadruk ligt op de handhaving van de "rij" (wachtrij) als het enige legale verkooppunt voor het publiek om de controle te behouden. In 1943 was de voedselvoorziening in Nederland zeer schaars en strikt gereguleerd door de Duitse bezetter en de Nederlandse distributiediensten. Vis was een belangrijk onderdeel van het menu omdat vlees nog schaarser was, maar ook de aanvoer van vis was beperkt door de beperkingen op de visserij in de Noordzee (vanwege mijnen en oorlogsoperaties).

Het document toont de bureaucratische nauwgezetheid waarmee zelfs kleine afwijkingen van het distributiesysteem werden gewogen. De angst voor chaos of het verlies van "contrôle" over de zwarte handel zorgde ervoor dat lokale autoriteiten zeer terughoudend waren met het verlenen van uitzonderingsposities, zelfs voor kwetsbare groepen zoals weduwen in hofjes. De aantekeningen in de kantlijn wijzen op een actieve correspondentie tussen verschillende gemeentelijke afdelingen.