Getypte ambtelijke brief (doorslag). 31 mei 1943. Waarschijnlijk de secretaris/leden van een Verdeelingscommissie. Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen te Amsterdam. [Handgeschreven in blauw potlood: extra]

                                      VD/HB.

     46a/149/4 M.
         1.
                                      31 Mei 1943.
        Vischverdeeling
 visch- en fruitzaken.

                            den Heer Wethouder
                            voor de Levensmiddelen,
                            A l h i e r .
                            -------

      Ingevolge Uw opdracht verstrekt in de vergadering
van 17 Mei jl. hebben de ondergeteekenden de eer U in
bijlage dezes een lijst over te leggen van de visch- en
fruitzaken, welke in de verdeeling te Amsterdam zijn
opgenomen.

      In aansluiting hierop zenden wij U terug een d.d. 5
dezer om advies ontvangen stuk no.343 L.M.1943.

      De combinatie visch-, fruit- en ijszaak is in een
der vergaderingen der Verdeelingscommissie besproken,
waarbij het lid Lammers mededeelde, dat U vorig jaar had
besloten, dat voor het nieuwe aalseizoen niet zou worden
toegestaan, dat de kleinhandelaren, die ook ijs verkosh-
ten in de verdeeling van visch zouden worden opgenomen.
De tweede ondergeteekende heeft deze aangelegenheid daar-
na met U besproken, waarbij U aan het standpunt der Com-
missie Uw goedkeuring heeft gehecht. Als gevolg hiervan
zijn de visch- en fruitzaken, die ook ijs verkoopen (een
vijftal, waaronder adressant) van de verdeellijsten van
visch afgevoerd.

      In het geval van adressant wordt evenwel de ijsver-
koop in een afzonderlijk perceel gedreven en geheel als
zelfstandige zaak geexploiteerd, zij het ook, dat de in-
komsten uiteindelijk ten goede komen aan de eigenaar van
de beide zaken.

      Een soortgelijk geval heeft zich voorgedaan bij den
groenten- en fruithandelaar Glazer, Vijzelgracht, die
ook een geheel op zichzelf staanden vischhandel in ge-
rookte visch drijft. Wij mogen U in dit verband verwijzen
naar Uw brief van 14 October 1942 no.876 L.M.1941, waarin
U heeft bepaald, dat de fa. Glazer voor haar vischzaak een
vischtoewijzing kan worden verleend.

      In verband met het aan het slot van dezen brief door
U bepaalde leggen wij thans de onderhavige zaak aan Uw
oordeel voor, waarbij wij er voor de goede orde nog op
/het ver-wijzen, dat het uitgangspunt voor der combinatie visch,
bod. Deze brief betreft de uitvoering van distributiemaatregelen voor vis in Amsterdam tijdens de oorlogsjaren. De kern van de zaak is een verbod voor winkeliers die ook consumptie-ijs verkopen om nog langer vis toegewezen te krijgen voor de verkoop. Dit beleid was bedoeld om de handel te specialiseren of om neveninkomsten uit ijsverkoop te ontmoedigen tijdens de schaarste.

De commissie brengt een specifiek geval onder de aandacht van de wethouder: een ondernemer die weliswaar ijs verkoopt, maar dit doet in een apart pand als een afzonderlijke zaak. Ze voeren de firma Glazer op de Vijzelgracht aan als precedent; deze kreeg eerder wel toestemming voor visverkoop ondanks nevenactiviteiten. De brief eindigt abrupt of onhandig gecorrigeerd (met de term "/het ver-wijzen" en "bod.", wat waarschijnlijk duidt op het "verbod" op de combinatie van handel). Tijdens de Duitse bezetting (1940-1945) stond de voedselvoorziening onder streng overheidstoezicht. De Wethouder voor de Levensmiddelen (in deze periode vaak een NSB-functionaris of een onder scherp toezicht staande bestuurder) was verantwoordelijk voor de lokale distributie.

De Verdeelingscommissie fungeerde als uitvoerend orgaan dat bepaalde welke detailhandelaar recht had op een deel van de schaarse voorraad. Het document illustreert hoe kleine zelfstandigen probeerden de strikte regels te omzeilen door te wijzen op fysieke scheiding van hun verschillende handelsactiviteiten. De genoemde "fa. Glazer" was een bekende onderneming op de Vijzelgracht; dergelijke specifieke lokale verwijzingen zijn waardevol voor genealogisch en lokaal-historisch onderzoek naar de Amsterdamse middenstand in oorlogstijd.