Getypte brief (herinnering) met uitgebreide handgeschreven aantekeningen/concept-antwoord. Getypte tekst:
Myne Heeren,
Wy komen terug op ons schryven dato 28/4 j.l. en verzoeken U ons omgaand te willen mede deelen wanneer deze aangelegenheid nu eens afgehandeld word.
Inmiddels verblyven wy,
Hoogachtend,
[Stempel: ZEEVISCHGROOTHANDEL IJMuiden]
[Handtekening: A. de Wit]

Handgeschreven tekst (linksboven, in rood/potlood):
Waarom niet eerder beantwoord?

Handgeschreven tekst (over de getypte brief heen, concept-antwoord):
Naar aanleidig v Uw briefkaart dd 23/8 jl. deel ik U mede, dat bij het dezerzijds ingestelde onderzoek is gebleken, dat de betr. mand schol wel degelijk kwaliteit IV bevatte en niet III. Het zich in de mand bevindende houtje was juist en Uw nota niet. Vermoedelijk is er uwerzijds een fout gemaakt?

Ymuiden, den 23. Aug. 1943

Tekst bij stempel linksonder:
No. 46^A/155/2 M. 1943
26/8
[Onduidelijke krabbel:] om een misverstand in de beantwoording van Uw schrijven vertraagt te zijn en hopelijk zult u evenzo.

--- Dit document is een fascinerend voorbeeld van zakelijke correspondentie uit de oorlogsjaren. De oorspronkelijke getypte brief is een dringende herinnering (rappèl) over een onafgehandelde zaak die al sinds april loopt. De ontvanger heeft ditzelfde papier gebruikt om op 23 augustus 1943 een antwoord te concipiëren.

De kern van het geschil betreft de kwaliteit van een geleverde "mand schol". In de vissector werd vis ingedeeld in kwaliteitsklassen. De schrijver van de handgeschreven tekst stelt na onderzoek vast dat de vis van kwaliteit IV was en niet kwaliteit III, zoals de tegenpartij blijkbaar op de factuur (nota) had gezet. Als bewijs voert hij het "houtje" aan dat in de mand zat. Dergelijke houten merktekens werden gebruikt om de inhoud en kwaliteit van een partij vis te identificeren tijdens het veiling- en handelsproces. De toon is zakelijk maar beslist: de fout ligt vermoedelijk bij de andere partij.

Opmerkelijk is de rode kanttekening "Waarom niet eerder beantwoord?", wat duidt op een interne controle binnen het bedrijf of een berisping van een superieur over de trage afhandeling van de correspondentie (van april tot augustus).

--- * IJmuiden in oorlogstijd: In 1943 was IJmuiden als belangrijke visserijhaven een strategisch en streng gecontroleerd gebied onder de Duitse bezetting. De vismarkt was onderworpen aan strikte regelgeving en rantsoenering.
* Papierbesparing: Het hergebruiken van inkomende post voor concepten of doorslagen was in deze periode gebruikelijk vanwege de heersende papierschaarste.
* Administratieve nauwkeurigheid: De aanwezigheid van diverse stempels en referentienummers (No. 46^A/155/2) getuigt van de bureaucratische systematiek waarmee handelsondernemingen hun administratie bijhielden, zelfs onder moeilijke oorlogsomstandigheden. Het verschil tussen kwaliteit III en IV was niet alleen een kwestie van eer, maar ook van strikt vastgelegde prijzen. A. de Wit