Zakelijke brief op voorbedrukt briefpapier. 5 mei 1943. H.W.A.E. Edelenbosch, Vischhandel, Enkhuizen (Breedstraat 116). [Briefhoofd]
H. W. A. E. Edelenbosch
VISCHHANDEL
ENKHUIZEN
BREEDSTRAAT 116
TELEFOON 308

[Rechtsboven]
ENKHUIZEN, 5 Mei 1943
Vishal De „Ruiterkade”
Ruiterkade
Amsterdam.

[Inhoud]
M. H.

Op onze aanmaning om de kisten te zenden
kregen we de kisten retour per de beurt.
U weet zeker wel, dat deze geheel stuk zijn
en de bodem er uit grootendeels.
Ik heb mij tot de Nederlandsche Vissche-
rijcentrale gewend, daar ik geen aal meer in onze
kisten zal zenden. Indien U aal wilt hebben, zal
U mij kisten moeten zenden.
Ik ken dat te A/dam, zet de kisten
maar achter in een hok, en venten kunnen ze wel
gebruiken.
Maar ik ben niet van plan geld er bij
te leggen voor A/dam.

Hoogachtend.
H Edelenbosch

[Aantekeningen links en onder]
No. 464/175/1 M. 1943 7/5 [Paarse stempel met handgeschreven toevoeging]

Voor beantwoording
zie rapport
H. Holstman
12-5-43
de Hoog

[In rode inkt]
Reeds van beantwoording
Afschrift aan n.v.c.
17-5-'43 [paraaf] * Onderwerp: Een klacht over de staat van geretourneerde viskisten en de voorwaarden voor verdere levering van aal (paling).
* Kernboodschap: De afzender, Edelenbosch, is boos omdat de kisten die hij uit Amsterdam terugkreeg, zwaar beschadigd zijn (bodems liggen eruit). Hij weigert voortaan zijn eigen kisten te gebruiken voor transport naar Amsterdam. Als de vishal paling wil ontvangen, moeten zij zelf voor kisten zorgen. Hij geeft aan dat hij het verlies niet langer zelf wil dragen.
* Toon: De brief is kortaf en beslist. Het taalgebruik is zakelijk maar getuigt van duidelijke onvrede ("Ik ben niet van plan geld er bij te leggen").
* Referenties: De term "de beurt" verwijst naar de beurtvaart, de lijndiensten per schip die destijds het goederenvervoer tussen steden verzorgden. De "Nederlandsche Visscherijcentrale" (N.V.C.) wordt genoemd als instantie waarbij Edelenbosch de zaak aanhangig heeft gemaakt. * Tijdsgeest: De brief dateert uit mei 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog.
* Schaarste: Tijdens de oorlog was er een groot gebrek aan materialen, waaronder hout voor transportkisten. Dit verklaart waarom de staat van de kisten zo'n groot punt van conflict was; ze waren moeilijk te vervangen of te repareren.
* Distributie en Controle: De vishandel was in deze periode streng gereguleerd. De genoemde Nederlandsche Visscherijcentrale (N.V.C.) was een crisisorganisatie die door de overheid (onder toezicht van de bezetter) was aangesteld om de productie en distributie van vis te controleren en te rantsoeneren.
* Administratieve sporen: De diverse stempels en handgeschreven nota's onderaan tonen aan dat deze brief onderdeel was van een officieel dossier. Er is een rapport opgesteld door ene Holstman en een afschrift gestuurd naar de N.V.C., wat duidt op een officieel conflict over de logistiek van de voedselvoorziening.