Zakelijke brief op officieel briefpapier. 10 mei 1943. Fa. Gebr. Hogenbirk, Zee- en Riviervischhandel, Amsterdam (gevestigd aan de Maasstraat 27, met filialen in de Rijnstraat en Huizen). [Briefhoofd]
Gebr.
HOGENBIRK
ZEE- EN RIVIERVISCHHANDEL
AMSTERDAM

CORRESPONDENTIE-ADRES:
MAASSTRAAT 27 - TEL. 27807

FILIAAL:
RIJNSTRAAT 91 - TEL. 26584
ZEEWEG 9 - HUIZEN (N. H.)

[Rechtsboven handgeschreven:]
848
no [?]

AMSTERDAM, 10 Mei 1943.

No. 46 17/180/1 M. 1943 12/5

Den Inspecteur
p/a marktman te Edam.

Mijnheer,

Hierbij verzoeken wij U beleefd, onze vistoewijzingen, waarvoor wij des Zondags aan de beurt mochten komen, tot een gewone weekdag te willen doen uitstellen of te goed laten houden tot een gewone weekdag.

Redenen hiervoor zijn, dat wij niet in Edam woonachtig zijn en tevens van principiëlen aard zijn wij des Zondags gesloten.

Hopend dat U voor a.s. Zondag aan ons verzoek kan voldoen, tekenen wij

Hoogachtend,
Fa. GEBR. HOGENBIRK
ZEE- en RIVIERTVISCHHANDEL
[Handtekening: J. Hogenbirk]

[Handgeschreven kanttekening links in potlood:]
Aangezien Hoogenbirk buiten Edam woonachtig is, bestaat er tegen inwilliging van zijn verzoek geen bezwaar.
14-5-’43
[Onleesbare paraaf]

[Handgeschreven onderaan in rood:]
met de voorzitter mede van bespr.
[Paraaf]

[Handgeschreven rechtsonder in potlood:]
2 Juli nader besproken met Insp.
Zelfde geval als Volendammers -
aan wie dergel. regeling werd ged.
Accoord [Paraaf] * Kern van het verzoek: De firma Hogenbirk verzoekt om hun vis-toewijzingen die op zondag vallen, te mogen verplaatsen naar een doordeweekse dag.
* Argumentatie:
1. Logistiek: De eigenaren wonen niet in Edam (waar de markt/toewijzing plaatsvindt).
2. Levensbeschouwelijk: Om "principiële redenen" (waarschijnlijk religieuze overtuiging betreffende de zondagsrust) is het bedrijf op zondag gesloten.
* Besluitvorming: Uit de kanttekeningen blijkt dat de inspectie akkoord gaat. Men baseert zich op het feit dat de aanvrager niet in Edam woont en verwijst naar een vergelijkbaar besluit ("precedent") dat eerder is genomen voor vissers/handelaren uit Volendam.
* Tijdskader: Het document stamt uit de Tweede Wereldoorlog (1943). Dit verklaart de term "toewijzingen", wat duidt op een gereguleerde distributie van schaarse goederen (vis) door de bezettingsautoriteiten of onder hun toezicht staande Nederlandse instanties. Dit document biedt een inkijkje in de dagelijkse praktijk van de vishandel en de bureaucratie tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was er sprake van een geleide economie waarbij producten zoals vis centraal werden toegewezen. De brief illustreert hoe ondernemers probeerden vast te houden aan hun religieuze waarden (zondagsrust) binnen een strak gereguleerd systeem. De verwijzing naar de "Volendammers" in de kanttekening laat zien dat lokale autoriteiten probeerden een consistent beleid te voeren voor handelaren van buiten de eigen gemeente. De correspondentie verloopt via de "marktman" in Edam, een functionaris die toezicht hield op de lokale visafslag of markt. J. Hogenbirk