Handgeschreven brief op officieel briefpapier. 15 april 1943. Corn. Schilder (bijnaam 'Schel'), namens Vischventers-Vereeniging „ST. ANTONIUS” te Volendam. De Directeur van het Marktwezen, Amsterdam (gevestigd aan de Jan van Galenstraat). [Briefhoofd]
Vischventers - Vereeniging
„ST. ANTONIUS”
VOLENDAM

VOLENDAM, 15 - 4 1943.

[Linksboven, paarse stempel en handgeschreven annotaties]
No. 46a/185/1 M. 1943 17/5
Schilder (Schel)
thans ook op Mosplein
Ab.

[Rechtsboven, rode inkt en cursief handschrift]
46a/185/2
verzoek m.i. afwijzen
op Lindengr staan meer dan genoeg kooplieden
aan den Directeur v. h. Marktwezen
J. v. Galenstr Amsterdam

[Inhoud brief]
Ondergetekende Corn Schilder (Schel) wonende te Volendam neemt de vrijheid u het volgende te verzoeken.
Mijn tegenwoordige standplaats is op het Mosplein, gezien ik daar alleen als Volendammer sta, is het in deze omstandigheden moeilijk voor mijn dit te handhaven. Als ik bijvoorbeeld moet wachten op mijn toewijzing in de stad, en ik mijn aal toewijzing van Volendam heb, zou deze direct verkocht kunnen worden (als mijn standplaats in de stad was), omdat ik dan in combinatie met een andere Volendammer kon werken, en ik of mijn compagnon dan kon wachten.
Ik verzoek u daarom dan ook indien dit mogelijk is, mijn standplaats te veranderen, van het Mosplein op de Lindengracht.
Vertrouwende dat u mijn verzoek zult inwilligen dank ik bij voorbaat hoogachtend.

Corn Schilder (Schel)
Volendam In deze brief verzoekt Cornelis Schilder, een visverkoper uit Volendam, om een verplaatsing van zijn standplaats in Amsterdam. Hij staat op dat moment op het Mosplein (Amsterdam-Noord), maar wil graag naar de Lindengracht (Jordaan).

Zijn argumentatie is logistiek en sociaal-economisch van aard: op het Mosplein staat hij als enige Volendammer. Omdat de aanvoer van vis (met name aal/paling) via toewijzingen verloopt, is het voor hem lastig om de verkoop te combineren met het ophalen van de waar. Op de Lindengracht staan meer Volendammers, waardoor hij met een 'compagnon' of collega kan samenwerken; de één kan op de vis wachten of deze ophalen, terwijl de ander de verkoop op de markt voortzet.

De ambtelijke reactie, die bovenaan het document is gekrabbeld, is echter onverbiddelijk: het verzoek moet worden afgewezen omdat er op de Lindengracht al "meer dan genoeg kooplieden" staan. Het document dateert uit april 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De visserij en de handel in vis waren in deze periode streng gereguleerd door distributiestelsels en toewijzingen ("aal toewijzing"). Voor de Volendamse gemeenschap was de visverkoop in Amsterdam een vitale bron van inkomsten, maar de schaarste en de beperkende maatregelen van de bezetter maakten de bedrijfsvoering complex.

De brief geeft een inkijkje in de dagelijkse overlevingsstrategieën van marktkooplieden en de strikte hiërarchie van het Amsterdamse Marktwezen, dat ondanks de oorlogssituatie de marktindeling scherp bleef bewaken om overbezetting op populaire locaties zoals de Jordaan te voorkomen. Marktwezen