Getypte ambtelijke brief. 26 mei 1943. De Gemeentelijke Adviseur voor Voedings- en Distributieaangelegenheden & De Directeur (waarschijnlijk van de betreffende gemeentelijke dienst). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Alhier. [Handgeschreven notitie in de bovenmarge: onleesbaar, mogelijk paraaf/registratiekenmerk]

                                                                                      vD/SV

46a/198/1 M.
      3
             Contrôle-voorschriften                           26 Mei 1943.
Vischverdeeling en Vischverkoopen.

                                                       den Heer Wethouder
                                                       voor de Levensmiddelen,

                                                       A l h i e r .
                                                       =========

                     In bijlage dezes hebben de ondergeteekenden de
~~een~~ U voor de goede orde een drietal circulaires te
doen toekomen, inhoudende contrôle-voorschriften voor
de vischverdeeling en de verkoop op de Vischmarkt en
op de dagmarkten, een en ander ingevolge door U op 17
Mei jl. gegeven opdrachten.

                     Zooals U zult bemerken is het voorstel van Lam-
mers om de kooplieden op de Vischmarkt aan de kassen
door de leden der Combinatie verzamelbons te hand te
doen stellen, vervallen, doordat ten slotte een op-
lossing gevonden is, waarbij de af te geven kassabons
kunnen worden benut. Hierdoor blijven deze contrôle-
maatregelen geheel in handen van ambtenaren, hetgeen
ons juister voorkomt.

                     Een voorschrift voor de winkeliers ten aanzien
van de klantenlijsten is nog in voorbereiding. Dit
zullen wij U een dezer dagen doen toekomen.

De Gemeentelijke Adviseur voor               De Directeur,
Voedings- en Distributieaange-
legenheden, Deze brief vormt de begeleiding van nieuwe regelgeving omtrent de handel in vis tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kernpunten zijn:
1. Bureaucratische controle: De opstellers benadrukken dat de controle op de vismarkt volledig in handen van ambtenaren blijft. Een privaat voorstel (van ene Lammers) om handelaren zelf "verzamelbons" te laten verstrekken is afgewezen ten gunste van een officieel kassabonnensysteem. Dit duidt op een sterke wens van de overheid om fraude of zwarte handel door kooplieden uit te sluiten.
2. Hiërarchie: De brief is een direct gevolg van een opdracht van de Wethouder voor de Levensmiddelen van 17 mei 1943, wat de korte lijnen in de gemeentelijke distributieorganisatie aantoont.
3. Toekomstige maatregelen: De vermelding van "klantenlijsten" voor winkeliers wijst op een verdere aanscherping van de distributie, waarbij consumenten waarschijnlijk aan specifieke winkels gebonden zouden worden. Het document dateert van mei 1943, een periode waarin de Duitse bezetting van Nederland gepaard ging met toenemende schaarste en een allesverstikkend distributiesysteem. Vis was een cruciaal, maar schaars volksvoedsel omdat de visserij op de Noordzee door de oorlogsvoering grotendeels stillag.

De "Wethouder voor de Levensmiddelen" was in de grote steden (zoals Amsterdam of Rotterdam) een van de machtigste en meest belaste bestuurders, verantwoordelijk voor het voorkomen van hongersnood onder de bevolking terwijl hij tegelijkertijd te maken had met de eisen van de bezetter. De nadruk op "ambtelijke controle" in de brief weerspiegelt de algemene sfeer van wantrouwen en de noodzaak om elk grammetje voedsel administratief te verantwoorden binnen het ransoeneringsstelsel.