Handgeschreven brief (verklikking/melding van onregelmatigheden). 25 mei 1943. Anoniem ("een gedupeerde klant"). No. 46/200/M. 1943 29/5 [stempel/symbool] M'dam 25-5-'43

Geachte Heer!

Met deze kom ik bij U met de
volgende vraag!
Zou het mogelijk zijn dat
W. Beune. vishandelaar Veere:
gecontroleerd werd. daar hij sinds
17 Mei nummers voor toegewezen visch
heeft uitgegeven (tot 500!) Daarna
heeft hij op 11 Mei 30 x 1 K.Gr. scharretjes
(kleinste maat) à 64 ct de K.Gr. verkocht.
Op 18 Mei wederom 30 x 1 K.Gr. garnalen
terwijl ik zelf gezien heb dat er 4 bakken
garnalen in de hal ingebracht zijn de-
welke toch te samen meer dan 30 K.G.
zullen bevatten. Nadien is er geen toege-
wezen visch verkocht.

Vertrouwende dat hier
goede nota van genomen word
verblijft ik hoogachtend
een gedupeerde klant.

[Linksonder:] 1 bak garnaal = 15 KG. * Inhoud: De schrijver klaagt over de praktijken van vishandelaar W. Beune uit Veere (mogelijk actief in de regio Monnickendam). De klacht behelst twee punten:
1. Er zijn veel te veel wachtnummers (tot 500) uitgegeven voor de beschikbare hoeveelheid vis.
2. Er is onduidelijkheid over de hoeveelheden. De handelaar verkocht op 18 mei 30 kilo garnalen, terwijl de schrijver zag dat er 4 bakken (gelijk aan 60 kilo, zoals genoteerd in de kantlijn) werden binnengebracht. De implicatie is dat de rest van de vis illegaal (op de zwarte markt) is verkocht of achtergehouden.
* Taalgebruik: Formeel maar verontwaardigd. Het gebruik van "K.Gr." voor kilogram en de specifieke prijsvermelding (64 cent) duidt op een zeer nauwlettende consument in een tijd van schaarste.
* Vorm: Het document is geschreven op gelinieerd papier. Het bevat ambtelijke aantekeningen en nummers bovenaan, wat wijst op opname in een officieel archief (waarschijnlijk van de prijsbeheersing of de economische controledienst). Tijdens de Duitse bezetting was vrijwel alles op de bon en onderhevig aan strikte distributieregels. Voedselvoorziening was een bron van grote spanning. Winkeliers die zich niet aan de regels hielden, prijzen opdreven of goederen 'onder de toonbank' verkochten, werden vaak door ontevreden burgers aangegeven bij de autoriteiten.

Dergelijke anonieme brieven waren in die tijd schering en inslag. Ze geven een indringend beeld van de dagelijkse overlevingsstrijd, de sociale controle en de corruptie/zwarte handel die ontstond door de schaarste aan basisbehoeften zoals vis. De referentie naar "toegewezen visch" wijst op het centrale toewijzingssysteem waarbij handelaren slechts een beperkte hoeveelheid product kregen om onder de lokale bevolking te verdelen. W. Beune