Getypte brief (doorslag/kopie) met handgeschreven kanttekening. 4 december 1943. De Directeur (vermoedelijk van een rijksbureau of toezichthoudend orgaan voor de visserij). [Handgeschreven in blauw potlood bovenaan:] extra

VB/RP.

46a/218/3 M.

4 December 1943.

den Heer Secretaris van den Vak-
groep Detailhandel Visch,
J.P.Coenstraat,
's-Gravenhage. (Z-H)
====================

Hiermede bericht ik U, dat een dezer dagen door mijn
dienst, de hieronder achter de namen van vischrookers ge-
noemde bedragen, zijnde de winstmarge van aal voor Rustungs-
bedrijven, op Uw postgiro-rekening no.463309 zijn overgeschre-
ven. Deze bedragen zijn bij mijn Dienst gestort; in overleg
met de Directie van het Bedrijfsschap voor Visscherijproduc-
ten worden deze bedragen aan U overgemaakt.

De Directeur,

S.Dekker, Monnikendam ....................... ƒ 23,10
fa.N.Steur, Monnikendam ..................... ƒ 64,48
fa.Van Lingen, Monnikendam .................. ƒ 4,67
Klaas de Groot, Monnikendam ................. ƒ 30,71
fa.Kouwenhoven v.d.Veen, Enkhuizen .......... ƒ 467,30
---------
ƒ 590,26
========= Dit document is een administratieve kennisgeving van een financiële transactie tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De kern van de brief is de afdracht van "winstmarges op aal". Opvallend is dat deze marges specifiek betrekking hebben op aal die geleverd is aan zogenaamde Rustungsbedrijven (bewapeningsindustrie of bedrijven die werkten voor de Wehrmacht).

De bedragen zijn afkomstig van vijf specifieke visrokerijen uit Monnikendam en Enkhuizen, bekende centra voor de palingverwerking. Het geld wordt overgemaakt naar de Vakgroep Detailhandel Visch, onderdeel van de corporatieve organisatievorm die door de bezetter was opgelegd (de Bedrijfsschappen). De aanwezigheid van het woord "extra" bovenaan suggereert dat dit een afwijkende of aanvullende boeking betrof buiten de reguliere geldstroom. Tijdens de Tweede Wereldoorlog stond de Nederlandse voedselvoorziening en handel onder strikt toezicht van de bezetter via de 'Bedrijfsschappen'. Visserijproducten, en met name gerookte aal, waren een luxeproduct dat vaak werd gevorderd voor Duitse militaire doeleinden of voor arbeiders in de oorlogsindustrie.

De term "Rustungs-bedrijven" duidt op de directe link tussen de Nederlandse visserijsector en de Duitse oorlogseconomie. Bedrijven die voor de Duitsers produceerden, kregen vaak extra rantsoenen of speciale toewijzingen van voedsel om de productie op peil te houden. De winstmarges op deze transacties werden strikt gereguleerd en via centrale rekeningen (zoals de genoemde postgiro 463309) verdeeld over de diverse vakgroepen. Dit document biedt dus een inkijk in de economische collaboratie en de bureaucratische afhandeling van de voedseldistributie in oorlogstijd.