Ambtsbericht / Correspondentie 16 juni 1943 Niet expliciet genoemd in de tekst (ondertekening ontbreekt op deze pagina), maar betreft waarschijnlijk een gemeentelijke marktdienst. Voorzien van initialen "VD/HB." den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Amsterdam (gelet op de genoemde locaties). [In de rechterbovenhoek, handgeschreven:]
mp
AVd
17/7

[Getypt:]
VD/HB.

[In de linkermarge:]
46a/220/1M.

16 Juni 1943.

Vischregeling
dagmarkten.

[Handgeschreven in blauw potlood:]
K.17.162 [onderstreept]

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

In verband met de vele klachten omtrent het vormen van lange rijen in de vroege morgenuren voor de huizen in de nabijheid van vischverkoopplaatsen en de klachten van het publiek over het feit, dat veelal dezelfde menschen aan den kop van de rij staan, die op deze wijze meermalen per week visch kunnen koopen en deze visch weer voor zwar-te prijzen van de hand doen, hebben de ondergeteekenden een bespreking gevoerd met een politie-ambtenaar van het Hoofdbureau van Politie, den heer Gaaikema, ten einde te trachten een uniforme regeling voor alle markten, waar visch wordt verkocht, voor te bereiden.

Aanleiding voor deze bespreking was tevens een maat-regel van de commandanten van eenige politie-bureaux in de stad( o.a. de bureaux, waaronder de markten Dapper-straat en Nieuwmarkt ressorteeren ), die voor de betref-fende markten de rijvorming vóór 10 uur s' morgens hebben verboden. De rij wordt aldaar om 10 uur opgesteld.en daar-na wordt, wanneer met den vischverkoop wordt begonnen, door de met de orde belaste agenten aangewezen, wie van het publiek uit de rij mag treden om visch te koopen. Van-zelfsprekend geeft deze regeling, wat het aanwijzen door de agenten betreft, eveneens aanleiding tot klachten.

Een en ander is derhalve met vorenbedoelden politie-ambtenaar besproken, waarbij eenstemmigheid bleek te be-staan in de opvatting, dat de politie uitsluitend voor de orde heeft te zorgen en dat de marktambtenaren hebben zorg te dragen voor het contact tusschen distribuant en klant m.a.w. het is de taak van den marktambtenaar aan te geven, welke menschen van het zich in de rij bevindende publiek visch kunnen komen koopen.

De heer Gaaikema verklaarde zich bereid de betreffen-de politie-autoriteiten voor te stellen de rijvorming vóór 9.30 uur des morgens te verbieden.

Intusschen is reeds telefonisch bericht van het Hoof
bureau ontvangen, dat men bereid is deze bepaling aan al * Probleemstelling: Het document kaart twee grote problemen aan bij de visverkoop in oorlogstijd: de overlast van lange wachtrijen in de vroege ochtend voor omwonenden, en de oneerlijke verdeling. "Professionele" wachtenden stonden steeds vooraan om vis op te kopen en deze vervolgens op de zwarte markt ("zwarte prijzen") door te verkopen.
* Interventie: De politie had reeds op markten zoals de Dappermarkt en Nieuwmarkt een verbod ingesteld op rijvorming vóór 10:00 uur. De politieagenten bepaalden daar wie er mocht kopen, wat echter weer leidde tot beschuldigingen van willekeur.
* Voorgestelde oplossing: Er wordt een strikte scheiding van taken voorgesteld. De politie is er enkel voor de openbare orde. De marktambtenaar krijgt de specifieke taak om mensen uit de rij aan te wijzen die mogen kopen. Het verbod op rijvorming wordt vervroegd naar 09:30 uur om een meer werkbare situatie te creëren.
* Taalgebruik: Het document hanteert de toen gebruikelijke spelling (bijv. "visch", "ondergeteekenden", "menschen"). De toon is formeel-ambtelijk. Dit document stamt uit juni 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Voedsel was schaars en ging op de bon (distributie). Vis was een van de wegelijke producten die nog beschikbaar waren, maar de schaarste leidde tot enorme rijen en een bloeiende zwarte handel.

De tekst illustreert de dagelijkse strijd van de gemeentelijke overheid om de distributie in goede banen te leiden en sociale onrust te voorkomen. De vermelding van de Dapperstraat en Nieuwmarkt bevestigt dat dit een Amsterdamse aangelegenheid betreft. De rol van de politie en marktmeesters was cruciaal om te voorkomen dat de schaarste leidde tot opstootjes of systematische uitbuiting door zwarte handelaren. De handgeschreven aantekening "17/7" duidt waarschijnlijk op de datum van afhandeling of verzending van een antwoord.