Verslag of besluitvormingsnota betreffende visdistributie. 16 juli 1943. Fijne Zeevisch en groote vischsoorten reserveeren voor hotels en zieken- / huizen.

Het reserveeren van fijne zeevisch en groote vischsoorten voor hotels en ziekenhuizen vereenvoudigt de uitvoering der plannen. Aangenomen wordt dat Hotels( en restaurants) zonder bon zullen moeten verkoopen en dat voor ziekenhuizen zal gelden, dat deze op toewijzing krijgen, zooals ook voor andere levensmiddelen geldt. Ook die visch welke door haar grootte moeilijk aan het publiek verkoopbaar is (voornamelijk onder de werking van een bonstelsel) zal op dezelfde voet behandeld worden als de fijne visch.

Ter zake van de uitvoering stelt de vergadering zich vóór [gecorrigeerd met handgeschreven: den wij / ons] dat de bewuste visch, nadat zij vanwege de Vischmarkt aan den aanvoer is onttrokken, volgens een aan de Vischmarkt aan te leggen lijst successievelijk aan de verschillende instellingen bovenbedoeld zal worden geleverd.

De uitvoering vandeze regeling wordt aldus gedacht dat eenige daartoe aan te wijzen handelaren de visch zullen overnemen en aan de instellingen leveren. Uit de gemaakte winst ontvangen deze handelaren een vergoeding voor hun bemoeiingen. Het netto-provenu van de winst komt ponds pondsgewijs aan den geheelen kleinhandel ten goede.

Ten aanzien van deze regeling wijzen de vertegenwoordigers van den handel op de mogelijkheid dat bij aanvoer van veel groote zoetwatervisch de instellingen meer visch zou worden toegewezen dan zij afnemen kunnen. Bovendien zou de beste visch naar de instellingen gaan en de kleine vischsoorten voor het publiek overblijven. Hieromtrent ware de practijk af te wachten.

Verdeeling op de Vischmarkt.

[Margenoot: T wordt] Bij de voorgestelde verdeeling wordt inderdaad een belangrijke vereenvoudiging bereikt., terwijl een meer vaste basis verkregen/voor de verdeeling der klanten over de handelaren..

Na ampele bespreking wordt voorshands als nieuwe verdeelingsprincipe, hetwelk gelden zal zoowel voor zeevisch als voor zoetwatervisch en aal aangenomen een verdeeling der handelaren in twee groepen, respectievelijk op basis van een en twee toewijzingen (van de meest de thans bestaande verhoudingen nabijkomende indeeling in drie groepen in verhouding 1, 1 1/2 en 2 meent de vergadering om practische redenen te moeten afzien.)

De vertegenwoordigers van den handel zijn van meening dat de wijziging van de bestaande indeeling een ernstige verstoring vande successievelijk bij de verdeeling der visch bereikte rust zal veroorzaken.

Klantenregister.

De verwachting dat het overgroot gedeelte der handelaren niet in staat zal zijn een klantenregister naar behooren bij te houden heeft reeds de deskundige van het distributiebureau Mr. Bart aanleiding gegeven in plaats daarvan een klantenkaart met bons te ontwerpen.

De vertegenwoordigers van den handel zijn [doorgehaald: meening] van oordeel dat de handelaren qua ontwikkeling en standing niet in staat zijn een regeling als de onderhavige uit te voeren, dan wel zullen voorwenden niet in staat te zijn. Een en ander geldt zoowel de invulling der klantenkaarten, als het aankondigen van klantennummers op de borden, het zich houden aan de bepaling dat een klant die zijn nummer heeft laten passeeren later niet meer mag worden bediend enz,

In het bijzonder het gedeelte van het plan dat betrekking heeft op de klantenbinding wordt door de vertegenwoordigers van den handel onuitvoerbaar geacht.

[Margenoot: Hovn.] Het uitgeven van vischkaarten met bons als middel om de visch behoorlijk rond de bevolking te spreiden wordt zeer aantrekkelijk gevonden, mits een alsnog een andere methode dan de klantenbinding zou kunnen worden gevonden om de te verwachten rijvorming te voorkomen dan wel tot een minimum te beperken .

16 Juli 1943. * Taalgebruik: Het document hanteert de toenmalige spelling (visch, zooals, verdeeling). De toon is zakelijk-ambtelijk.
* Kernproblematiek: Het verslag beschrijft de logistieke uitdagingen van de visdistributie tijdens de oorlog. Er is een spanningsveld tussen de distributie-overheid (die systemen met bonnen en registers wil) en de praktijk van de visstand (die meent dat de handelaren niet capabel zijn voor deze administratie).
* Sociale aspecten: Er wordt expliciet gewaarschuwd dat door deze regeling de "beste visch" naar hotels en ziekenhuizen gaat, waardoor het gewone publiek enkel de kleine vischsoorten overhoudt.
* Klassenonderscheid: De opmerking over de "ontwikkeling en standing" van vis-handelaren getuigt van een zeker elitair dedain vanuit de vergadering/overheid jegens de beroepsgroep. Dit document stamt uit de periode van de Distributie in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Vis was een van de weinige eiwitbronnen die nog relatief beschikbaar waren, maar de aanvoer was grillig door de gevaren op zee en de beperkingen van de bezetter.

Het genoemde "Distributiebureau" en de figuur "Mr. Bart" wijzen op de centrale regie die de bezetter en het Nederlandse ambtenarenapparaat probeerden te voeren over de schaarse middelen. Het systeem van klantenbinding (waarbij een burger verplicht bij één winkelier moest kopen) was bedoeld om wachtrijen te voorkomen, maar stuitte hier op verzet van de handelaren die de administratieve last niet konden of wilden dragen.