Archiefdocument
Origineel
Bovenaan de kaart (handgeschreven):
adres ————— adres
Linkergedeelte (gedrukt en handgeschreven):
Gemeente Amsterdam
Vischkaart
No. Dsk. van den houder ........
[Handgeschreven]: Naam v den houder
Codenummer v.d. Handelaar ......
Volgnummer .....................
Exemplaar voor den
handelaar
Rechtergedeelte (gedrukt en handgeschreven):
Gemeente Amsterdam
Vischkaart
No. Dsk. van den houder ........
[Handgeschreven]: Naam v den houder
Codenummer v.d. Handelaar ......
volgnummer .....................
[Raster met nummers]:
| Gem. Amsterdam | 5 | 4 |
| :--- | :--- | :--- |
| 6 visch | | |
| 3 | 2 | 1 |
Onderste gedeelte (raster met letters en tekst):
| F | E | D |
| :--- | :--- | :--- |
| C | B | RESERVE A |
Tekst rechtsonder (handgeschreven):
Deze bonnen zijn slechts
geldig indien zij aan
de kaart worden
gehecht; de geheele
kaart moet aan den handelaar
worden overhandigd. * Functie: De kaart fungeerde als een controlemiddel voor de verdeling van vis. De linkerzijde was voor de administratie van de visboer ("Exemplaar voor den handelaar"), terwijl de rechterzijde de daadwerkelijke coupons bevatte die recht gaven op een portie vis.
* Administratie: "Dsk." is de afkorting voor Distributiekantoor. Er was ruimte voor het invullen van de naam van de houder en het codenummer van de specifieke handelaar waar men geregistreerd stond.
* Controle: De handgeschreven instructie onderaan benadrukt dat bonnen niet los ingeleverd mochten worden. Ze moesten aan de kaart "gehecht" blijven tot het moment van aankoop, waarbij de hele kaart aan de winkelier getoond of overhandigd moest worden om fraude te voorkomen.
* Taal: Er wordt gebruikgemaakt van de oude spelling (bijv. "visch", "den houder", "geheele"), passend bij de eerste helft van de 20e eeuw. Tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945) en de eerste jaren na de bevrijding was er een groot tekort aan voedsel en grondstoffen. Om de beschikbare voorraden eerlijk te verdelen, werd een strikt distributiesysteem opgezet. Burgers ontvingen bonkaarten voor vrijwel alle levensbehoeften, van brood en vlees tot kleding en brandstof.
Vis was een essentieel onderdeel van het dieet, zeker wanneer vlees schaars of onbetaalbaar was. Deze specifieke kaart uit Amsterdam toont hoe de lokale overheid de distributie van vis reguleerde. Het systeem vereiste een nauwe samenwerking tussen het Distributiekantoor, de burger en de lokale ondernemer (de handelaar). De "Reserve"-bonnen onderaan konden door de overheid worden geactiveerd via bekendmakingen in de krant of op aanplakbiljetten wanneer er een extra partij vis beschikbaar kwam. Gemeente Amsterdam