C o n c e p t

VD/SV

Concept-plan
klantenbinding
met een vischkaart.

Den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,

A l h i e r.

Hiermede hebben de ondergetekenden de eer U te berichten, dat de tweede ondergetekende op initiatief van het R.B.V.V.O. werd uitgenodigd voor een bespreking, welke op plaats had, over het vraagstuk der vischvoorziening van de groote steden. Aan deze bespreking werd deelgenomen door vertegenwoordigers van het R.B.V.V.O., van de Nederlandsche Visscherij Centrale en door de tweede ondergetekende in zijn kwaliteit van contactcommissaris van het R.B.V.V.O.

Door den vertegenwoordiger van het R.B.V.V.O. werd het verzoek gericht aan het Gem. Bestuur van Amsterdam om een concept-plan op te stellen ter verbetering van de vischregeling in de groote steden op basis van een klantenbinding en met gebruikmaking van een vischkaart. Bovengenoemde regeeringsinstanties zouden eveneens trachten een principe-regeling te ontwerpen, waarna een nieuwe bespreking zou worden gearrangeerd waarin zou worden getracht tot een definitief plan te komen. De regeling werd gedacht voorloopig te worden opgesteld voor de steden Amsterdam, Den Haag en Utrecht.

Na daarvoor Uwe goedkeuring te hebben verkregen hebben wij de zaak ter hand genomen; het resultaat doen wij U in bijlage dezes in den vorm van een concept-plan met een toelichting toekomen. Een en ander is in een viertal besprekingen met vertegenwoordigers van den Distributiedienst (Mr. Barth) en van den handel (de heeren Lammers voor de straathandel en Bohne winkeliersuitvoering besproken). Dit document betreft de voorbereiding van een striktere distributie van vis in de drie grootste steden van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van het plan is de invoering van klantenbinding (waarbij een consument aan één specifieke winkelier wordt gekoppeld) en een vischkaart (een specifiek distributiestamkaart of bonkaart voor vis).

Belangrijke actoren in dit document zijn:
* R.B.V.V.O.: Het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd.
* Nederlandsche Visscherij Centrale: Het orgaan dat de visserijsector controleerde tijdens de bezetting.
* Distributiedienst: Verantwoordelijk voor de uitvoering van het bonnensysteem.
* De Handel: Vertegenwoordigd door afgevaardigden voor zowel de straathandel (marktverkoop) als de winkeliers.

De tekst getuigt van de bureaucratische afstemming tussen rijksinstanties en het gemeentebestuur van Amsterdam om de voedselschaarste te beheersen. Gedurende de Duitse bezetting van Nederland werd de voedselvoorziening steeds problematischer. Vis was aanvankelijk minder streng gereguleerd dan basisbehoeften zoals brood of vet, maar door brandstoftekorten voor de vissersvloot en vorderingen door de bezetter ontstonden er grote tekorten.

Om de "zwarte handel" tegen te gaan en een eerlijke verdeling te waarborgen in dichtbevolkte gebieden, werd klantenbinding ingevoerd. Dit dwong burgers zich te registeren bij een vaste leverancier, waardoor de overheid precies wist hoeveel voorraad er naar welke winkel gestuurd moest worden. Dit document markeert de ontwerpfase van dit systeem voor de steden Amsterdam, Den Haag en Utrecht, waarbij de gemeente Amsterdam de leidende rol nam in het opstellen van het concept-plan.