Getypte rapportage of ambtelijke nota (pagina 6). -6-

door wordt, wanneer ook de vischkooplieden zich voor den arbeids-
inzet moeten melden, bereikt, dat het uitvallen van de betreffen-
de kooplieden gelijkelijk over de geheele stad plaatsvindt.]

F. Bevoorrading van den handel.

Aanvankelijk is gedacht aan eenzelfde systeem van bevoorrading
als bij de andere distributie-artikelen gebruikelijk is. Dit stel-
sel zou evenwel de bestaande verdeeling op de Vischmarkt volkomen
in de war sturen. De bevoorrading zou dannamelijk moeten plaats
vinden op basis van de bij den Distributiedienst ingeleverde
bonnen. Hierbij zijn verschuivingen mogelijk, hetgeen tot gevolg
zou hebben, dat steeds wisselende hoeveelheden visch op de Visch-
markt zouden moeten worden afgewogen. Dit geeft technisch groote
bezwaren, nog ongeacht de groote administratieve beslommeringen,
welke aan dit stelsel zijn verbonden en waartegen het beperkte
personeel op de Vischmarkt stellig niet is opgewassen.
Het is naar onze meening echter in het geheel niet noodig,
dat bovenstaand stelsel wordt ingevoerd. Het gaat er slechts om,
dat de op de Vischmarkt uitgegeven visch door bonnen wordt ver-
antwoord.
Dit kan als volgt geschieden.
De kleinhandelaren leveren op den Maandag de door hen ontvangen
bonnen van de voorafgaande week bij den Distributiedienst in. Zij
ontvangen daarvoor een ontvangstbewijs. Dit bewijs moet op de
Vischmarkt worden ingeleverd. Daar kan dan op eenvoudige wijze
worden vergeleken, of de hoeveelheden uitgegeven visch kloppen met
de ingeleverde bonnen.

G. Bonaanwijzing en aflevering aan den consument.

In de practijk zullen met de straathandelaren moeilijkheden
worden ondervonden met het vermelden van de volgnummers op het
aankondigingsbord. Voor de bij de winkeliers ingeschreven klanten
geeft dit punt weinig moeilijkheden. De bij hen ingeschreven
klanten zullen wel dagelijks langs den winkel komen. Desniettemin
deelde de winkelier Böhne ons mede, dat hij, reeds thans gebruik
makende van volgnummers, van de op een dag 25 geannonceerde volg-
nummers slechts 10 heeft kunnen bedienen, omdat 15 klanten niet
zijn gekomen. Het betrof hier vrij mooie schol. Dit punt zal voor
het publiek, dat bij den straathandel is ingeschreven zeer groote
bezwaren opleveren. Immers, de dagen, dat de handelaren geen visch
ontvangen staan zij ook niet op hun standplaats. De klanten zien
dus niemand. Plotseling is hij er dan en dus moeten de klanten er
nauwkeurig op letten, wanneer de standplaats wordt ingenomen. Dit document illustreert de bureaucratische uitdagingen van de voedselvoorziening tijdens de Duitse bezetting.

• Logistieke Kneltunten (Punt F): De auteur betoogt dat het standaard distributiesysteem (voorraad krijgen op basis van ingeleverde bonnen van de vorige periode) niet werkt voor vis. Vis is een versproduct met wisselende aanvoer; het telkens afwegen van variërende hoeveelheden op de markt zou de administratie en het personeel overbelasten. Men stelt een versimpeld systeem voor waarbij achteraf verantwoording wordt afgelegd.
• Consumentenproblematiek (Punt G): Er wordt een onderscheid gemaakt tussen vishandels met een vaste winkel en straathandelaren. Bij winkels kunnen klanten dagelijks langslopen om te zien of hun "volgnummer" aan de beurt is voor aankoop. Toch blijkt uit het voorbeeld van winkelier Böhne (Groningen) dat zelfs bij goede waar (schol) veel klanten hun beurt missen. Bij straathandelaren is dit probleem nog groter, omdat zij onvoorspelbaar op hun standplaats verschijnen, afhankelijk van de grillige aanvoer.
• Sociale impact: Het document toont aan hoe de schaarste en de rantsoenering leidden tot een zeer gereguleerd maar ook onzeker dagelijks leven voor zowel handelaar als consument. Tijdens de Tweede Wereldoorlog in Nederland was de Distributiedienst verantwoordelijk voor de eerlijke verdeling van schaarse goederen via een bonnenstelsel. De "Arbeidsinzet" (gedwongen tewerkstelling in Duitsland) zorgde voor personeelstekorten in de handel, wat in de eerste alinea van dit fragment wordt benoemd. De genoemde "winkelier Böhne" verwijst naar de firma J. Böhne, een bekende vishandel die destijds gevestigd was nabij de Vismarkt in Groningen. Dit document is zeer waarschijnlijk een rapport van de plaatselijke overheid of de Crisis-Controle-Dienst (CCD) die toezag op de naleving van de distributiewetten.