Ambtelijke brief/rapportage 6 september 1943 De Directeur (vermoedelijk van een gemeentelijke dienst voor de voedselvoorziening) Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Alhier [Linksboven handgeschreven paraaf/kenmerk]

46a/278/2 M.
1
Vischregeling.

[Rechtsboven handgeschreven aantekening: den Burg?]
VD/SV

6 September 1943.

      den Heer Wethouder
      voor de Levensmiddelen,

      A l h i e r .
      ===========

      Onder terugzending van het met Uw kantbrief d.d.

26 Augustus jl. om advies ontvangen stuk no. 632 L.M.1943
heb ik de eer U te berichten, dat bij onderzoek is gebleken,
dat de kleinhandelaar C.B.Biesenbeek Sr. inderdaad op 20
Augustus jl. een kist bevroren schol kreeg toegewezen, waarin
eenige kilogrammen tekort aan gewicht werd geconstateerd.
Voordat met den aanvoer van bevroren visch werd be-
gonnen, werd van de Nederlandsche Visscherij Centrale een
instructie ontvangen, waarin onder andere stond vermeld, dat
de schol zonder reclames over onderwichten, moest worden ge-
accepteerd. De Nederlandsche Visscherij Centrale zou deze
aangelegenheid met de Prijsbeheersching hebben besproken. Een
afschrift van den brief der Nederlandsche Visscherij Centrale
doe ik U hierbij toekomen.
Van een en ander is den vischhandel, voordat met
de verdeeling van de bevroren visch werd begonnen, door den
waarnemenden Inspecteur mededeeling gedaan.
Desondanks weigerde adressant de hem toegewezen
visch te ontvangen, zoodat zijn beurt moest worden overge-
slagen.
Aangezien de voorwaarden voor den verkoop van deze
schol door de Nederlandsche Visscherij Centrale zijn getroffen
geef ik U in overweging den adressant te doen berichten, dat
de levering geheel geschiedde overeenkomstig de door de
Nederlandsche Visscherij Centrale gegeven voorschriften.

                                    De Directeur, In deze brief rapporteert een directeur aan de wethouder voor Levensmiddelen over een incident met een visdetailhandelaar, C.B. Biesenbeek Sr. De handelaar had geweigerd een toegewezen kist bevroren schol af te nemen omdat er sprake was van ondergewicht (enkele kilo's tekort).

De kern van de rapportage is dat de klacht van de handelaar weliswaar feitelijk juist is, maar dat de vigerende regels geen ruimte laten voor bezwaar. De Nederlandsche Visscherij Centrale (NVC) had namelijk bepaald dat bevroren vis geaccepteerd moest worden ongeacht eventuele tekorten in gewicht. Omdat de handelaar de vis toch weigerde, werd zijn beurt in de distributie overgeslagen. De directeur adviseert de wethouder om de handelaar formeel te laten weten dat de levering conform de geldende (strenge) voorschriften is verlopen. Dit document stamt uit september 1943, een periode waarin Nederland bezet was door nazi-Duitsland. De voedselvoorziening stond onder zware druk en werd strak gereguleerd door centrale distributieorganen en de overheid.

1. Nederlandsche Visscherij Centrale (NVC): Dit was een tijdens de bezetting opgericht orgaan dat de volledige controle over de visvangst en -distributie had. Het was een instrument van de 'ordening' van de economie naar Duits model.
2. Schaarste en bureaucratie: De dwingende instructie om ondergewicht te accepteren ("zonder reclames") illustreert de precaire voedselsituatie en de autoritaire manier waarop met distributie werd omgegaan. Er was geen ruimte voor individuele klachten van winkeliers; men moest accepteren wat er beschikbaar was.
3. Prijsbeheersing: Dit was de instantie die toezag op maximumprijzen om inflatie en zwarte handel tegen te gaan. Dat zij akkoord gingen met het betalen voor ontbrekend gewicht, duidt op de uitzonderlijke oorlogsomstandigheden waarbij de aanvoer belangrijker werd geacht dan een eerlijke handelsbalans per eenheid.
4. Lokaal bestuur: De term "Alhier" duidt erop dat de brief binnen een gemeentelijk apparaat is verstuurd, waarbij de wethouder verantwoordelijk was voor de lokale uitvoering van de nationale distributieregels.